Sài Gòn - nơi lưu giữ những nét hoài cổ với văn hóa đặc trưng

Sài Gòn - nơi lưu giữ những nét hoài cổ với văn hóa đặc trưng

TP. HCM 06.03.2020

Vốn là thành phố được mệnh danh là "Hòn ngọc Viễn đông" trong thập niên 70-80, Sài Gòn không chỉ là biểu tượng của sự phát triển sầm uất, của đời sống xô bồ phức tạp mà nơi đây còn là nơi lưu giữ những kí ức đẹp về cuộc sống người Sài Gòn, về cái tình của những khu phố cổ mà chẳng khác gì Huế hay chốn Kinh kì ngàn năm lịch sử. Hãy cùng Nem-vn.net khám phá nét đẹp cổ kính của Sài Gòn ở trong những ngày nhộn nhịp.

Được viết bởi giangvx

1. Nét xưa Sài Gòn

Người ta bảo, Sài Gòn thường tráng lệ, hào hoa và có một cuộc sống luôn vội vàng tấp nập. Thế nhưng ở đâu đó trong những góc phố, con hẻm ở những năm của thế kỷ 18, 19 người ta vẫn thấy ẩn hiện lên một Sài Gòn bình yên, dịu dàng và mang một nét cổ kính trầm mặc đẹp đến nao lòng cho mỗi du khách tới đây.

Sài Gòn thân thương, Sài Gòn đáng mến, vậy nên mỗi lần bước chân đến với nơi đây tôi thường mang một nỗi niềm nhung nhớ, nhớ những góc phố ngày xưa, nhớ những con đường mộc mạc… và tôi nhớ cả những người dân năm ấy với khuôn mặt hiền hòa, phúc hậu từ lâu đã tạo nên một nét đẹp yên bình cho Sài Gòn.

sg1.jpg

Nhà thờ Đức Bà. Ảnh: kênh 14.vn

Nhắc tới đây, hẳn những người Sài Gòn đã cũ đến giờ vẫn còn nhớ về nhiều ký ức xa xưa, một ký ức không thể bỏ qua về nét đẹp cổ kính ở Sài Gòn. Cô gái Sài Gòn bên tà áo trắng thướt tha trên từng góc phố lặng mình ngắm những hàng cây, ghế đá, tòa nhà kiến trúc Pháp… giờ chắc đang ở độ tuổi đôi mươi. 

sg2.jpg

Bưu điện Sài Gòn. Ảnh: kênh 14.vn

2. Những góc phố tạo nên nét xưa Sài Gòn

Nói về nét cổ kính Sài Gòn chắc chắn sẽ không bỏ qua được khu phố cổ Hải Thượng Lãn Ông mang một nét đẹp cổ ở nhưng năm thế kỷ 20. Phố Hải Thượng Lãn ông là một trong những con phố cổ lớn ở Sài Gòn, hai bên phố là những ngôi nhà mang kiến trúc cổ được kết hợp giữa kiến trúc của phương Tây và phương Đông.

Lâu lắm mới có thời gian quay lại đây, tôi đã cố gắng đi hết mọi ngóc ngách của con đường Hải Thượng Lãn Ông. Tôi cảm nhận được rằng những di tích lịch sử ở đây vẫn mang đậm dấu ấn của người Hoa và còn giữ nguyên vẹn nét cổ kính thuở nào. Từ các khung sắt ở cầu thang, khung cửa mái vòm, sân trên tầng thượng hay cả những bước từng nay đã mang màu rêu vẫn còn nguyên vẹn ở ngôi nhà khu phố này.

haithuong.jpg

Hải Thượng Lãn Ông những năm của thế kỷ 20. Ảnh: Vietnam travel

Nếu ai đó đã từng cùng cha mẹ lạc bước qua những cung đường ghi đậm lại nét cổ kính thời xưa ở con phố Hải Thượng Lãn Ông, chắc chắn sẽ còn lưu giữ lại được nhiều nét đẹp cho riêng mình. Ai từng nhớ, cô gái Sài Thành năm ấy, ôm nhành hoa mai dịu dàng trong tà ái dài đỏ ngày xuân, ánh mắt xa xăm nhìn lên những tán cây rợp bóng xanh rờn. Rồi tỉ tê dạo bước qua những cung đường nhỏ, đôi chân dịu dàng men theo những khu chợ hoa xưa mà ngắm nghía, mà xuýt xoa cái mùi vị tết của Sài Gòn.

Quan sát phố Hải Thượng Lãn Ông vào mỗi sáng, tôi đã có cơ hội chứng kiến những thói quen sinh hoạt của người dân nơi đây. Người Sài Gòn nói chung và người dân ở phố nói riêng rất thích đọc báo để cập nhập tin tức, vì thế, buổi sáng con phố này các cửa hàng sách báo luôn đông đúc người. Hơn thế, người dân ở phố vẫn duy trì công việc kinh doanh thuốc Đông Y qua hàng thế kỉ.

haithuong_ledangkhoa.ldk.jpg

Ảnh: @edangkhoa.ldk

Nhộn nhịp là thế, hiện đại là thế, nhưng đâu có vẫn còn sót lại những nét đẹp cổ kính trầm mặc mang vẻ đẹp kiến trúc độc đáo của Sài Gòn. Chúng ta sẽ có những cảm nhận khác nhau về con phố này, với cá nhân tôi, con phố cổ Hải thượng Lãn Ông xưa và nay vẫn khoác nên nét đẹp cố kính đan xen hiện đại, khiến cho những ai sinh ra và lớn lên ở con phố này khó lòng kìm được nỗi nhớ khi đi xa.

Tuy nhiên, chỉ nói riêng khu phố Hải Thượng Lãn Ông thôi vẫn còn chưa đủ, còn phải nhắc đến Khu phố của người Hoa. Đây là khu phố của những người nhập cư gốc Hoa bao năm rồi vẫn giữ được nguyên vẹn từ kiến trúc cổ kính và cả những giá trị tinh thần của con người nơi đây.

phonguoihoa1.jpg

Khu phố người Hoa. Ảnh: @foody.vn

Ông bà tôi là người gốc Hoa, bởi vậy, khi nhìn vào những ngôi nhà cổ kính của khu phố cổ này hay những ngôi chùa mang lâu đời như chùa ông Hượng, chùa bà Chương khiến tôi có đôi chút suy nghĩ trong trí nhớ của mình, những miền kí ức trước đây chợt trở về hiện tại. Lịch sử của di dân, nhập cư của các thế hệ gia đình người Hoa kiều vẫn còn đó, họ mang những giá trị văn hóa của vùng quê mình sang vùng đất mới, tiếp xúc nền văn hóa khác tạo nên một lối kiến trúc và lối sống riêng biệt. Ngôi nhà có đến ba, bốn thế hệ sinh sống “Tứ đại đồng đường – Ngũ đại đồng đường”, dấu ấn điêu khắc hay màu sắc đỏ đặc trưng ở con phố này mang cho ta cảm xúc bình yên và nhân văn thuở nào.

phonguoihao.jpg

Ngôi nhà mang đậm chất nét Trung Hoa ẩn mình giữa lòng Sài Gòn nhộn nhịp. Ảnh: @virginietissot

Khu phố chứng kiến những cửa hàng mang biển quảng cáo ghi chữ Hoa và Việt, những khu bán dược liệu, đến cả các món ẩm thực phần nào đã gợi lại những kí ức xưa. Không chỉ có cấu trúc độc đáo, con người đặc biệt những người Sài Gòn nơi đây đang cố giữ gìn những nét văn hóa mà thời ông bà để lại, cùng với gốc tích văn hóa như sợi dây kết nối thế hệ sau với thế hệ trước.

Những biển hiệu bán hàng được đan xen ngôn ngữ đã dần bạc màu, song giá trị và hồn cốt của nó vẫn khiến cho tôi hay những người yêu Sài Gòn luôn có cảm giác thân thuộc, bình yên trước sự xô bồ ngoài kia.

pho2.jpg

Ảnh: @Thinh Phạm

Nếu đã đến Sài Gòn lặng ngắm các con phố cổ kính tạo nên nét đẹp yên bình cho Sài Gòn, tôi nghĩ rằng du khách nên di chuyển đến con hẻm Hào Sỹ Phường.

Đây là hẻm duy nhất còn giữ lại nguyên vẹn nét xưa cổ với những căn nhà mái thấp được xây vào khoảng 50 -60 năm về trước.

haosi.jpg

Hẻm Hào Sĩ Phường là nơi lưu giữ lại những ngôi nhà cấp 4 thời xưa của Sài Gòn. Ảnh: 24h.com.vn

Ai đã từng sống trong các con hẻm chật chội chứa những ngôi nhà chỉ cách nhau một bức tường thì chắc hẳn sẽ không quên được địa điểm này. Ở Sài Gòn lâu, đi rong ruổi ở thành phố này rất nhiều, qua biết bao nơi năng động hiện đại nhưng khi đến con hẻm này lại cho ta cảm giác yên bình quen thuộc lạ kì. Đó là con hẻm Hào Sĩ Phường nằm số 260 Trần Hưng Đạo, bên trong con hẻm là bầu trời kí ức của nét đẹp xưa. Con hẻm này là nơi dẫn vào các ngôi nhà sát vách nhau của khu phố còn vương nét cổ.

83920903_287876395522457_8559119677135073213_n.jpg

Ảnh: @jtln

Dường như chính ta cũng đã quen đi những con đường nhựa, ngắm nhìn các tòa nhà chọc trời thì đến con hẻm này, lại có cảm xúc khó quên về những kỉ niệm của ngôi nhà cấp bốn ngày xưa mà mình từng sống, về khu phố tuổi thơ nơi nhà mình và các nhà hàng xóm chỉ cách nhau một bức tường, ở nơi đó có tiếng loa phường thông báo vào mỗi sáng, có những bể nước công cộng phục vụ cho sinh hoạt thường ngày… Tất cả tạo nên một đẹp riêng vốn có của Sài Gòn mà qua bao nhiêu năm tháng vẫn không thể bị lãng quên cho những ai đã và đang sống tại nơi đây.  

Một người bạn người Hà Nội của tôi khi vào Sài Gòn lập nghiệp rồi đặt chân đến con hẻm này đã nghĩ là đây là thành phố của mình, bởi nó giống phố cổ nơi bạn sống quá, giống từ sự lụp xụp chật chội đến cả hình ảnh dây điện nối nhau chằng chịt. Thì ra ở Sài Gòn người ta vẫn tìm được hình ảnh quen thuộc, những nét giống với quê hương của chính người xa xứ.

haosi_bysaraphan.jpg

Ảnh: @bysaraphan

Dù bên ngoài con hẻm là cuộc sống vội vã, ồn ào thì bên trong hẻm Hào Sĩ Phường luôn giữ được sự bình yên hiếm có. Đặc trưng buổi sáng thường nhật của con hẻm là tiếng gọi của lũ trẻ gọi bạn đi học, tiếng của bác hàng xóm về lịch trực nhật hành lang chung, tiếng bàn bạc việc chung của ngõ hẻm diễn ra chậm chạp và thật bình dị. Bởi vậy, giữa Sài Gòn nhộn nhịp con hẻm lại là sự phản chiếu của quá khứ và hiện tại, của kỉ niệm và tương lai, của cuộc sống bình dị đời thường.

haosi_amor9121.jpg

Góc phố Hào Sĩ Phường. Ảnh: @amor9121

Nếu đã đi hết được những nơi cổ kính với lối kiến trúc thời Pháp hào quện vào nét văn hóa Việt Nam thì đừng bỏ qua một nét cổ kính tâm linh tại Sài Gòn. Nói tới đây, là nói tới Tam Sơn Hội Quán.

Ngôi chùa tọa lạc tại 118D Triệu Quang Phục, Quận 5 Tam Sơn Hội Quán là địa chỉ tâm linh nổi tiếng của người Hoa ở Sài Gòn. Ngôi chùa được xây dựng năm 1839 hiện vẫn giữa nguyên được những nét kiến trúc mang đậm văn hóa, biểu tưởng của người Hoa.

tamson_blacblue.jpg

Nét cổ của Tam Sơn Hội Quán khiến du khách như được trở về nét tâm linh xưa vốn có. Ảnh: @blacblue

Người Sài Gòn nói chung và người Việt nói riêng đều giữ cho mình thói quen đi lễ chùa hàng năm. Người dân (đa số gốc Hoa) vẫn giữ nguyên những nét đẹp như vậy. Hồi nhỏ, nội hay dẫn tôi lên ngôi chùa này lắm, tôi đã quen với kiến trúc ở đây từ rất lâu rồi. Qua thời gian, lối kiến kiến của ngôi chùa gắn với tuổi thơ với nội vẫn còn được giữ nguyên, nhưng những bức tường của ngôi chùa ấy ngày càng mang trong mình chiếc áo rêu phong.

tamson_chiu_chiu_accessories.jpg

Ảnh: @chiu_chiu_accessories

Không quá đồ sộ, chùa Tam Sơn Hội Quán luôn là nơi kết nối bao thế hệ người Hoa lại gần hơn. Hình ảnh khói hương, cột đèn cũ kĩ, những bức tường mọc rêu phong, ngôi chùa vẫn không chuyển mình trước sự chứng kiến những biến đổi của thành phố, vẫn mang một vẻ bình yên bằng sự cổ kính giữa lòng Sài Gòn, là nơi những người Sài Gòn bình dị vẫn thường gửi tâm hồn mình cảm nhận rõ hơn về bình yên.

Hi vọng những nét cổ kính xưa ở Sài Gòn mà Nem-vn.net chia sẻ hi vọng sẽ giúp du khách có những nét khám phá độc đáo về nơi này.