Tháp nước Hàng Đậu - 'đấu trường La Mã' cổ kính giữa lòng Hà Nội

Tháp nước Hàng Đậu - 'đấu trường La Mã' cổ kính giữa lòng Hà Nội

Hà Nội 16.03.2020

Nằm trong những di tích lịch sử đánh dấu sự hình thành và phát triển của Hà Nội xưa cho đến hiện nay, Tháp nước Hàng Đậu được ví như đấu trường La Mã thu nhỏ và là biểu trưng và là địa điểm được nhiều du khách check-in. Nem-vn.net sẽ quay ngược lịch sử trở về với nét xưa của Tháp để tìm hiểu.

Được viết bởi giangvx

Tháp Hàng Đậu từ lâu đã trở thành biểu tượng của hình thành và phát triển của Hà Nội xưa cổ. Trải qua bao thay đổi của lịch sử, tháp nước Hàng Đậu đã có nhiều đổi thay trước sự xô bồ của thành thị Hà Nội trong quá trình hình thành và phát triển thành một thành phố - thủ đô lớn của Việt Nam, song may mắn thay đến ngày nay nó đã được trở lại với dáng vẻ đĩnh đạc ngày xưa.

1. Lịch sử tháp nước Hàng Đậu

Tháp nước Hàng Đậu được xây dựng vào những năm dựng năm 1894, trước cả cầu Long Biên, nằm tại ngã sáu của các phố cổ Hàng Than, Hàng Lược, Hàng Giấy, Hàng Đậu, Quán Thánh và đường Phan Đình Phùng.

vne.jpg

Tháp nước Hàng Đậu xưa cổ tại Hà Nội. Ảnh: VnExpress.net

Tháp là công trình xây dựng cung cấp nước cho toàn thành phố Hà Nội trong những năm đất nước Việt Nam đang ở thời kỳ chiến tranh loạn lạc. Thác nước Hàng Đậu là biểu tượng cho sự hình thành và phát triển của thủ đô trong sự quay vòng của nhịp sống đô thành nhộn nhịp.

Tháp tọa lạc ở vùng giáp ranh giữa hai quận đậm vẻ tâm linh là Ba Đình và tấp nập bán mua là Hoàn Kiếm, giữa tâm điểm của 6 đường phố xòe ra như những rẻ quạt khổng lồ mang tên Phan Đình Phùng, Hàng Cót, Hàng Giấy, Hàng Đậu, Hàng Than và Quán Thánh.

kenh141.jpeg

Ảnh: kênh 14.vn

Nằm giữa trung tâm của sự phát triển nội đô với bề dày lịch sử và sự nổi lên của kinh tế đô thị, tháp nước Hàng Đậu còn là minh chứng cho một thời kỳ khổ đau của người dân Hà Nội nói riêng và người dân Việt Nam nói chung ở thời kỳ khó khăn, loạn lạc. Tháp mang hình thù của một quảng trường nhỏ nhắn, tiếp cận ngay với đầu một vườn hoa mang tên Vạn Xuân nơi mà trước năm 1975 cũng mang tên Hàng Đậu. Địa điểm này đột khởi lên một công trình kiến trúc đã có tuổi thọ đáng nể: 116 năm, vắt qua 3 thế kỷ XIX, XX, XXI.

Trong quá trình hình thành, xây dựng cho đến thời điểm bây giờ, tháp nước Hàng Đậu cũng đã có nhiều tên gọi khác nhau, và mỗi tên gọi gắn liền với một nhân chứng lịch sử cho quá trình hình thành và phát triển Hà Nội như: két nước Hàng Đậu, Đài nước Quán Thánh, nhà tròn Quán Thánh và đặc biệt còn một lầm lẫn là Bốt Hàng Đậu – cái tên đôi khi không sai vì trông dáng dấp bên ngoài cùng vật liệu xây dựng và màu sắc xanh xám cộng với 54 cái cửa sổ rất hẹp và hình thành như một trụ cột đứng sừng sững giữa cái tụ điểm phát triển của thủ đô Việt Nam. 

laodong.jpeg

Ảnh: laodong.vn

2. Kiến trúc ấn tượng của tháp nước Hàng Đậu

Tháp nước Hàng Đậu được thiết kế xây dựng với hình trụ tròn, cao trên 25m với lối kiến trúc mái chóp nhọn cùng với cột thôi lôi vươn lên trời xanh, như khoe cái mã ngoài bằng đá hộc và xi măng cốt thép.

Các vật tư xây dựng tháp nước được cho rằng lấy từ những viên gạch sau vụ phá bỏ Hoàng Thành của chiến tranh xâm lược Việt Nam, sau này được bà tên Tư Hồng thu gom lại và xây thành tháp.

Ngoài ra, tương truyền sau vụ Hoàng Thành bị quân xâm lăng Việt Nam phá bỏ, các viên đá ngoài xây dựng Tháp nước Hàng Đậu còn được mang đi xây dựng các công trình lớn khác như: Cầu Long Biên  (tên cũ là Paul Doumer) và hệ thống cầu cạn bên phố Phùng Hưng. Cây cầu 19 nhịp vượt sông Hồng và hệ thống cầu cạn này nghe như thời đó (sinh sau Tháp nước Hàng Đậu 8 năm) được tôn vinh là dài nhất châu Á.

ashuicom.jpg

Ảnh: Ashui.com

Việc xây dựng công trình Tháp nước Hàng Đậu được các nhà thiết kế xây dựng một cách trơn tru bằng việc cải tạo những viên đá xồ xề để hình dạng tháp không có cảm giác nặng nề. Trong đó, các nhà thiết kế đặc biệt chú trọng đến vẻ thẩm mỹ bên ngoài bằng việc cho bao phủ bề ngoài bằng lối thiết kế rất riêng như: các vòm cửa hình vòng cung, các mô-típ trang trí sắt uốn, các đường diềm phân tầng, các hình kỷ hà vuông tròn tiếp nối chạy vòng quanh thành những giải phân tầng nhẹ nhõm.

Điểm đáng chú ý hơn là ở tầng 1, ngoài 17 cửa sổ, còn một cổng ra vào mà hai cánh cổng là hai giải pháp trang trí được sử dụng quen thuộc ở các công trình xây dựng trong nước, ở chính quốc (Pháp) và trên thế giới thời đó.

thanh nien.jpg

Ảnh: thanhnien.vn

Cùng với đó là lối thiết kế dạng vòm cuốn trên trán cửa và liên tục được xây dựng ở các tầng kế tiếp tầng 1, kết hợp với hệ thống cột đỡ dạng lối xây dựng giống với cột đá Hy Lạp cổ: cột dorique (dạng cột này là đơn giản nhất trong 3 dạng thức: dorique, ionique và corinthien).

Tuy nhiên với dạng cột dorique nhà thiết kế xây dựng chỉ sử dụng ở tầng 1 và đỉnh của Tháp được thiết kế là một bệ đỡ cho những vòng cung nhắc lại vòng của sổ, và đây cũng là điểm chủ chốt trong cả hệ thống mái vòng chạy quanh chu vi của công trình.

Bắt đầu từ tầng 2 đến tầng 4 được xây dựng với lối áp mái, cột dorique chỉ còn là dải phân cách cho chiều thẳng đứng của toàn bộ công trình, cột xây dựng với hình trụ đứng càng lên cao cột càng nhỏ lại, càng được thiết kế theo lối mỏng dần kết hợp với những dải viền chu vi phân tầng tạo nên những mô – tip cục bộ.

Toàn bộ công trình Tháp đều được trang trí mang tính biểu tượng của đất nước Việt Nam với các hình thù của sổ mang hơi hướng của lối kiến trúc xây dựng từ những năm của thế kỷ 17.

anninhthudo.jpg

Ảnh: Báo an ninh thủ đô

Trong đó, nhà thiết kế đã cho chạy một đường diềm vòng quanh công trình bằng 18 tổ hợp hình kỷ hà: vuông, tròn kế tiếp nhau vừa để kết thúc vừa để nhắc lại nét khắc cuối cùng đã được sử dụng nơi tầng 1.

Đến ngày nay, dù đã trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, Tháp nước Hàng Đậu vẫn còn lưu giữ được nét riêng của nó, dù giờ đây nó đã không còn là nơi cung cấp nước cho toàn thành phố nữa.

Đứng từ dưới ngước nhìn lên trên, du khách sẽ thấy một đài nước khổng lồ bằng thép dung tích 1.250 m3 vẫn yên vị trên đỉnh 8 bức tường đá có khoảng cách đều đặn như nan quạt. Hệ thống đường ống dẫn lên, xuống với những chiếc van bằng sắt vẫn nguyên vẹn, phủ đầy bụi.

th.jpg

Tháp nước Hàng Đậu những ngày Hà Nội thay áo mới. Ảnh: Tuoitre.vn

Hiện nay, nhiều du khách đến với Hà Nội vẫn thường xuyên lui tới tháp nước Hàng Đậu để check-in lưu lại những lối kiến trúc Pháp xưa cũ. Không chỉ du khách nước ngoài, những bạn trẻ Việt Nam cũng thường tới đây để check-in với mong muốn lan tỏa nét xưa của Hà Nội một thời.

Tháp nước Hàng Đậu là một biểu tượng không thể bỏ qua trong quá trình xây dựng và phát triển của Thủ đô Hà Nội. Nem-vn.net mong rằng, đây sẽ là điểm đển không thể bỏ qua cho du khách đến với Hà Nội.