Lý Sơn - hòn đảo đa dạng và độc đáo bậc nhất Việt Nam

Lý Sơn - hòn đảo đa dạng và độc đáo bậc nhất Việt Nam

Quảng Ngãi 20.03.2020

Lý Sơn hiện còn lưu giữ dấu tích của núi lửa hàng triệu năm, là công viên địa chất với những giá trị du lịch và đa dạng sinh học độc đáo. Đến đây du khách sẽ phải trầm trồ trước sự kỳ diệu của tạo hóa với những cảnh quan "có một không hai".

Được viết bởi giangdt

Lý Sơn đa dạng và độc đáo như thế nào?

Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh được tỉnh Quảng Ngãi đã thành lập vào năm 2015. Công viên trải dài trên 10 huyện và thành phố của tỉnh Quảng Ngãi với tổng diện tích khoảng 5.154km2. Trong đó, diện tích đất biển là 2.617km và diện tích đất liền là 2.537km2. Vùng đất này có những giá trị địa chất, văn hóa và sinh học rất phong phú.

dao-ly-son

Một phần cảnh quan của công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh. Ảnh: travellive

dao-ly-son-

Đảo Lý Sơn có di tích núi lửa triệu năm. Ảnh: Quảng Ngãi Tourist

Cảnh quan ở công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh rất đa dạng với núi non, trung du, đồng bằng ven biểu và hải đảo. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu cho rằng “bảo tàng” núi lửa tự nhiên ở Lý Sơn là di sản địa chất hiếm hoi trên thế giới, hội tụ đủ điều kiện của một công trình công viên địa chất mang tầm cỡ thế giới trong tương lai. Đảo Lý Sơn được coi là nơi giao thoa tinh hoa văn hóa của các nền văn hóa lớn và độc đáo như Champa, Sa Huỳnh và Đại Việt. Nơi đây có những hệ thống di tích dày đặc bao gồm 4 di tích văn hóa cấp quốc gia, 14 di tích văn hóa cấp tỉnh và nhiều loại hình văn hóa phi vật thể đặc sắc khác. Tất cả tạo nên những giá trị văn hóa rất riêng, rất đặc sắc cho Lý Sơn.

dao-ly-son-1

Cổng Tò Vò là một trong những di tích núi lửa ở Lý Sơn. Ảnh: ziontour

Các địa điểm có di tích núi lửa tiêu biểu ở Lý Sơn là vách đá hang Câu, cổng Tò Vò, miệng núi lửa Giếng Tiền và miệng Thới Lới. Đây là những nơi địa chất có ý nghĩa khoa học và giá trị du lịch cao. Quá trình kiến tạo thiên nhiên còn ưu ái mang đến cho Lý Sơn một lớp đất bazan màu mỡ trải trên bề mặt đảo ở phía Nam. Lớp đất này giúp cho Lý Sơn phát triển các loại cây trồng quý, trong đó nổi tiếng nhất là giống tỏi Lý Sơn chứa nhiều tinh dầu, ăn vào không hôi mà cay thơm. Ngoài ra, quá trình kiến tạo còn tạo nên những rặng đá ngầm là điều kiện tốt cho các loài thủy tộc sinh sống.

dao-ly-son-2

Vách đá hang Câu. Ảnh: blog.nguyengiatravel.

Nhờ có địa chất phong phú nên Lý Sơn cũng rất đa dạng sinh học. Hòn đảo này là nơi sinh sống của nhiều loài động - thực vật quý hiếm như san hô đen, hải sâm, tôm hùm, trai tai tượng... Sự đa dạng nơi đây được thể hiện trực tiếp qua số lượng với hơn 700 loài động - thực vật, trong đó có 200 loài cá, 137 loài rong biển, 70 loài thân mềm, 157 loài san hô, 96 loài giáp xác, 7 loài cỏ biển.

dao-ly-son-3

San hô ven biển Lý Sơn. Ảnh: thuysanvietnam

dao-ly-son-4

Sự đa dạng sinh học của vùng biển Lý Sơn. Ảnh: Luhanhvietnam

Khi đến với huyện đảo Lý Sơn, du khách sẽ có dịp thăm quan di tích Suối Chình. Tại đây, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng rừng dừa cổ thụ giữa di sản văn hóa Sa Huỳnh 2.000 năm mà còn được đắm mình trong ánh bình minh tuyệt đẹp đón ngày mới.

dao-ly-son-5

Rừng dừa lâu năm tại Suối Chình. Ảnh: Nghệ An 24h

Nét văn hóa độc đáo trên đảo Lý Sơn

Lý Sơn nắm giữ những di sản văn hóa biển vô cùng đa dạng bao gồm gần 100 di tích văn hóa như: Âm linh tự, Khu mộ gió lính Hoàng Sa, Đình làng An Vĩnh, Đình làng An Hải, Nhà thờ Chánh đội trưởng thủy quân suất đội của Hải đội Hoàng Sa Phạm Quang Ảnh, Nhà thờ Chánh đội trưởng thủy quân suất đội của Hải đội Hoàng Sa Võ Văn Khiết… Điểm chung đáng chú ý đó là tất cả các di tích văn hóa này đều gắn liền với Hải đội Hoàng Sa năm xưa.

dao-ly-son-9

Thực hiện nghi lễ tế trong lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa. Ảnh: baotainguyenmoitruong.vn

Thăm những di tích văn hóa ở Lý Sơn du khách sẽ càng cảm nhận được tinh thần tương thân tương ái của người dân nơi đây qua những nét văn hóa đặc sắc và nổi bật nhất là Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa. Lễ hội này được các họ tộc trên đảo tổ chức vào tháng Hai âm lịch. Người dân trên đảo truyền tai nhau câu chuyện từ xa xưa, hằng năm cứ vài tháng 3, dân binh trên đảo Lý Sơn tuân lệnh triều đình dong thuyền ra biển Đông đến quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa để thực thi các nhiệm vụ được giao phó. Do đường đi xa xôi cách trở, lênh đênh nguy hiểm nên nhiều người đã không thể quay về. Vì thế mà người dân nơi đây còn lưu truyền câu ca:

 “Hoàng Sa trời nước mênh mông

Người đi thì có mà không thấy về

Hoàng Sa mây nước bốn bề

Tháng hai/ba khao lề thế lính Hoàng Sa”. 

Để tưởng nhớ những người đã khuất, người dân huyện đảo Lý Sơn thực hiện nghi lễ khao lề thế lính. Dần dần, nó trở thành một trong những lễ hội truyền thống của người dân huyện đảo.

dao-ly-son-10

Nghi thức thả thuyền câu. Ảnh: Petrotimes

Lễ khao lề thế sẽ có 5 mô hình thuyền cùng các vật phẩm tế lễ, bài vị của các Cai đội Hoàng Sa và binh lính trong đội, bài vị của những vị thần cai quản biển cả. Đêm trước khi tổ chức lễ, ban tế sẽ tổ chức lễ cầu an cho vong linh các chiến binh đội Hoàng Sa đã khuất. Ngày hôm sau, lễ hội được tổ chức ngoài sân đình do các tộc họ cùng thầy pháp thực hiện. Các hoạt động trong buổi lễ gồm có nghi thức bắt ấn trừ tà, làm phép để an vị, đọc văn tế và thả thuyền tế ra biển. Sau đó, những chiếc thuyền tế được đưa ra biển, thả trôi theo dòng nước để cầu cho vong linh những binh lính trong đội Hoàng Sa xưa siêu thoát và mong ước cuộc sống bình yên. Ngoài ra, lễ hội còn được kết hợp tổ chức với các hoạt động khác như hái bội, múa lân, đua thuyền tứ linh, hội hoa đăng.

Đảo Lý Sơn là địa điểm du lịch hút du khách bởi thiên nhiên đa dạng cùng nét văn hóa địa phương đặc sắc. Ghé đến nơi đây, bạn sẽ có những phút giây thư giãn và không khỏi trầm trồ trước sự kỳ vĩ của tạo hóa.