Độc đáo làng cổ Bích La 500 tuổi với lễ hội độc đáo lúc nửa đêm

Độc đáo làng cổ Bích La 500 tuổi với lễ hội độc đáo lúc nửa đêm

Quảng Bình - Quảng Trị 13.05.2020

Quảng Trị có ngôi làng cổ Bích La 500 tuổi thú hút rất nhiều du khách ghé thăm. Nơi đây không chỉ là quê hương của nhiều nhân kiệt đất Việt mà còn là nơi có lễ hội lúc nửa đêm độc đáo.

Được viết bởi thyltp

Làng cổ Bích La có từ 5 thế kỷ trước

lang_co_bich_la_2.jpg

Ngôi làng với những mái nhà cổ. Ảnh: dulichvietnam.com.vn

Làng cổ Bích La tọa lạc tại xã Triệu Đông, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Ngôi làng này nổi tiếng với tuổi thọ trên 500 năm. Theo sử sách ghi lại, khi mới thành lập, làng có tên Hoa An, đến thời nhà Tây Sơn (1778-1802) đổi thành Hoa La và đến đời vua Thiệu Trị (1841-1847) đổi tên thành Bích La. Lúc đó, làng có 4 giáp là Đông, Tây, Nam, Hậu ngày nay thuộc các xã Triệu Long, Triệu Đông và Triệu Tài (Quảng Trị). Sau khi chúa Nguyễn Hoàng vào Nam mở cõi vào năm 1558, phó tướng Lê Mậu Doãn đã thần phục nhà Nguyễn và được xét phong tước Doãn Lộc hầu. Khi qua đời, ông được dân làng an táng và xây dựng lăng, miếu thờ người có công khai khẩn và xác định dấu mốc hình thành làng cổ Bích La.

lang_co_bich_la_4.jpg

Miếu thờ các vị anh hùng trong làng. Ảnh: langbichladong.wordpress.com

Ngôi làng nổi tiếng với cảnh vật hữu tình. Nơi đây có sông An Mô là một nhánh của sông Thạch Hãn chảy qua làng từ phía Tây; ở phía Bắc là núi Cửa Rào có cây cối tươi xanh. Ngay bên cạnh đình làng là nhánh sông nhỏ nằm dọc theo địa thế làng tạo long mạch như hình con rồng mà dân làng vẫn hay gọi là cửu tuyền long mạch. Chính vì thế, Bích La được coi là mảnh đất giúp dân muôn đời hưng thịnh, phát triển.

lang_co_bich_la-11

Làng Bích La nổi tiếng với phong cảnh hữu tình. Ảnh: langbichladong.wordpress

Làng cổ Bích La sinh ra những nhân tài nước Việt

Làng cổ Bích La nổi tiếng là "lò đúc hiền tài, nôi sinh sĩ tử". Nơi đây là quê hương của nhiều vật nổi tiếng như Phó bảng Lê Trinh (đời vua Tự Đức) đi sứ Trung Quốc được vua nhà Thanh ban áo mũ tiến sĩ và danh hiệu Lưỡng quốc tham mưu; Tiến sĩ Lê Bá Thoại làm Tham tri Bộ Lại dưới thời vua Tự Đức; tiến sĩ Lê Cảnh Diệu; tiến sĩ Lê Cảnh Phiên; Lê Mậu Hiến đứng đầu phong trào đòi dân sinh, dân chủ, giảm sưu thuế cho dân thời chống Pháp; tổng bí thư Lê Duẩn... Họa sĩ Lê Bá Đảng cũng là người con nổi tiếng của làng cổ Bích La.

lang_co_bich_la-12

Từ đường của dòng họ Lê Bá - một trong những dòng họ có nhiều người tài nổi tiếng ở Việt Nam. Ảnh: dulichvietnam

Ngày nay trước cổng đình còn lưu cặp đối:

“Địa chung linh khí truyền thiên cổ

Thế xuất anh tài diễn ức niên”.

Dịch nghĩa:

“Đất hun đúc khí thiêng toàn vẹn từ nghìn xưa

Trời sinh hào kiệt lúc nào cũng có”.

Khám phá lễ hội lúc nửa đêm độc đáo tại làng Bích La

Hàng năm cứ vào đêm mùng 2, rạng sáng mùng 3 Tết âm lịch, làng Bích La lại sự nhộn nhịp với phiên chợ chỉ họp một lần trong năm. Chính vì vậy, không chỉ dân làng Bích La và các vùng lân cận mà du khách thập phương cũng tò mò và đổ về đây tham gia chung vui.

lang_co_bich_la-12

Người người xếp hàng xin câu đối đầu năm ở phiên chợ của làng cổ Bích La. Ảnh: laodong

Theo truyền thuyết, có một năm hồ nước trước đình làng bỗng dưng đục, rùa vàng không xuất hiện dẫn đến mùa màng thất bát, thiên tai hoành hành, lụt to bão lớn. Sau đó cứ đến canh tư (3 giờ sáng) ngày mồng 3 tết Nguyên Đán hàng năm, dân làng tập trung về quanh hồ mở lễ hội nhằm khấn cầu rùa vàng nổi lên và bơi lội trên mặt hồ, ban phát cho dân làng điềm may trong năm. Vì thế, rùa vàng lại nổi lên và năm đó làng gặp mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, phát tài, phát lộc, yên vui, hạnh phúc. 

lang_co_bich_la-13

Người dân tập trung xem hoạt động tái hiện rùa vàng nổi. Ảnh: luhanhviet.com

Vào thời gian diễn ra lễ hội, khi tiếng kẻng sang canh báo hiệu một ngày mới bắt đầu, các bậc cao niên sẽ tiến hành nghi thức dâng hương cảm tạ trời đất và công lao của các bậc tiền nhân. Sau đó, mọi người rủ nhau đến phiên chợ đình tấp nập. 

lang_co_bich_la-14

Nghi lễ dâng hương. Ảnh: quangtritravel

Khoảng 2 giờ sáng ngày 3, mọi người ở khắp làng xóm râm ran, nô nức đến đình làng trẩy hội và tham gia phiên chợ. Hàng hóa được buôn bán tại đây chủ yếu là rau, quả, gạo, cá, vịt,... Và đặc biệt là còn có những con gà "tò he" (tò he là một loại đồ chơi dân gian của trẻ em Việt Nam được nặn từ bột gạo). Đây đều là các sản phẩm do người dân Bích La sản xuất.

Chợ đình Bích La còn được ví như nơi giao duyên, hẹn ước, tâm tình bởi chính từ nơi đây, có nhiều đôi nam nữ phải lòng và nên duyên. Có lẽ vì vậy mà phiên chợ đình luôn rất đông những nam thanh, nữ tú háo hức chờ đợi.

Có một điều mà bạn nên lưu ý là chợ tan rất sớm. Kết thúc chợ là lúc mọi người tiếp tục dự các phần Lễ - Hội của làng như: lễ cúng Thần linh, tham gia các hội bình thơ, hội bài chòi, thổi gà đất, hội cờ chòi, đập om đất, kéo co, chơi đu, hò đối đáp… Dù chỉ tổ chức trong một đêm nhưng lễ hội này đã thu hút 20.000 người tham dự vào năm 2015.

lang_co_bich_la-15

Lễ hội tại chợ đình. Ảnh: dulichvietnam.com.vn

Làng cổ Bích La là điểm đến để tìm hiểu những giá trị văn hóa truyền thống nổi tiếng của Quảng Trị. Đến nơi đây, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng nét cổ kính của làng mà còn có cơ hội được tham gia lễ hội lúc nửa đêm rất độc đáo và thú vị.