Mỹ Sơn - thánh địa huyền bí, lâu đời nhất Việt Nam

Mỹ Sơn - thánh địa huyền bí, lâu đời nhất Việt Nam

Đà Nẵng - Quảng Nam 22.05.2020

Mỹ Sơn được mệnh danh là thánh địa lâu đời nhất Việt Nam. Nơi đây có kiến trúc độc đáo cùng nét huyền bí, hoang sơ giúp thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm.

Được viết bởi giangdt

Thánh địa Mỹ Sơn từng là thủ đô của vương quốc Chăm pa

Thánh địa Mỹ Sơn tọa lạc ở xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Nơi đây cách thành phố Hội An khoảng 43km. Mỹ Sơn là quần thể đền thờ Hindu và từng là thủ đô chính trị và tôn giáo của vương quốc Chăm pa xa xưa. Người ta cho rằng quần thể này được xây dựng bằng gỗ vào thế kỷ thứ IV. Hai thế kỷ sau, ngôi đền bị thiêu hủy trong một trận hỏa hoạn nên vua Sambhuvarman (Phạm Phạn Chi) đã cho xây dựng lại đền bằng gạch vào thế kỷ thứ VII. Cứ thế, các đời vua sau tiếp tục tu sửa các đền tháp cũ và xây thêm một số tháp mới.

thanh-dia-my-son

Người ta cho rằng thánh địa Mỹ Sơn này được xây dựng bằng gỗ vào thế kỷ thứ IV. Ảnh: @yunnweii

Ngoài chức năng là nơi hành lễ, giúp các vương triều tiếp cận thần thánh, Mỹ sơn còn là trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của triều đại Chăm pa. Theo nghi lễ truyền thống, mỗi vị vua sau khi lên ngôi đều đến nơi này để dâng cúng lễ vật, làm lễ thánh tẩy và xây dựng đền thờ. Đây cũng chính là nơi chôn cất của các vị thầy tu quyền lực và hoàng thân quốc thích vương triều này trong suốt giai đoạn từ thế ký thứ VII đến thế kỷ thứ XIII.

Khu vực quần thể này được một toán lính người Pháp phát hiện vào năm 1885. Đến năm 1895, nhà khảo cổ Camille Paris đã tới đây tìm hiểu lần đầu tiên. Từ đó tới năm 1904, nhiều nhà khảo cổ cũng tới đây nghiên cứu như Henri Permentier, Louis Finot...

thanh-dia-my-son-1

Quần thể thánh địa Mỹ Sơn. Ảnh: Toury

Với giá trị về kiến trúc và tính lịch sử, thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới tân thời và hiện đại vào năm năm 1999. Ngoài ra, nơi đây cũng được Việt Nam xếp hạng  23 di tích quốc gia đặc biệt quan trọng. 

Kiến trúc của Thánh địa Mỹ Sơn

Thánh địa Mỹ Sơn được bao bọc bởi thung lũng có đường kính 2m cùng những dãy núi và rừng cây xanh tốt, vì thế nhìn từ xa nó như một pháo đài xanh tươi. Khu vực này là minh chứng điển hình nhất cho kiến trúc Ấn Độ giáo tại Đông Nam Á. Bằng chứng là những dòng bia ký bằng chữ Phạn cổ trên tấm bia.

thanh-dia-my-son-2

Nhìn từ xa thánh địa Mỹ Sơn như một pháo đài xanh tươi. Ảnh: Vintrip

thanh-dia-my-son-3

Bia đá cổ trong thánh địa. Ảnh: @nikon_sp

Trải qua thời gian và sự tàn phá, khu quần thể kiến trúc trước đây bao gồm hơn 70 công trình nay chỉ còn 20 công trình đang được tôn tạo lại.

Thánh địa Mỹ Sơn bao gồm hai ngọn đồi nằm quay mặt vào nhau theo hai hướng Đông, Tây. Ở giữa 2 ngọn đồi có một con suối nhỏ, các nhánh suối rẽ ra theo các hướng vô tình trở thành ranh giới tự nhiên chia nơi đây thành các cụm đền tháp nhỏ được đặt tên theo chữ các cái Latinh. Mỗi cụm tháp đều có đền thờ chính và xung quanh là các ngôi tháp nhỏ hoặc công trình phụ. Mỗi tháp lại có một chức năng riêng biệt không giống nhau.

thanh-dia-my-son-4

Thánh địa Mỹ Sơn bao gồm hai ngọn đồi nằm quay mặt vào nhau theo hai hướng Đông, Tây. Ảnh: @triprex_stw

thanh-dia-my-son-5

Mỗi tòa tháp mang một chức năng riêng biệt. Ảnh: @tammytravellog

thanh-dia-my-son-6

 Ảnh: @s0613_bell1206k

Ngôi đền ở chính giữa được cho là tượng trưng cho núi Meru, các đền khác sẽ thờ các vị thần trông coi đất trời. Ngoài ra còn có tháp cổng nằm trước đền chính có hai cửa thông nhau ở hướng Đông và Tây. Tiếp theo là ngôi nhà dài tên Mandapa được dùng làm nơi tiếp nhận lễ vật và đón tiếp khách hành hương. Bên cạnh đền thờ chính là ngôi tháp có một hoặc hai phòng, có cửa ra vào hướng Bắc. Đền phụ thờ các vị thần trông coi hướng trời. Thường mái nhà của tháp dày và lớn hơn nhiều so với nền móng. Do đây là nơi thờ cúng nên thường không có cửa sổ, không gian bên trong khá tối.

thanh-dia-my-son-7

Do đây là nơi thờ cúng nên thường không có cửa sổ. Ảnh: @1hr

thanh-dia-my-son-8

Không gian bên trong các tháp khá tối, người ta phải lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng để du khách tham quan. Ảnh: Vnexpress

Nếu bạn để ý kỹ sẽ thấy một số viên gạch đã được phủ rêu, một số khác lại có màu đỏ, đây là kỹ thuật bắn gạch từ xa xưa của người Chăm pa cổ. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa khám phá được bí mật về chất liệu gắn kết, phương thức nung gạch và xây dựng của người xưa.

thanh-dia-my-son-9

Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa khám phá được bí mật về chất liệu gắn kết, phương thức nung gạch và xây dựng của người xưa. Ảnh: vnexpress

Ngoài ra, khu di tích này vẫn còn lưu giữ được kho tàng văn hóa Chăm pa cổ thông qua hệ thống tượng đá hình các vị thần linh hay các họa tiết đặc trưng trong tín ngưỡng của người Chăm pa được kỳ công điêu khắc. Đây là một hành động của người Chăm cổ nhằm thể hiện sự tôn kính đối với các vị thần linh. Không những thế, trên các tháp cổ ở thánh địa Mỹ Sơn còn điêu khắc hình vũ nữ Apsara. Các bức tượng đều được điêu khắc tỉ mỉ thể hiện kỹ thuật và thẩm mỹ đỉnh cao của người xưa. Ngoài ra, nơi đây còn thờ một bộ Linga - biểu tượng sự sáng tạo của thần Shiva Hindu trong Shaivism.

thanh-dia-my-son-10

Tượng thần linh trên các ngôi tháp ở thánh địa Mỹ Sơn được điêu khắc tỉ mỉ. Ảnh: Justfly

thanh-dia-my-son-11

Linga - biểu tượng sự sáng tạo của thần Shiva trong thánh địa Mỹ Sơn. Ảnh: @southeastasianarchaeology

Đến đây, du khách không chỉ có cơ hội tham quan những công trình đền đài in dấu thời gian của người Chăm pa mà còn có được đắm mình vào không gian xanh mát của những tán cây cùng tiếng chim hót liu lo. Tất cả tạo nên sự cổ kính, thanh tịnh hòa cùng thiên nhiên.

120129150_632803324092852_3274615016058512825_n

Đến đây, du khách không chỉ có cơ hội tham quan những công trình đền đài in dấu thời gian của người Chăm pa mà còn có được đắm mình vào không gian xanh mát của những tán cây cùng tiếng chim hót liu lo. Ảnh: mimosa_lari

Khám phá lễ hội ở thánh địa Mỹ Sơn

Đến thánh địa Mỹ Sơn, ngoài tham quan kiến trúc cổ ấn tượng, bạn còn có cơ hội tham gia lễ hội Kate. Đây là lễ hội truyền thống của người Chăm được tổ chức vào thượng tuần trăng 1/7 lịch Chăm (khoảng tháng 10 dương lịch) để ưởng nhớ các vị thần linh và ông bà tổ tiên đã phù hộ độ trì và mang đến sự bình an may mắn, mưa thuận gió hòa.

thanh-dia-my-son-12

Lễ hội Kate tại thánh địa Mỹ Sơn. Ảnh: Lữ hành Việt Nam

Lễ Kate gồm có lễ rước y trang, lễ mở cửa tháp, lễ tắm tượng thần, lễ mặc y trang cho thần và đại lễ (lễ chính). Khi đại lễ kết thúc, các vũ nữ sẽ múa dâng ngày hội trong tiếng kèn saranai cùng tiếng tống ghinăng. Lễ hội này còn là nơi các nam thanh nữ tú hẹn hò, nơi để đồng bào chăm khoe trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu.

ảnh 7.jpg

Lễ rước kiệu trong hội Kate. Ảnh: Vntrip

Những lưu ý khi tới Thánh địa Mỹ Sơn

Hiện nay Thánh địa Mỹ Sơn đã mở cửa thường xuyên để đón chào du khách thập phương tới tham qua. Một số điều bạn cần lưu ý là:

Giá vé (tham khảo năm 2019):

Đối với khách Việt Nam là 100.000đ/vé

Đối với khách quốc tế là 150.000đ/vé

(Giá vé này đã bao gồm phí tham quan và các dịch vụ như phí đi xe điện đến di tích, phí xem biểu diễn nghệ thuật)

Khung giờ mở cửa tham quan:

Từ 6:30 sáng đến 5 giờ chiều.

thanh-dia-my-son-13

Ảnh: @sooreegi

Nếu bạn không có hướng dẫn viên hãy chú ý các tấm áp phích trên tường bảo tàng ở sau phòng vé, chúng sẽ giúp bạn hiểu được phần nào lịch sử của Mỹ Sơn.

Đến Quảng Nam du khách nhất định nên tham quan khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn. Đến đây, bạn không chỉ được tìm hiểu kiến trúc cổ bậc nhất Việt Nam mà còn có cơ hội chiêm ngưỡng lễ hội văn hóa đặc sắc của người Chăm pa.