Hàng loạt trang phục truyền thống độc đáo của người Dao ở Việt Nam

Hàng loạt trang phục truyền thống độc đáo của người Dao ở Việt Nam

Sơn La - Điện Biên Hà Giang Cao Bằng 23.04.2020

Người Dao tuy chỉ là một dân tộc thiểu số ở Việt Nam nhưng lại có trang phục truyền thống vô cùng đa dạng và độc đáo. Dưới đây là một số trang phục nổi bật của dân tộc này khiến du khách ấn tượng.

Được viết bởi giangvx

Dân tộc Dao xuất hiện ở Việt Nam từ thế kỷ 17

Dân tộc Dao hay còn có tên gọi khác là người Mán, người Động... Họ tự gọi mình là Kiềm Miền nghĩa là "người ở rừng. Dân tộc này có khoảng gần 1 triệu người, xếp thứ 9 về dân số trong 54 dân tộc ở Việt Nam. Họ chủ yếu cư trú ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu, Cao Bằng... Ngoài ra, còn một số ít cư dân sống ở các tỉnh Tây Nguyên. Dân tộc này sinh sống chủ yếu bằng hình thức tự cung tự cấp với hoạt động trồng lúa nương và lúa nước, trong đó lúa nước chiếm tỷ lệ ít hơn. Ngoài ra, người Dao còn có các nghề truyền thống như dệt vải, nhuộm chăn, thêu hoa văn trên vải, làm giấy, đan lát đồ mây tre, nghề rèn, làm trang sức bạc.

dan-toc-dao

Dân tộc Dao chủ yếu cư trú ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu, Cao Bằng. Ảnh: nld.com

Về nguồn gốc của dân tộc này, đề án "Sưu tầm kiểm kê kho sách cổ người Dao" do Tiến sĩ Trần Hữu Sơn chủ trì đã chỉ ra người Dao có nguồn gốc từ đảo Hải Nam ở Trung Quốc. Họ bắt đầu di cư sang Việt Nam từ thời Lê (khoảng thế kỷ 17). Tỉnh thành đầu tiên người Dao đặt chân tới là Bắc Giang. 

Nét văn hóa độc đáo trong trang phục người Dao

Hiện nay, người Dao ở Việt Nam được chia thành nhiều nhóm nhỏ là Dao Quần trắng, Dao Làn Tẻn, Dao Nga Hoàng, Dao Dụ lạy, Dao Ðỏ, Dao Tam đảo, Dao Quần Chẹt... Yếu tố chính để phân loại, gọi tên các nhóm người Dao là dựa vào trang phục. Từ đó có thể thấy trang phục đồng bào Dao có yếu tố rất quan trọng trong đời sống văn hóa.

 

Tuy có sự khác biệt về trang phục giữa các nhóm nhỏ nhưng người Dao luôn có nguyên tắc chung. Phụ nữ Dao luôn mặc áo ngoài, bên trong là yếm, chân quấn xà cạp và sử dụng nhiều đồ trang sức, trên đầu vấn một chiếc khăn lớn. Chiếc áo dài của phụ nữ Dao được may đến đầu gối, ở phần lưng và phần cổ điểm xuyết hoa văn. Quần của phụ nữ Dao được cắt hình lá tọa với đũng rộng để thoải mái hoạt động và có hoa văn ở cuối ống để tạo sự ăn ý với áo. Phụ nữ Dao cũng thường đeo thắt lưng với chiều dài đủ quấn quanh thân người hai vòng, buộc lại phía sau. Khăn vấn đầu thường có nhiều họa tiết đẹp mắt giúp tô thêm nét mỹ miều cho người phụ nữ.

dan-toc-dao-1

 Phụ nữ Dao luôn mặc áo ngoài, bên trong là yếm, chân quấn xà cạp và sử dụng nhiều đồ trang sức, trên đầu vấn một chiếc khăn lớn. Ảnh: bazantravel

Đàn ông dân tộc Dao có trang phục đơn giản. Họ thường diện chiếc áo ngắn, xẻ ngực có cúc giúp người mặc dễ vận động. Kết hợp với áo là những chiếc quần rộng đũng giúp cho việc di chuyển và lao động thuận tiện hơn. Cũng như nữ giới, đàn ông dân tộc Dao thích đeo các loại trang sức như vòng cổ, vòng chân, vòng tay để tạo vẻ đẹp riêng cho bản thân.

dan-toc-dao-2

Đàn ông dân tộc Dao có trang phục đơn giản. Ảnh: baotuyenquang

Để hoàn thành một bộ trang phục dân tộc, người Dao thường mất nhiều thời gian, có khi cả một năm. Chính sự tỉ mỉ, công phu đã tọa nên bản sắc trang phục dân tộc riêng biệt cho dân tộc này. Bên cạnh tính thẩm mỹ, trang phục còn có ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc: người Dao tin rằng trang sức sẽ giúp họ tránh tà, tránh gió và được thần linh phù hộ.

dan-toc-dao-3

Bên cạnh tính thẩm mỹ, trang phục còn có ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc: người Dao tin rằng trang sức sẽ giúp họ tránh tà, tránh gió và được thần linh phù hộ. Ảnh: báo điện tử Cao Bằng.

Trang phục ấn tượng của các nhóm người Dao

Trong các nhóm dân tộc Dao, người Dao Đỏ có trang phục nổi bật hơn cả với tông đỏ nổi bật trên nền đen. Họ quan niệm rằng màu sắc này mang lại hạnh phúc và may mắn. Phụ nữ Dao Đỏ không mặc áo yếm mà chỉ có áo dài. Đó là áo tứ thân màu tối, không khoét nách mà tay may liền thân. Phần nẹp cổ liền với nẹp ngực được thêu nhiều họa tiết bằng chỉ màu đỏ bắt mắt. Đặc biệt, hai đầu nẹp ngực đính nhiều chuỗi cườm và tua rua đỏ.

dan-toc-dao-4

Trang phục người Dao Đỏ. Ảnh: tuoitre.vn

 

dan-toc-dao-5

Trang phục trong ngày cưới của dân tộc Dao Đỏ. Ảnh: Ngọc Chiến

Phụ nữ Dao Thanh Phán lại mặc áo màu chàm với cổ rộng có hoa văn hình thoi và hình hoa cúc, quần cũng có màu chàm thẫm thêu 7 tầng hoa văn. Đặc biệt họ thường đội chiếc mũi màu đỏ giống như cái hộp trên đầu.

dan-toc-dao-6

Trang phục của người Dao Thanh Phán. Ảnh: wiki-travel

Người Dao Tiền thường sử dụng chất liệu vải màu chàm đen, trên viền có đính các đồng tiền bằng bạc để làm áo dài. Váy có họa tiết ở gấu với các hoa văn đặc trưng như hình tam giác, răng cưa, cạp được làm nhỏ. Điểm đặc biệt nữa là họ có kỹ thuật in sáp ong lên vải để tạo họa tiết. Đây là loại sáp lấy ở rừng, nấu thành cao, đem phơi khô rồi khi cần dùng đun lại, mang ra chấm vào vải.

dan-toc-dao-7

Trang phục phụ nữ Dao Tiền. Ảnh: baotuyenquang

Nhóm Dao Khâu có trang phục truyền thống không sặc sỡ mà rất dung dị với màu chàm chủ đạo. Phụ nữ thường diện áo dài đến bàn chân, vạt áo gập ngược và thắt dây ở lưng. Vạt áo được thêu rất tỉ mỉ, viền áo có những viên bông màu đỏ và hàng cúc bạc. Phía sau lưng áo là một chùm 5 đồng bạc, mỗi đồng bạc là một dây hạt cườm. Quần của người Dao Khâu kiểu đũng thấp, rộng, khi mặc cạp vắt chéo hai bên rồi dùng dây lưng buộc chặt bên ngoài.

dan-toc-dao-8

Phụ nữ Dao Khâu trong trang phục truyền thống. Ảnh: vngarden

Người Dao Quần Trắng có trang phục là áo dài màu chàm, khoét nách, cổ thìa. Đặc điểm nữa là trang phục của họ ít hoa văn hơn, chỉ thêu họa tiết ở góc tà, ngang thân, chủ yếu la hình sao tám cánh. Gấu áo khâu hình người, dọc sống lưng áo và ống tay áo này sang ống tay áo kia vắt qua vai thêu hàng chân rết bằng chỉ trắng. Dây lưng bằng vải lụa màu đỏ, màu cánh sen hay vải chàm. Quần của người Dao Quần Trắng màu trắng, có kiểu chân què hoặc can đũng. Họ còn mặc xà cạp vải thô màu trắng hoặc nhuộm chàm.

dan-toc-dao-9

Dân tộc Dao Quần Trắng. Ảnh: yenson

Dân tộc Dao Quần Chẹt thường mặc áo dài làm bằng vải chàm. Áo xẻ tà, mở ngực, không có khuy, có nẹp cổ, áo dài chấm gót chân. Thân sau mép vải khâu từ cổ áo xuống dưới thành đường ghép, hai thân trước rời nhau được khâu với thân sau từ nách tới phần xẻ tà. Áo được thêu và đáp vải cầu kỳ màu đỏ, đen chạy từ cổ áo tới gấu áo. Quần của người Dao Quần Chẹt kiểu bổ đũng. Cạp quần là dải rút, gấu quần đáp vải có trang trí hoa văn. Ngoài ra, họ còn có xà cạp màu trắng và 2 chiếc thắt lưng.

dan-toc-dao-10

Trang phục của người Dao Quần Chẹt. Ảnh: baotuyenquang

Người Dao là một dân tộc có trang phục truyền thống rất đa dạng và ấn tượng ở Việt Nam. Du khách sẽ càng ấn tượng và có những trải nghiệm đáng nhớ khi khám phá nét văn hóa độc đáo của các nhóm người Dao trong hành trình du lịch các tỉnh miền núi phía Bắc.