Vì sao lễ hội Khai ấn Đền Trần thu hút rất đông du khách tham gia?

Vì sao lễ hội Khai ấn Đền Trần thu hút rất đông du khách tham gia?

Nam Định 12.05.2020

Khai ấn đền Trần được xem là nghi lễ mang đậm nét tín ngưỡng tôn giáo và tỏ lòng biết ơn đến các vị vua Trần. Lễ hội này đem đến cho du khách một góc nhìn về tính lịch sử lâu đời của ngôi đền với những hoạt động văn hóa sôi nổi.

Được viết bởi giangvx

Đền Trần - quê hương của vương triều nhà Trần

Đền Trần tọa lạc tại đường Trần Thừa, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định (sát quốc lộ 10). Đây là nơi thờ 14 vị vua Trần. Nam Định vốn là quê hương của vương triều Trần. Đến năm 1239, vua Trần Thái Tông cho xây dựng hành cung Tức Mặc ở ngôi làng cùng tên. Năm 1262, hương Tức Mặc được đổi thành Phủ Thiên Trường và trở thành đơn vị hành chính đặc biệt có vị trí quan trọng chỉ sau kinh đô Thăng Long.

khai-an-den-tran

Đền Trần là nơi thời 14 vị vua Trần. Ảnh: laodong

Theo tài liệu ghi lại, đền Trần bao gồm 3 công trình kiến trúc chính là đền Thiên Trường (hay đền Thượng), đền Cố Trạch (hay đền Hạ) và đền Trùng Hoa. Trước khi vào đền, du khách phải qua cổng ngũ môn. Trên cổng ghi các chữ "chính Nam môn" là cổng chính phía Nam. Qua cổng là một hồ nước hình chữ nhật. Chính giữa phía sau hồ nước là khu đền Thiên Trường. Phía Tây đền Thiên Trường là đền Trùng Hoa, phía Đông là đền Cố Trạch. Cả 3 đền đều có kiến trúc chung và quy mô ngang nhau. Mỗi đền gồm tòa tiền đường 5 gian, tòa trung đường 5 gian và tòa chính tẩm 3 gian. Nối tiền đường và trung đường là kinh đàn (thiêu hương) và 2 gian tả hữu vu. Đền Trần được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1962.

khai-an-den-tran-1

Đền Thiên Trường. Ảnh: havanalimousine

khai-an-den-tran-2

Đền Cố Trạch. Ảnh: vietnam-tourism

khai-an-den-tran-3

Đền Trùng Hoa. Ảnh: Mapio

Nguồn gốc lễ Khai ấn Đền Trần

khai-an-den-tran-4

Lễ hội đầu tiên được diễn ra vào thế kỷ XIII tại phủ Thiên Trường. Ảnh: wiki.vn

Lễ hội Khai ấn đền Trần tồn tại qua nhiều thế kỷ từ thời kỳ phong kiến cho đến ngày nay. Lễ hội đầu tiên được diễn ra vào thế kỷ XIII. Phủ Thiên Trường lúc đó là nơi vua Trần Thái Tông lui về để huy động sức mạnh toàn dân khi quân Nguyên Mông sang xâm lược. Sau khi chiến thắng giặc, nhà Trần mở tiệc ăn mừng suốt 3 ngày đêm cho các quan tại phủ Thiên Trường. Trong đó, việc thăng chức sẽ được diễn ra dưới hình thức khai ấn, đóng vào các sắc phong.

Tuy nhiên, sau này do việc chống quân nguyên Mông nên lễ hội Khai ấn bị gián đoạn một thời gian. Đến năm 1262, Thượng hoàng Trần Thánh Tông cho mở lại lễ hội này nhưng thời gian và chiến tranh lại khiến nó bị mai một.

khai-an-den-tran-5

Việc khai ấn cũng chính là cách để nhân dân bày tỏ sự biết ơn với những người có công dựng nước và là để hướng đến  giá trị văn hóa, tín ngưỡng đã có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Ảnh: baomoi.com

Đến năm 1822, vua Minh Mạng bắt đầu cho khắc ấn trở lại và tiếp tục tổ chức lễ hội. Tuy nhiên, việc khắc ấn cũng không còn giữ lại nguyên bản như ban đầu. Ấn cũ được khắc với tên “Trần triều chi bảo”, ấn mới khắc là “Trần triều tự điển” để nhắc lại phong tục tốt đẹp cũ và bên dưới đó có thêm câu “Tích phúc vô cương”.

Từ đó cho đến nay, lễ hội Khai ấn đền Trần chính thức được mở rộng và lưu truyền cho nhiều thế hệ. Việc khai ấn cũng chính là cách để nhân dân bày tỏ sự biết ơn với những người có công dựng nước và là để hướng đến  giá trị văn hóa, tín ngưỡng đã có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam.

Nghi lễ Khai ấn đền Trần

Nghi lễ Khai ấn sẽ được tổ chức vào giờ Tý (tức 12h đêm) vào 15/01 âm lịch hàng năm (khoảng giữa tháng 2 dương lịch). Việc thực việc Khai ấn đền Trần sẽ được diễn ra ở 2 địa điểm là đền Cổ Trạch (nơi thờ Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo và đền Thiên Trường (nơi đặt bài vị 14 vị vua Trần) với sự tham gia của 7 làng. Các bô lão trịnh trọng mặc áo dài, khăn xếp cùng dân làng tụ hội đông đủ về đền Cố Trạch để cùng dâng hương tế lễ, thực hiện nghi lễ khai ấn.

khai-an-den-tran-6

Các bô lão trịnh trọng mặc áo dài, khăn xếp cùng dân làng tụ hội đông đủ về đền Cố Trạch để cùng dâng hương tế lễ, thực hiện nghi lễ khai ấn. Ảnh: Thể thao và văn hóa

Đến đúng 12h đêm (tức giờ Tý), một tiếng pháo nổ vang là tín hiệu lễ đã được khai mở. Một bô lão đảm nhiệm chức vụ cao trong lễ hội sẽ đứng ra thay mặt dân làng để tuyên bố Khai ấn bắt đầu. Hòm dấu được đặt trên kiệu và được bốn thanh niên trai tráng trong làng khiêng đi theo nhịp điệu của trống dưới ánh đèn, ánh nến lung linh. Trong hòm có hai con dấu bằng đồng. Quả nhỏ trên mặt có hai chữ: “Trần miếu” còn quả lớn có chữ: “Trần triều tự điển tứ phúc vô cương” đều khắc theo kiểu chữ triện. Kiệu sẽ được rước từ đền Cố Trạch sang đền Thiên Trường để tiếp tục làm lễ. Sau đó, ấn đỏ được đóng trên một tờ giấy màu vàng và phát cho những người dân có mặt xung quanh để cầu bình an.

Khi kết thúc lễ Khai ấn, hòm ấn được đặt trang nghiêm trên bàn thờ đức vua.

khai-an-den-tran-7

Hòm dấu được đặt trên kiệu và được bốn thanh niên trai tráng trong làng khiêng đi theo nhịp điệu của trống dưới ánh đèn, ánh nến lung linh. Ảnh: thể thao và văn hóa

7-1550533684

Ấn được phát cho người dân. Ảnh: Vnexpress

Ở đền Thiên Trường, sáng ngày rằm tháng Giêng (15/01), người dân của bảy làng là Vọc (Bình Lục), Lốc, Hậu Bồi, Bảo Lộc, Kênh, Bái, Tức Mạc rước kiệu về đây để tế vua Trần. Các làng này có thờ các danh tướng nhà Trần. Theo truyền thuyết dân gian xưa, làng Vọc sẽ có trọng trách thờ phụng Thái sư Trần Thủ Độ nên phải rước kiệu đến tế vua để tỏ lòng thành kính, biết ơn cũng như cầu an vui cho cả làng. Tuy nhiên, về sau do làng ở xa nên được ân xá không phải rước kiệu mà chỉ đưa lễ xuống tham dự.

khai-an-den-tran-8

Ấn đền Trần được phát cho người tham gia lễ hội. Ảnh: baodautu.vn

Nghi lễ dâng hương được 14 cô gái đồng trinh thực hiện. Mười bốn người đội 14 mâm ngũ quả đi theo tiếng nhạc vào đền dâng lễ lên 14 vị vua một cách trang nghiêm. Nghi thức này được thực hiện theo kiểu triều đình thời phong kiến Việt Nam xưa. Và mỗi một năm sẽ có cách thức tổ chức khác nhau như năm lẻ tổ chức nhỏ hơn năm chẵn.

khai-an-den-tran-9

Nghi lễ dâng hương được 14 cô gái đồng trinh thực hiện. Ảnh: Tienphong.vn

Phần lễ của Khai ấn đền Trần được thực hiện trang nghiêm với lá cờ đại - lá cờ truyền thống với ngũ sắc rực rỡ biểu trưng cho ngũ hành, hình vuông biểu tượng đất (âm), rìa tua hình lưỡi liềm biểu tượng trời (dương). Chính giữa cờ hội thêu chữ “Trần” bằng chữ Hán do hai chữ “Đông” và “A” ghép lại.

khai-an-den-tran-10

Lễ rước kiệu Ngọc Lộ trong hội đền Trần. Ảnh: Thethaovavanhoa

Phần hội của Khai ấn đền Trần được tổ chức với các trò chơi như: chọi gà, diễn võ năm thế hệ, đấu vật, múa lân, chơi cờ thẻ, đi cầu kiều, múa bài bông và hát văn (tương truyền có từ thời Trần truyền lại).

Lễ hội này thu hút sự quan tâm rất lớn của người dân địa phương và du khách. Theo Ban tổ chức, hơn 150.000 người đã tham dự lễ hội Khai ấn vào năm 2018. Số lượng ấn được ban tổ chức cố gắng phát đủ cho mọi người và ấn được phát đến hết tháng Giêng.

khai-an-den-tran-11

Lễ hội này thu hút sự quan tâm rất lớn của người dân địa phương và du khách. Ảnh: vnexpress

khai-an-den-tran-12

Nhiều người dân đến đền Trần để cầu lộc. Ảnh: zing.vn

Kinh nghiệm đi và chi phí tham gia lễ hộ Khai ấn Đền Trần

Kinh nghiệm

Để đi đến lễ hội Khai ấn Đền Trần từ Hà Nội, du khách di chuyển bằng ba loại hình phương tiện gồm: xe ôtô, xe máy, tàu hỏa.

Xe khách Hà Nội - Nam Định giá vé sẽ dao động từ 70.000 đồng đến 130.000 đồng/người/lượt. Bạn có thể mua vé và lên xe ở các bến Mỹ Đình, Giáp Bát, Yên Nghĩa

Đi bằng tàu hỏa xuất phát từ ga Hà Nội đến ga Nam Định có giá từ 75.000 đồng đến 130.000 đồng/người/lượt. Từ Ga Nam Định, bạn đi xe ôm hoặc taxi đến đền Trần với quãng đường khoảng 5km.

khai-an-den-tran-13

Xe máy: Hà Nội cách đền Trần ở Nam Định chỉ 85km nên di chuyển bằng xe máy cũng thuận tiện. Từ Hà Nôi du khách di chuyển theo Quốc Lộ 1A sau đó rẽ vào đường cao tốc Hà Nội - Ninh Bình theo cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ. Sau đó đi theo các biển báo Phủ Lý/Nam Định/Thái Bình. Rẽ bên trái để đi tiếp về hướng Hà Huy Tập/QL21B và theo chỉ dẫn biển báo là đến với Nam Định. Để thuận tiện hơn du khách di chuyển theo sự chỉ dẫn của Google Maps. 

khai-an-den-tran-14

Hà Nội cách đền Trần ở Nam Định chỉ 85km nên di chuyển bằng xe máy cũng thuận tiện. Ảnh: bestasiatours

Kinh phí

Đến Nam Định tham gia lễ hội Khai ấn, du khách chuẩn bị khoảng 2 triệu đến 3 triệu đồng tiền mặt để phục vụ cho việc ăn uống, tham quan và nghỉ ngơi.

Nhà nghỉ tại Nam Định giá dao động từ 150.000 đồng đến 200.000 đồng/đêm/phòng. 

khai-an-den-tran-15

Ảnh: Ngân hàng nhà nước

Lễ hội Khai ấn là nét văn hóa truyền thống của người dân Việt Nam. Tham gia lễ hội, bạn sẽ hiểu hơn về một lễ hội cầu an lớn với những nghi thức văn hóa rất ấn tượng.

Nguồn tham khảo:

Thể thao và văn hóa

Vnexpress