Mắm bò hóc - món đặc sản của người dân tộc Khmer ở Trà Vinh

Mắm bò hóc - món đặc sản của người dân tộc Khmer ở Trà Vinh

Trà Vinh 12.06.2020

Trà Vinh là vùng đất mang nét văn hóa người Khmer rất sâu đậm. Chính vì vậy, thật không khó để có thể tìm thấy những món ăn có nguồn gốc từ dân tộc Khmer tại đây. Bà con Khmer rất thích sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để chế biến món ăn và mắm bò hóc chính là một trong những nguyên liệu đó. Hãy cùng Nem-vn.net tìm hiểu món mắm với hương vị đặc trưng rất kích thích vị giác này nhé.

Được viết bởi thyltp

1. Nguồn gốc của mắm bò hóc

Mắm bò hóc (hay còn gọi là prahok hoặc pro hoc) là một loại mắm làm từ nguyên liệu chính là cá nước ngọt, thường là cá linh hoặc cá lóc. Để hoàn chỉnh món mắm thì người ta sẽ tẩm ướp gia vị gồm ớt, tiêu, tỏi, đường, cơm nguội. Món ăn này được người Khmer ở vùng Tây Nam Bộ Việt Nam chế biến. Mắm bò hóc là một loại nguyên liệu phổ biến trong ẩm thực Khmer.

mam-bo-hoc-tra-vinh-dac-san-dam-da-huong-vi-kho-quen-1.jpg

Món ăn được sử dụng hàng ngày của người Khmer (Ảnh: dulich.dantri.com.vn)

Nếu bạn đến thăm bất cứ nhà người dân Khmer nào ở Trà Vinh, bạn sẽ dễ dàng thấy trong nhà có sẵn vài lọ mắm vừa để ăn hàng ngày, vừa để đãi khách. Người Khmer xem mắm bò hóc như một món ngon dùng đãi khách quý. Trong hầu hết các món ăn của bà con người Khmer như lẩu, canh, chiên, bún, thịt chưng... đều nêm một ít mắm bò hóc vào để thêm dậy mùi và hương vị đậm đà hơn.

mam bo hoc

Lẩu mắm bò hóc. Ảnh: sites.google.com

Những ai đã trót "nghiện" mắm này thì chỉ cần thêm một chút mắm vào bát cơm trắng là đã thấy ngon miệng và có thể kích thích bao tử ăn đến bát thứ 2, thứ 3. Ngoài ra, người ta còn trộn mắm bò hóc với chanh, đường, tỏi, ớt làm nước chấm cho các món rau luộc, bánh cuốn… đều rất ngon.

ma bo hoc 1

Bạn có thể mua cá ướp sẵn để về ủ mắm (Ảnh: 24h.vn)

Chính vì sự phong phú trong cách chế biến cũng như sự ngon miệng, mắm bò hóc đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống người dân Khmer, từ bữa ăn sáng, đến ăn tối và cả trong các mâm cỗ, mâm cúng.

2. Mắm bò hóc - hương vị đậm đà có khả năng gây nghiện

Nếu lần đầu ngửi mắm bò hóc, có thể sẽ nhiều người cảm thấy thật nồng và khó chịu. Không giống như các loại mắm tôm, mắm nêm bạn thường thấy, mắm bò hóc dậy mùi hơn rất nhiều. Nếu ai chưa quen có thể sẽ thấy không dễ dàng gì để ăn. Nhưng một khi đã ăn đến lần thứ 2 thì vị đậm đà của nó chắc chắn sẽ khiến bạn xao xuyến.

Mắm bò hóc có vị ngọt của cá, vị béo, bùi của cơm, tất cả hòa quyện vào tạo nên một món mắm đứng riêng lẻ không cần dùng chung với món ăn nào cũng đã đủ sức kích thích vị giác người ăn.

mam-bo-hoc-tra-vinh-dac-san-dam-da-huong-vi-kho-quen-4.jpg

Thịt chưng mắm bò hóc ăn cùng cơm rất ngon (Ảnh: vietfuntravel.com.vn)

3. Cách làm mắm bò hóc

Bước đầu tiên đó là chọn cá. Hai loại cá thường được dùng nhất là cá linh và cá lóc. Khi mùa nước nổi đến cũng là lúc đánh bắt được hai loại cá này nhiều nhất. Nếu bạn không tìm được cá linh và cá lóc thì cũng có thể thay thế bằng các loại cá nước ngọt khác như cá trê hoặc các loại cá da trơn.

Cá được làm sạch, bỏ đầu, ngâm với muối trong vài tiếng rồi mang đi phơi khô. Tiếp đến, bạn ướp một ít gia vị hỗn hợp gồm: đường, tiêu, tỏi... cho thấm vào cá. Mang cá đi rửa lại một lần nữa rồi xếp vào chum muối thêm tỷ lệ 1 cá: 0,5 cơm nguội: 1 muối. Dùng nan tre cài chặt miệng hũ lại và ủ như thế trong khoảng 4-6 tháng là sẽ thành mắm.

ma bo hoc 3

Cá được làm sạch rồi tẩm ướp (Ảnh: daidoanket.vn)

4. Những món ăn chế biến từ mắm bò hóc

Bún num bò chóc

Giá khoảng 20.000 - 40.000đ/bát

Bún num bò chóc có lẽ là món ăn mang đậm hương vị mắm bò hóc nhất. Món ăn với cái tên nghe lạ kỳ này đã khiến biết bao nhiêu thực khách ăn một lần là nhớ mãi. Nguyên liệu nấu nước dùng gồm cá lóc, mắm bò hóc, nêm các gia vị gồm trái chúc (khá giống chanh dây nhưng khác mùi vị) giã nát, nghệ. 

bun num

Ảnh: danviet.vn

Chỉ cần chờ nước dùng sôi là bạn đã có thể cảm nhận được mùi hương của mắm dậy lên khắp nơi khiến bao tử bạn thúc giục cầm đũa. Bỏ một ít bún vào bát, thêm các loại rau như giá, hẹ, bắp chuối, rau thơm… rồi chan một ít nước lèo là bạn đã có ngay tô bún đậm đà mùi vị của mắm, thơm mùi ngải búng, sả, trái chúc và ngọt lịm vị cá. Khi ăn bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt, vị chua thanh thanh đặc biệt.

Bún nước lèo

Giá khoảng 20.000 - 30.000đ/bát

Bún nước lèo cũng là một món ăn đặc sản ở một số tỉnh miền Tây như Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu. Nguyên thủy của món ăn là chế biến nước lèo bằng mắm bò hóc. Tuy nhiên, để hợp khẩu vị và để đa số mọi người đều ăn được thì người ta đã sử dụng mắm cá linh để thay thế mắm bò hóc. Chỉ có bún nước lèo của người Khmer ở Trà Vinh là vẫn giữ nguyên cách chế biến từ lâu đời từ mắm bò hóc đặc trưng của họ.

mam-bo-hoc-tra-vinh-dac-san-dam-da-huong-vi-kho-quen-7.jpg

Ảnh: pasgo.vn

Bún nước lèo có điểm đặc biệt đó là tô bún nhìn trong veo, không lẫn chút cặn. Để làm được điều này thì đòi hỏi công sức của người nấu trong suốt quá trình chế biến. Họ sẽ cho mắm bò hóc vào nồi, thêm chút nước và đun sôi. Trong suốt quá trình đó họ phải thường xuyên canh để vớt cặn bọt đi hết. Cá lóc đồng được làm sạch, luộc rồi lóc lấy thịt. Xương cá cho vào cối giã chung với ngải bún và cây sả băm nhỏ, sau đó vắt lấy nước cho vào nồi nước lèo. Cuối cùng là nêm gia vị.

Một tô bún nước lèo đầy đủ phục vụ thực khách sẽ gồm bún tươi, tôm, thịt phi lê cá, thịt heo quay...được chan ngập nước lèo. Bên cạnh để thêm đĩa rau sống nhiều loại như: giá, hẹ, húng quế, rau thơm, bắp chuối. Nếu bạn muốn đậm đà hơn thì có thể cho thêm nước mắm ớt nguyên chất.

mam-bo-hoc-tra-vinh-dac-san-dam-da-huong-vi-kho-quen-8.jpg

Ảnh: bazantravel.vom

Hãy thử một lần cùng Nem-vn.net "chiêu đãi" dạ dày của mình bằng các món ăn từ mắm bò hóc bạn nhé. Đây không chỉ là dịp để ăn ngon mà còn là cơ hội để bạn hiểu thêm về văn hóa ẩm thực của đồng bào Khmer ở Trà Vinh đầy bất ngờ.