5 lễ hội văn hóa truyền thống đặc sắc ở Phú Yên

5 lễ hội văn hóa truyền thống đặc sắc ở Phú Yên

Bình Định - Phú Yên - Khánh Hoà 17.06.2020

Phú Yên thu hút du khách không chỉ bởi thiên nhiên xinh đẹp với những vùng biển trong xanh mà còn nhờ nét văn hóa đặc sắc. Dưới đây là một số lễ hội truyền thống với nhiều hoạt động thú vị bạn nhất định nên ghé đến.

Được viết bởi giangntt

Lễ hội đua thuyền Đầm Ô Loan

Địa điểm tổ chức lễ hội: Đầm Ô Loan, thôn Phú Tân, xã An Cư, huyện Tuy An.

Thời gian tổ chức: Mùng 7 tháng Giêng âm lịch (khoảng cuối tháng 2 dương lịch)

Thời gian diễn ra: trong 1 ngày.

Đầm Ô Loan có diện tích mặt nước hơn 1.500 ha. Vì đầm thông với cửa biển Lễ Thịnh đồng thời nhận nước ngọt từ sông Cái và một số suối nhỏ lân cận nên nước trong hồ là loại nước lợ. Đầm Ô Loan sâu nhất là khoảng 6m, chỗ cạn (ven bờ) khoảng 1m. Chính vì thế, nơi đây rất phù hợp để tổ chức lễ hội đua thuyền.

le-hoi-phu-yen

Đầm Ô Loan. Ảnh: Travelgear

Lễ hội đua thuyền Đầm Ô Loan đã có từ lâu đời, diễn ra đồng thời với nhiều hoạt động văn hóa phong phú khác. Người xưa tổ chức lễ hội này với mong muốn việc trồng trọt, chăn nuôi và sản xuất luôn tốt đẹp, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đến nay phần lớn các hoạt động của lễ hội vẫn được giữ nguyên để nâng cao tinh thần gắn kết giữa người với người cũng như thúc đẩy hoạt động du lịch tại đây.

Phương tiện tham gia lễ hội chủ yếu là thuyền, ghe, xuồng. Các đội đua thường đầu tư trang trí rồng phượng trên ghe, thuyền thể hiện tinh thần và mong muốn chiến thắng.

le-hoi-phu-yen-1

Phương tiện tham gia lễ hội chủ yếu là thuyền, ghe, xuồng. Ảnh: Dulichphuyen

Đầu tiên là lễ cầu ngư hay còn có tên gọi khác là lễ cúng “Cá Ông” (theo quan niệm đây là vị thần giúp đỡ người dân vùng biển) với mong muốn biển lặng gió hòa, ngư dân gặp nhiều may mắn. Tiếp đó là các hoạt động hát tuồng cùng các loại hình dân ca truyền thống. Cuối cùng sẽ là phần quan trọng nhất của lễ hội: các cuộc thi tài năng bao gồm đua thuyền chài, đua thuyền rồng, đua thuyền thúng và bơi lội cự ly từ 100 đến 200 theo nội dung nam - nữ.

le-hoi-phu-yen-2

Đau thuyền rồng trên đầm Ô Loan. Ảnh: Vnexpress

le-hoi-phu-yen-3

Đua thuyền thúng. Ảnh: baophuyen

Lễ hội đua ngựa An Xuân

Địa điểm tổ chức: Gò Thì Thùng xã An Xuân huyện Tuy An.

Thời gian tổ chức: Mùng 9 Tết âm lịch (khoảng cuối tháng 2 dương lịch)

Thời gian diễn ra: trong 1 ngày.

Đua ngựa cũng là một lễ hội nổi tiếng tại Phú Yên. Không ai biết nguồn gốc lễ hội có từ khi nào chỉ biết rằng khi đất nước được giải phóng, thanh niên trong vùng rủ nhau dắt ngựa ra gò Thì Thùng đua, dần phát triển thành lễ hội được tổ chức hằng năm.

le-hoi-phu-yen-4

Đua ngựa là một lễ hội nổi tiếng tại Phú Yên diễn. Ảnh: Mytour

Lý do gò Thì Thùng được lựa chọn làm địa điểm tổ chức thì có lẽ là nhờ diện tích rộng và có nhiều hoa sim tím tạo phong cảnh hữu tình. Ngựa đua trong lễ hội chính là ngựa hằng ngày lên rẫy hoặc ngựa chuyên thồ hàng hóa nông sản của người dân nơi đây. Còn những “kỵ sĩ” lại chính là những chàng trai nông dân chân lấm tay bùn quanh năm, nay oai phong cưỡi trên lưng ngựa.

le-hoi-phu-yen-5

Ngựa đua đều không chuyên nên đôi khi đang chạy có khi dừng lại, hay thậm chí là đi nhầm đường, không nghe theo sự chỉ dẫn của “kỵ sĩ”. Ảnh: Mytour

Đến đây tham quan lễ hội, du khách không chỉ được hòa mình vào sự náo nhiệt, hồi hộp của cuộc đua mà còn được chiêm ngưỡng những tình huống vui nhộn diễn ra trên đường đua. Ngựa đua đều không chuyên có khi đang chạy lại dừng hay thậm chí là đi nhầm đường, không nghe theo sự chỉ dẫn của “kỵ sĩ”.

Lễ bỏ mả Phú Yên

Địa điểm tổ chức: Làng dân tộc Ê Đê tại Phú Yên

Thời gian tổ chức: Không cố định (thường là tổ chức sau 1 năm ngày mất).

Đến với Phú Yên, du khách còn có cơ hội tìm hiểu về đời sống của cộng đồng dân tộc đa dạng nơi đây. Nổi bật nhất là lễ bỏ mả của dân tộc Ê Đê. Đây là một sự kiện người còn sống tổ chức cho người đã khuất nhằm tiễn đưa linh hồn họ về với tổ tiên.

Đồng bào Ê Đê tâm niệm rằng con người bao gồm phần xác và phần hồn. Khi một người vừa chết, phần hồn vẫn còn tồn tại và chỉ cho đến khi lễ bỏ mả được tổ chức linh hồn mới được siêu thoát về với tổ tiên. Do đó, trong thời gian chưa diễn ra lễ bỏ mả, gia đình của người mất thường xuyên mang thức ăn đến mộ để trò chuyện với họ. Lễ này thường được tổ chức sau 1 năm ngày mất.

le-hoi-phu-yen-6

Lễ bỏ mả của người Ê Đê được tổ chức ở từng gia đình cùng với sự hỗ trợ của người dân trong làng dần trở thành lễ hội của cả vùng. Ảnh: hocdadi

Lễ bỏ mả của người Ê Đê được tổ chức ở từng gia đình cùng với sự hỗ trợ của người dân trong làng dần trở thành lễ hội của cả vùng. Gia chủ phải chuẩn bị đủ thịt, gạo, rượu, đồ dùng cúng lễ rồi báo tin cho già làng cùng họ hàng, người dân tới dự. Trước đó, phải có nhiều người chặt gỗ, đẽo tượng, làm nhà mả trước cả tháng. Tùy kinh tế, gia chủ làm 3-4 con bò hay có nhà thịt 10 con bò. Người ta trồng cây chuối vào đầu và cuối mộ, thả gà nhỏ vào rừng nhằm tượng trưng cho linh hồn người đã khuất được tự do. Ngày đầu, họ bỏ nhà mả cũ, dựng nhà mả mới. Cả buôn làng tới làm giúp rồi cùng ăn thịt, uống rượu cần. Ngày hôm sau, người ta tập trung ở nhà rông rồi mới ra nhà mả. Gia chủ lại chuẩn bị thêm lễ rượu thịt to hơn hôm qua. Cùng lúc này, tiếng cồng chiêng vang lên, những người thân đưa người góa ra sông tắm rồi mặc quần áo mới, đưa họ về nhà tượng trưng cho việc họ không còn ràng buộc gì với người đã chết. Từ nay, họ có thể tự chọn hướng đi mới.

le-hoi-phu-yen-7

Đẽo tượng làm nhà mả mới. Ảnh: Bazatravel

Mặc dù là lễ hội gắn với việc tăng nhưng không khí lại vui vẻ và nhộn nhịp vì theo đồng bào dân tộc Ê Đê việc tổ chức lễ hội này là để thể hiện sự trách nhiệm với cộng đồng, gia đình và người đã khuất.

Lễ hội mùa

Địa điểm tổ chức: Nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Thời gian tổ chức: Tháng 3

Lễ hội mùa là một lễ hội đặc trưng của đồng bào dân tộc thiểu số như Chăm, Ê đê, Ba Na, Hrê, Hoa… ở Phú Yên. Họ tổ chức lễ hội để ăn mừng vụ mới bội thu, nhằm thể hiện lòng biết ơn với thần lúa cũng như tự thưởng cho bản thân về những thành quả lao động đạt được trong suốt một vụ mùa vất vả. Trong suốt lễ hội, du khách sẽ được trải nghiệm rất nhiều hoạt động náo nhiệt từ đánh cồng, chiêng, trống cho đến uống rượu cần thâu đêm....

le-hoi-phu-yen-8

Lễ hội mùa để ăn mừng vụ mới bội thu, nhằm thể hiện lòng biết ơn với thần lúa cũng như tự thưởng cho bản thân về những thành quả lao động đạt được trong suốt một vụ mùa vất vả. Ảnh: Dulichphuyen

Lễ hội cầu ngư

Địa điểm tổ chức: tại một số địa phương ven biển tỉnh Phú Yên như huyện Sông Cầu, Tuy An, Tuy Hoà và thị xã Tuy Hoà.

Thời gian tổ chức: Tháng 1- 6 âm lịch (khoảng tháng 2 - 7 dương lịch) hằng năm, khi ngư dân chuẩn bị bắt đầu vụ đánh bắt cá chính trong năm.

Lễ hội cầu ngư tại Phú Yên đã được công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia” năm 2016. Đây là lễ hội mang đậm nét văn hóa dân gian cũng như tín ngưỡng của ngư dân với nghề biển. Cầu ngư ở đây là thờ thần “Cá Ông”, “Ông” là tên gọi mà người dân dành riêng cho cá voi. Theo quan niệm của ngư dân “cá Ông” chính là loài cá thường giúp đỡ ngư dân thuận buồm xuôi gió. Địa điểm tổ chức lễ hội là tại các Lăng Ông - nơi thờ Cá Ông.

le-hoi-phu-yen-9

Múa siêu nghinh Ông tại lễ hội cầu ngư. Ảnh: Tuyết Diệu

Phần lễ bao gồm các nghi thức như cúng thần “cá Ông”, múa siêu, nghinh thần, rước sắc, đọc văn tế... Phần hội có rất nhiều hoạt động thú vị như hát bội, hát bả trạo cùng các hoạt động thể thao như đua thuyền, kéo co, đua thuyền thúng...

le-hoi-phu-yen-10

Đua thuyền thúng trong lễ hội cầu ngư. Ảnh: tuoitre.vn

Mảnh đất giáp biển Phú Yên không chỉ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn có truyền thống văn hóa lễ hội đa dạng và đặc sắc. Du khách nên tham gia những lễ hội trên đây để tham gia vào không khí sôi nổi cũng như hiểu hơn về các nghi lễ, tập tục độc đáo của địa phương.

Nguồn tham khảo:

Hodadi

Phuyentourism