Đặc sắc các lễ hội văn hóa truyền thống ở Phú Yên

Đặc sắc các lễ hội văn hóa truyền thống ở Phú Yên

Bình Định - Phú Yên - Khánh Hoà 17.06.2020

Các lễ hội truyền thống tại Phú Yên chính là điểm nhấn thu hút khách tham quan du lịch. Đặc biệt là vào dịp đầu năm, khi mà nhiều lễ hội tại đây được tổ chức thì số lượng khách du lịch đến với Phú Yên càng đông.

Được viết bởi giangntt

Mỗi vùng miền đều có những truyền thống văn hóa riêng, điều này tạo nên sự khác biệt và đa dạng văn hóa Việt. Phú Yên luôn nổi tiếng là mảnh đất giàu truyền thống, đặc biệt là những lễ hội đặc sắc được tổ chức quanh năm.

Lễ hội đua thuyền Đầm Ô Loan

Địa điểm tổ chức lễ hội: Đầm Ô Loan, thôn Phú Tân, xã An Cư, huyện Tuy An.

Thời gian tổ chức: Khoảng cuối tháng 2 dương lịch (mùng 7 tháng Giêng âm lịch).

Thời gian diễn ra: trong 1 ngày.

Đầm Ô Loan nằm tại huyện Tuy An, Phú Yên, có diện tích mặt nước hơn 1.500 ha. Vì đầm thông với cửa biển Lễ Thịnh đồng thời nhận nước ngọt từ sông Cái và một số suối nhỏ lân cận nên nước trong hồ là loại nước lợ. Đầm Ô Loan sâu nhất là khoảng 6m, chỗ cạn (ven bờ) khoảng 1m. Chính những điều kiện trên mà Đầm Ô Loan rất phù hợp là nơi tổ chức lễ hội đua thuyền.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen

Đầm Ô Loan đen thơ mộng - Ảnh: Travelgear

Lễ hội đua thuyền Đầm Ô Loan mang tính chất cổ truyền, diễn ra đồng thời với nhiều hoạt động văn hóa phong phú khác. Người xưa tổ chức lễ hội này với mong muốn cho các hoạt động kinh tế như trồng trọt, chăn nuôi và sản xuất bội thu và tốt đẹp. Đến nay phần lớn các hoạt động của lễ hội vẫn được tổ chức theo truyền thống, nâng cao tinh thần gắn kết giữa người với người cũng như thúc đẩy hoạt động du lịch tại đây.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen1

Lễ hội đua thuyền Đầm Ô Loan mang tính chất cổ truyền - Ảnh: Travelgear

Phương tiện tham gia lễ hội chủ yếu là thuyền, ghe, xuồng. Các đội đua thường có sự đầu tư trang trí rồng phượng trên ghe, thuyền thể hiện tinh thần và mong muốn chiến thắng của đội.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen2

Phương tiện tham gia lễ hội chủ yếu là thuyền, ghe, xuồng - Ảnh: Dulichphuyen

Quy trình lễ hội diễn ra như sau: Đầu tiên sẽ là lễ cầu ngư hay còn có tên gọi khác là lễ cúng “cá Ông” (vị thần giúp đỡ người dân vùng biển) với mong muốn biển lặng gió hòa, ngư dân gặp nhiều may mắn. Sau đó là các hoạt động hát tuồng cùng các thể loại dân ca truyền thống. Cuối cùng sẽ là phần quan trọng nhất của lễ hội: các cuộc thi tài năng bao gồm đua thuyền chài, đua thuyền rồng, đua thuyền thúng và bơi lội cự ly từ 100 đến 200 theo nội dung nam - nữ.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen3

Địa điểm tổ chức lễ hội: Đầm Ô Loan, thôn Phú Tân, xã An Cư, huyện Tuy An - Ảnh: Vnexpress

Lễ hội đua ngựa An Xuân

Địa điểm tổ chức:  Gò Thì Thùng xã An Xuân huyện Tuy An.

Thời gian tổ chức: Khoảng cuối tháng 2 dương lịch (Mùng 9 Tết âm lịch)

Thời gian diễn ra: trong 1 ngày.

Đua ngựa cũng là một lễ hội nổi tiếng tại Phú Yên diễn ra trên gò Thì Thùng xã An Xuân, huyện Tuy An. Nếu bạn hỏi thăm người dân nơi đây về nguồn gốc của lễ hội đua ngựa này thì hầu như câu trả lời nhận được đều là “không rõ”, chỉ biết rằng lễ hội được tổ chức từ lâu, khi đất nước được giải phóng, thanh niên trong vùng rủ nhau dắt ngựa ra gò Thì Thùng đua, dần phát triển thành lễ hội được tổ chức hằng năm.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen4

Đua ngựa cũng là một lễ hội nổi tiếng tại Phú Yên diễn ra trên gò Thì Thùng xã An Xuân, huyện Tuy An- Ảnh: Mytour

Lý do gò Thì Thùng được lựa chọn làm địa điểm tổ chức thì có lẽ là nhờ diện tích rộng mênh mông, lại mọc đầy hoa sim tím, địa hình và phong cảnh rất phù hợp cho việc đua ngựa. Ngựa đua trong lễ hội chính là ngựa hằng ngày lên rẫy hoặc ngựa chuyên thồ hàng hóa nông sản của người dân nơi đây. Còn những “kỵ sĩ” đây lại chính là những chàng trai nông dân chân lấm tay bùn quanh năm, nay oai phong cưỡi trên lưng ngựa.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen5

Ngựa đua đều không chuyên nên đôi khi đang chạy chán quá lại thôi, hay thậm chí là đi nhầm đường, không nghe theo sự chỉ dẫn của “kỵ sĩ”- Ảnh: Mytour

Đến đây tham quan lễ hội, du khách không chỉ được thưởng thức sự náo nhiệt, hồi hộp của cuộc đua, mà còn được nhìn thấy những tình huống vui nhộn diễn ra trên đường đua. Ngựa đua đều không chuyên nên du khách có thể được chứng kiến những tình huống hài hước như ngựa đôi khi đang chạy lại dừng, hay thậm chí là đi nhầm đường, không nghe theo sự chỉ dẫn của “kỵ sĩ”.

Lễ bỏ mả Phú Yên

Địa điểm tổ chức: Làng dân tộc Ê Đê tại Phú Yên

Thời gian tổ chức: Không cố định (thường là tổ chức sau 1 năm ngày mất).

Đến với Phú Yên, du khách còn có cơ hội tìm hiểu về đời sống của cộng đồng dân tộc đa dạng nơi đây. Nổi bật nhất phải kể đến đó là lễ bỏ mả của dân tộc Ê Đê. Lễ bỏ mả là một sự kiện mà người còn sống sẽ tổ chức cho người đã khuất, nhằm tiễn đưa họ về với tổ tiên và thường được tổ chức sau 1 năm ngày mất.

Với đồng bào Ê Đê, họ luôn tâm niệm rằng con người luôn bao gồm phần xác và phần hồn, khi một người vừa mới chết thì phần hồn vẫn còn tồn tại và chỉ cho đến khi lễ bỏ mả được tổ chức thì phần hồn mới được siêu thoát về với tổ tiên. Chính vì vậy mà trong thời gian chưa diễn ra lễ thì gia đình của người mất sẽ thường xuyên mang thức ăn đến mộ để trò chuyện với họ.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen6

Lễ bỏ mả của người Ê Đê được tổ chức ở từng gia đình cùng với sự hỗ trợ của người dân trong làng dần trở thành lễ hội của cả vùng - hocdadi

Lễ bỏ mả của người Ê Đê được tổ chức ở từng gia đình cùng với sự hỗ trợ của người dân trong làng dần trở thành lễ hội của cả vùng. Ngoài phần nghi lễ chính thì còn có phần hội với nhiều hoạt động nghệ thuật như ca hát, nhảy múa, đánh cồng chiêng, điêu khắc... Đây chính là lễ hội lớn nhất của cộng đồng dân tộc Ê Đê tại Phú Yên, phản ánh nét văn hóa đặc sắc của họ.

30044-le-bo-ma-670x446-bâzntravel

Địa điểm tổ chức: Làng dân tộc Ê Đê tại Phú Yên - Ảnh: Bazatravel

Mặc dù là lễ hội gắn với việc tăng nhưng không khí lại vui vẻ và nhộn nhịp vì theo đồng bào dân tộc Ê Đê thì việc tổ chức lễ hội này là để thể hiện sự trách nhiệm với cộng đồng, gia đình và người đã khuất.

Lễ hội mùa

Địa điểm tổ chức: Nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Thời gian tổ chức: Tháng 3 dương lịch.

Lễ hội mùa là một lễ hội nữa của đồng bào dân tộc thiểu số Phú Yên (Chăm, Ê đê, Ba Na, Hrê, Hoa…). Họ tổ chức lễ hội để ăn mừng vụ mới thành công, nhằm thể hiện lòng biết ơn với thần lúa cũng như tự thưởng cho bản thân về những thành quả lao động đạt được trong suốt một vụ mùa vất vả. Trong suốt lễ hội, du khách sẽ được trải nghiệm rất nhiều hoạt động náo nhiệt từ đánh cồng, chiêng, trống cho đến uống rượu cần thâu đêm....

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen11

Địa điểm tổ chức: Nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số - Ảnh: Dulichphuyen

Lễ hội cầu ngư

Địa điểm tổ chức: tại một số địa phương ven biển tỉnh Phú Yên như huyện Sông Cầu, Tuy An, Tuy Hoà và thị xã Tuy Hoà.

Thời gian tổ chức: Khoảng tháng 4 dương lịch (tháng 3 âm lịch) hằng năm, khi ngư dân chuẩn bị bắt đầu vụ đánh bắt cá chính trong năm.

Lễ hội cầu ngư tại Phú Yên đã được công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia” năm 2016. Đây là lễ hội mang đậm nét văn hóa dân gian cũng như tín ngưỡng của ngư dân với nghề biển. Cầu ngư ở đây là thờ thần “cá Ông”, “Ông” là tên gọi mà người dân dành riêng cho cá voi, theo quan niệm của ngư dân thì “cá Ông” chính là loài cá thường giúp đỡ ngư dân thuận buồm xuôi gió.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen12

Múa siêu nghinh Ông tại lễ hội cầu ngư- Ảnh: Tuyết Diệu

Phần lễ bao gồm các nghi thức như cúng vị thần giúp đỡ ngư dân trong công việc cũng như lúc gặp nạn trên biển khơi, thần “cá Ông”. Còn phần hội luôn là phần yêu thích của phần lớn du khách, bạn có thể trải nghiệm rất nhiều hoạt động thú vị, từ hát bội, cho đến các hoạt động thể thao như đua thuyền, kéo co, đua thúng chai...

Lễ hội cầu ngư là một hoạt động văn hóa không thể thiếu trong đời sống của người dân nơi đây.

dac-sac-cac-le-hoi-truyen-thong-o-phu-yen13

Đua thúng chai trong hội cầu ngư - Ảnh: tuoitre.vn

Mảnh đất giáp biển Phú Yên không những có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, mà còn có truyền thống văn hóa lễ hội đa dạng và cũng không kém phần đặc sắc. Đừng bỏ qua các lễ hội truyền thống này khi bạn có dịp ghé mảnh đất này nhé!