Đến Cần Thơ thăm đình Bình Thủy cổ xưa nhất miền Tây

Đến Cần Thơ thăm đình Bình Thủy cổ xưa nhất miền Tây

Cần Thơ - Kiên Giang 08.07.2020

Đình Bình Thủy ở Cần Thơ có lịch sử gần 176 năm. Đây là ngôi đình cổ xưa nhất Nam Bộ với nét kiến trúc đa dạng và độc đáo.

Được viết bởi thyltp

Đình Bình Thủy - ngôi đình cổ xưa nhất miền Tây

Đình Bình Thủy nằm ở số 46/11A đường Lê Hồng Phong, phường Bình Thuỷ, quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Nơi đây cách trung tâm thành phố khoảng 7km với tầm 15 phút di chuyển bằng xe máy. Ngôi đình này nổi tiếng là cổ xưa nhất Tây Nam Bộ, thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước ghé thăm. Ngày 5 tháng 9 năm 1989 đình Bình Thủy được Việt Nam chứng nhận là di tích cấp quốc gia.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-6

Đình Bình Thủy là ngôi đình cổ xưa nhất Nam Bộ. Ảnh: thamhiemmekong.com

Đình Bình Thủy được xây dựng vào năm 1844. Vào thời gian này, đình được sử dụng để làm nơi thờ Thành Hoàng làng Bình Hưng, phủ Ba Xuyên, tỉnh An Giang. Kiến trúc thuở đầu của ngôi đình chủ yếu là tre gỗ và lợp lá.

Năm 1852, trên đường đi quan Huỳnh Mẫn Đạt gặp bão lớn nên phải vào đình tránh bão. Vui mừng vì thoát nạn, ông đã tổ chức tiệc và đổi tên nơi đây thành Bình Thủy (nghĩa là làm yên con nước). Sau đó, ông trình lên vua Tự Đức xin sắc phong Thành Hoàng cho làng. Vua Tự Đức ban sắc “Bổn Cảnh Thành Hoàng” cho đình Bình Thủy vào năm 1852. Kể từ đó, đình có tên là đình Bình Thủy.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-4

Ảnh: @mstunbirex.nguyen

Năm 1904, đình được tri phủ Nguyễn Đức Nhuận cho xây cất lại do kiến trúc cũ đã quá xuống cấp và sắp sập. Đình Bình Thủy được đổi tên thành Long Tuyền vào năm 1908. Nguyên nhân của sự thay đổi này là do người dân dựa vào hình dáng của dòng sông gần đình trông như một con rồng. Sau này, ngôi đình này được đổi tên thành Long Tuyền Cổ Miếu vì lịch sử lâu đời. 

Năm 1979, xã Long Tuyền bị chia cắt thành 3 xã nhỏ là Bình Thủy, An Thới và Long Tuyền. Vì Long Tuyền Cổ Miếu nằm trên địa phận của xã Bình Thủy nên ngôi đình một lần nữa đổi lại tên thành đình Bình Thủy và cái tên này đã gắn liền với ngôi đình cổ đến tận bây giờ.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-5

Ảnh: @trangtrang.vo

Khám phá kiến trúc của đình Bình Thủy

Ngôi đình được xây dựng mang âm hưởng của kiến trúc Hoa kết hợp kiểu Pháp và phong cách Nam Bộ. Đây là điều làm nên sự đặc biệt của đình Bình Thủy so với các ngôi đình khác.

Cổng tam quan mang kiến trúc Hoa với tên đình được viết bằng chữ Hán cùng hai câu đối hai bên. Bên cạnh đó, đình còn có hai cổng nhỏ là “Đình Thần” và “Long Tuyền”.  Hai cổng được thiết kế theo dạng mái chồng. Trên nóc mái là tượng điêu khắc rồng đối xứng nhau.

binm9175-15388109410711631968069-1538814499116699760572

Cổng tam quan với tên đình được viết bằng chữ Hán cùng hai câu đối hai bên. Ảnh: toquoc.vn

dinh-binh-thuy-01_1617338801

Cổng phụ Đình Thần (bên trái) và Long Tuyền. Ảnh: Vnexpress

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-3

Cận cảnh cổng Long Tuyền. Ảnh: @nhantranhuu

Tông màu tường sử dụng chủ đạo của đình là sắc vàng đan xen nền màu gỗ nâu đậm. Mặt trước đình có thiết kế cửa hình vòm cùng họa tiết trên trụ cột giống kiến trúc Pháp.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-1

Tông màu tường sử dụng chủ đạo của đình là sắc vàng đan xen nền màu gỗ nâu đậm. Ảnh: thamhiemmekong.com

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-2

Mặt trước đình có thiết kế cửa hình vòm cùng họa tiết trên trụ cột giống kiến trúc Pháp. Ảnh: @mstunbirex.nguyen

Kiến trúc mái được thiết kế theo kiểu hội quán người Hoa với 2 tầng kiểu thượng lầu hạ hiên. Ở giữa đỉnh mái là tượng lưỡng long tranh châu biểu tượng cho sức mạnh theo quan niệm của người Á Đông.

dinh-binh-thuy-03

Kiến trúc mái được thiết kế theo kiểu hội quán người Hoa với 2 tầng kiểu thượng lầu hạ hiên. Ảnh: vnexpress

Bên trong đình được trang trí nhiều họa tiết rồng, phượng mang đậm truyền thống Việt Nam với các hoành phi, câu đối và nhiều chi tiết tinh xảo khác. Đặc biệt phần mái lại theo phong cách Nam Bộ cổ xưa với kiến trúc "tứ hải" (mái nhà ở gian giữa có bốn hướng).

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-10

Bên trong đình được trang trí nhiều họa tiết rồng, phượng mang đậm truyền thống Việt Nam. Ảnh: bongtrip.vn

dinh-binh-thuy-11-1617342932

Mái nhà theo kiểu "tứ hải" thuộc phong cách kiến trúc Nam Bộ cổ. Ảnh: Vnexpess

Ngoài việc thờ Thành Hoàng làng, thần hổ, đình Bình Thủy còn lập bàn thờ những vị anh hùng có công với đất nước như: Nguyễn Trãi (nhà chính trị, nhà văn, công thần dưới thời Hậu Lê), Nguyễn Huệ (niên hiệu là vua Quang Trung - vị vua thứ 2 của triều đại Tây Sơn), Đinh Công Trứ (vị tướng cai quản vùng Nghệ An, Hà Tĩnh và có công trong việc giành lại độc lập cho Việt Nam từ tay Trung Quốc trong thế kỷ 10), Phan Bội Châu (danh sĩ và là nhà cách mạng hoạt động trong thời kỳ Pháp thuộc), Phan Chu Trinh (nhà thơ, nhà văn, và là nhà hoạt động chính trị thời cận đại trong lịch sử Việt Nam)… 

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-8

Ảnh: chudu24.com

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-11

Ảnh: gody.vn

Lễ hội đình Bình Thủy thuộc top lớn nhất miền Tây

Hằng năm, tại đình Bình Thủy diễn ra lễ hội Kỳ Yên thuộc top 3 hội đình lớn nhất miền Tây. Lễ hội này đáo lệ 2 lần mỗi năm với lễ Thượng Điền và lễ Hạ Điền.

Lễ Thượng Điền kéo dài trong 3 ngày từ 12/4 - 14/4 âm lịch (khoảng tháng 5-6 dương lịch). Lễ hội tổ chức nhằm cúng Bổn cảnh Thành hoàng trước ngày gieo mạ với hy vọng một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội bắt đầu bằng Lễ đưa Sắc Thần du ngoạn, sau đó là các nghi lễ: Lễ tế Thần Nông, Lễ tế Đinh Công Chánh Tôn Thần, Lễ Thay khăn Sắc Thần, Lễ Xây chầu - Đại bội, Lễ Chánh tế, Lễ tế Sơn Quân… Phần hội có nhiều hoạt động sôi nổi như: thi hát, kéo co, thi nấu ăn...

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-12

Lê hội Kỳ Yên ở đình Bình Thủy. Ảnh: thamhiemmekong

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-13

Phần hội với cuộc thi đua thuyền. Ảnh: thamhiemmekong

Lễ Hạ Điền của lễ hội Kỳ Yên là lễ cúng Bổn Cảnh Thành Hoàng trước ngày thu hoạch lúa. Thời gian tổ chức vào ngày 15/12 âm lịch hằng năm (khoảng tháng 1 - 2 dương lịch). Đây là lễ hội cầu cho một mùa thu hoạch lúa đầy bao, cầu chim chóc không phá hoại mùa màng. Tương tự lễ hội Thượng Điền, lễ Hạ Điền sẽ bao gồm cúng tế, rước thần nhưng với quy mô nhỏ hơn. Trong các ngày lễ này, người dân và du khách đến hành hương, tế lễ và tham gia hoạt động vui chơi khá đông và náo nhiệt

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-14

Ảnh: thamhiemmekong.com

Năm 2019, Lễ hội Kỳ Yên đình Bình Thủy đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

32432327_2178560362160660_6264008758091841536_n

Người dân hóa trang khi tham gia lễ hội Kỳ Yên ở đình Bình Thủy. Ảnh: @langthang.angiang

Những lưu ý khi tham quan đình Bình Thủy

Đình Bình Thủy miễn phí vé vào cửa.

Giờ mở cửa của đình: sáng 7h30-10h30, chiều 13h30-17h30.

Khi vào đình bạn cần ăn mặc lịch sự, không chạy nhảy, không gây ồn ào.

Hướng dẫn di chuyển đến đình Bình Thủy

Ngôi đình nằm dưới chân cầu Cần Thơ và cạnh bờ sông Bình Thủy. Bạn đi theo đường Nguyễn Trãi, qua đường Cách Mạng Tháng Tám và Lê Hồng Phong là sẽ đến được đình Bình Thủy. 

Screenshot_3

Hướng dẫn đường đi đến đình Bình Thủy qua đường Nguyễn Trãi và QL91. Ảnh: Google maps

Đình Bình Thủy không chỉ là nơi thờ cúng, tổ chức lễ hội mà còn lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Ngôi đình đại diện cho nét văn hóa của vùng Tây Nam Bộ và có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tâm linh của người dân Cần Thơ.