Tham quan đình Bình Thủy - ngôi đình cổ xưa nhất Nam Bộ

Tham quan đình Bình Thủy - ngôi đình cổ xưa nhất Nam Bộ

Cần Thơ - Kiên Giang 08.07.2020

Đình Bình Thủy ở Cần Thơ là ngôi đình đã có lịch sử gần 176 năm. Đây là một ngôi đình cổ xưa với nét kiến trúc được giữ nguyên vẹn. Đình Bình Thủy đã được cấp giấy chứng nhận là di tích cấp quốc gia nhờ những giá trị văn hóa mà nó mang lại.

Được viết bởi thyltp

Đình Bình Thủy ở đâu?

Địa chỉ: 46/11A Lê Hồng Phong, Bình Thuỷ, Bình Thủy, Cần Thơ, Việt Nam.

Đình Bình Thủy nằm cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 7km với tầm 15 phút di chuyển bằng xe máy. Ngôi đình nằm dưới chân cầu Cần Thơ và cạnh bờ sông Bình Thủy. Bạn đi theo đường Nguyễn Trãi, qua đường Cách Mạng Tháng Tám và Lê Hồng Phong là sẽ đến được đình Bình Thủy. 

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-6

Ảnh: thamhiemmekong.com

Đôi nét về đình Bình Thủy

Đình Bình Thủy được xây dựng vào năm 1844. Vào thời gian này, đình được sử dụng để làm nơi thờ thành hoàng làng Bình Hưng, phủ Ba Xuyên, tỉnh An Giang. Kiến trúc thuở đầu của ngôi đình chủ yếu là tre gỗ và lợp lá.

Năm 1852, quan Huỳnh Mẫn Đạt trên đường đi gặp bão lớn nên ông phải vào đình tránh bão. Vui mừng vì thoát nạn, ông đã tổ chức tiệc và đổi tên nơi đây thành Bình Thủy (nghĩa là làm yên con nước). Sau đó, ông trình lên vua Tự Đức xin sắc phong thành hoàng cho làng. Vua Tự Đức ban sắc “Bổn Cảnh Thành Hoàng” cho đình Bình Thủy vào năm 1852. Kể từ đó, đình có tên là đình Bình Thủy.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-4

Ảnh: @mstunbirex.nguyen

Năm 1904, đình được tri phủ Nguyễn Đức Nhuận cho xây cất lại do kiến trúc cũ đã quá xuống cấp và sắp sập.

Đình Bình Thủy được đổi tên thành Long Tuyền vào năm 1908. Nguyên nhân của sự thay đổi này là do người dân dựa vào hình dáng của dòng sông gần đình trông như một con rồng. Sau này, ngôi đình này được đổi tên thành Long Tuyền Cổ Miếu vì lịch sử lâu đời. 

Năm 1979, xã Long Tuyền bị chia cắt thành 3 xã nhỏ là Bình Thủy, An Thới và Long Tuyền. Vì Long Tuyền Cổ Miếu nằm trên địa phận của xã Bình Thủy nên ngôi đình một lần nữa đổi lại tên thành đình Bình Thủy và cái tên này đã gắn liền với ngôi đình cổ đến tận bây giờ. Ngày 5 tháng 9 năm 1989 đình Bình Thủy được chứng nhận là di tích cấp quốc gia.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-5

Ảnh: @trangtrang.vo

Khám phá kiến trúc của đình Bình Thủy

 Khu vực trước sân đình

Bên trái cổng là khu đình chính với hai cổng nhỏ để vào bên trong đề hàng chữ “Đình Thần” và “Long Tuyền”. Hai cổng được thiết kế theo dạng mái chồng. Trên nóc mái là tượng điêu khắc rồng đối xứng nhau.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-3

Cổng Long Tuyền (Ảnh: @nhantranhuu)

Ở trong sân có một miếu thờ Tây Lang thờ bộ binh. Bên phải là miếu Đông Lang thờ thủy binh. Ở giữa là một quyển bình phong bằng xi măng cỡ lớn. Trên đó có một con Tứ Bất Tướng và tượng 2 chú chim điểu. Hai bên bức bình phong trang trí bằng giỏ lam đào và bình hoa.

Khu vực bên trong đình

Trước khi bước vào khu vực bên trong đình chính thì bạn phải đi qua một cổng tam quan. Cổng được lợp mái ngói xanh, ở dưới là tên Đình viết bằng chữ Hán và hai câu đối hai bên.

Ngôi đình được xây dựng mang âm hưởng của kiến trúc người Hoa. Tông màu tường sử dụng màu chủ đạo là màu vàng và đan xen nền màu gỗ nâu đậm của cánh cửa. Mặt trước đình có dán 6 câu đối bằng chữ Hán viết bằng chữ đen trên nền đỏ. Phía trước cửa chính có trấn yểm bằng một tấm bùa.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-2

Những câu đối màu đỏ (Ảnh: @mstunbirex.nguyen)

Kiến trúc mái được thiết kế theo lối mái 2 tầng kiểu thượng lầu hạ hiên. Mái ngói màu xanh với nhiều họa tiết trang trí và tượng điêu khắc gắn bên trên. Trên chóp mái ngói bên dưới là tượng kỳ lân, còn ở chóp mái ngói thứ 2 là tượng ông Nhật, bà Nguyệt và tượng cá chép hóa rồng. Ở giữa đỉnh mái là tượng lưỡng long tranh châu.

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-1

Ảnh: thamhiemmekong.com

Khi vào bên trong chính điện, du khách sẽ thấy rằng điện được xây dựng hình vuông với chiều dài gồm 6 hàng cột, mỗi hàng lại gồm 6 cột. Các họa tiết trên thân cột chủ yếu là hình rồng, hoa mẫu đơn. Trên nóc sẽ gắn các tượng người, tượng kỳ lân và cá hóa rồng. Bên trong điện có các bàn thờ với cách thờ thần đa dạng, phong phú. Điều này đã thể hiện nét văn hóa của người Tây Nam Bộ từ thời xa xưa cũng như phản ánh nét phóng khoáng, cởi mở trong con người miền Tây khi họ biết mở lòng để đón nhận các tinh hoa văn hóa theo thời gian. 

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-7

Ảnh: gody.vn

Ngoài việc thờ thần hoàng làng, thần hổ thì đình Bình Thủy còn lập bàn thờ những vị anh hùng có công với đất nước như: Nguyễn Trãi (nhà chính trị, nhà văn, công thần dưới thời Hậu Lê), Nguyễn Huệ (niên hiệu là vua Quang Trung - vị vua thứ 2 của triều đại Tây Sơn), Đinh Công Trứ (vị tướng cai quản vùng Nghệ An, Hà Tĩnh và có công trong việc giành lại độc lập cho Việt Nam từ tay Trung Quốc trong thế kỷ 10), Phan Bội Châu (danh sĩ và là nhà cách mạng hoạt động trong thời kỳ Pháp thuộc), Phan Chu Trinh (nhà thơ, nhà văn, và là nhà hoạt động chính trị thời cận đại trong lịch sử Việt Nam)… 

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-8

Ảnh: chudu24.com

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-10

Ảnh: bongtrip.vn

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-11

Ảnh: gody.vn

Những lễ hội văn hóa tại đình Bình Thủy

Hằng năm, tại đình Bình Thủy có diễn ra lễ hội Kỳ Yên thuộc top 3 hội đình lớn nhất miền Tây. Lễ hội này đáo lệ 2 lần mỗi năm với lễ Thượng Điền và lễ Hạ Điền.

Lễ Thượng Điền kéo dài trong 3 ngày từ 12 đến 14 tháng 4 âm lịch (khoảng tháng 5-6 dương lịch). Lễ hội tổ chức nhằm cúng Bổn cảnh Thành hoàng trước ngày gieo mạ với hy vọng một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội bắt đầu bằng Lễ đưa Sắc Thần du ngoạn, sau đó là các nghi lễ: Lễ tế Thần Nông, Lễ tế Đinh Công Chánh Tôn Thần, Lễ Thay khăn Sắc Thần, Lễ Xây chầu - Đại bội, Lễ Chánh tế, Lễ tế Sơn Quân…Ngoài phần lễ thì còn phần hội với nhiều hoạt động khác nhau như: thi hát, kéo co, thi nấu ăn...

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-12

Một lễ hội lớn ở Cần Thờ (Ảnh: thamhiemmekong.com)

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-13

Phần hội với cuộc thi đua thuyền (Ảnh: thamhiemmekong.com)

Lễ Hạ Điền của lễ hội Kỳ Yên là lễ cúng Bổn Cảnh Thành Hoàng trước ngày thu hoạch lúa. Thời gian tổ chức vào ngày 15/12 âm lịch hằng năm (khoảng tháng 1- 2 dương lịch). Đây là lễ hội cầu cho một mùa thu hoạch lúa đầy bao, cầu chim chóc không phá hoại mùa màng. Tương tự lễ hội Thượng Điền, lễ Hạ Điền sẽ bao gồm cúng tế, rước thần nhưng với quy mô nhỏ hơn. Trong các ngày lễ này, người dân và du khách đến hành hương, tế lễ và tham gia hoạt động vui chơi khá đông và náo nhiệt

tham-quan-dinh-binh-thuy-ngoi-dinh-xua-nhat-nam-bo-14

Ảnh: thamhiemmekong.com

Năm 2019, Lễ hội Kỳ Yên đình Bình Thủy đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

32432327_2178560362160660_6264008758091841536_n

Người dân hóa trang khi tham gia lễ hội Kỳ Yên ở đình Bình Thủy. Ảnh: @langthang.angiang

Những lưu ý khi tham quan đình Bình Thủy

- Đình Bình Thủy miễn phí vé vào cửa.

- Giờ mở cửa của đình: sáng 7h30-10h30, chiều 13h30-17h30. Bạn hãy lưu ý giờ giấc để sắp xếp lịch tham quan phù hợp.

- Khi vào đình bạn cần ăn mặc lịch sự, không chạy nhảy, không gây ồn ào.

Đình Bình Thủy không chỉ là nơi thờ cúng, tổ chức lễ hội mà còn là nơi lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Ngôi đình đại diện cho nét văn hóa của vùng Tây Nam Bộ và có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tâm linh của người dân Cần Thơ.