Áo bà ba - nét đẹp duyên dáng của người miền Tây

Áo bà ba - nét đẹp duyên dáng của người miền Tây

Tiền Giang - Bến Tre Cần Thơ - Kiên Giang Đồng Tháp - An Giang Cà Mau Long An Bạc Liêu Sóc Trăng Trà Vinh Vĩnh Long Hậu Giang 21.07.2020

Áo bà ba là trang phục truyền thống mang đậm nét chân chất của miền Tây sông nước. Chiếc áo này tượng trưng cho nét duyên dáng và đằm thắm cũng như sự giản dị của người dân nơi đây.

Được viết bởi thyltp

Áo bà bà - trang phục truyền thống của người miền Tây

Áo bà ba được xem là biểu tượng của những con người mộc mạc, chân chất ở miền Tây Nam Bộ. Ở miền Bắc, người ta còn gọi áo bà ba là “áo cánh”. Bộ trang phục này được mô tả là chiếc áo ngắn, tay dài, có hàng khuy dọc theo thân áo kết hợp cùng quần suông ống rộng.

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-8

Áo bà ba là trang phục truyền thống của người miền Tây. Ảnh: voh

Cho đến nay, vẫn chưa có nguồn tài liệu nào khẳng định thời điểm chính xác mà chiếc áo bà ba xuất hiện. Một số giả thuyết cho rằng, chiếc áo bà ba đầu tiên xuất hiện ở miền Nam vào thời Hậu Lê (1428 - 1789). Có giả thuyết khác lại cho rằng chiếc áo bà ba hình thành vào khoảng nửa đầu thế kỷ 19, do nhà bác học Trương Vĩnh Ký cách tân từ kiểu áo của người Bà Ba (người Malaysia lai người Hoa, sống trên đảo Penang của Malaysia). Bên cạnh đó, cũng có một số quan điểm nhận định áo bà ba là sự ảnh hưởng và cách tân từ chiếc áo lá và áo xá xẩu may bằng vải buồm đen của người Hoa.

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-16jpg

Áo bà ba gắn liền với cuộc sống người dân lao động miền Tây. Ảnh: @hoangphuc7993

Chiếc áo này đã trở thành biểu tượng không chỉ về trang phục mà còn đại diện cho nét đẹp cho tâm hồn, văn hóa, tích cách giản dị của con người vùng sông nước. Xưa kia, người ta mặc áo bà ba trong đời sống sinh hoạt hằng ngày từ lao động cho đến đi chợ, đi chơi…

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-6

Miệt vườn trái cây là nơi bạn có thể bắt gặp hình ảnh chiếc áo bà ba Ảnh: @pullpulljinjin

Sự thay đổi của áo bà ba qua các thời kỳ

Áo bà ba thế kỷ 18-19

Vì tính chất công việc của người dân miền Tây chủ yếu là làm nông nên những chiếc áo bà ba truyền thống ở thế kỷ 18-19 thường được may bằng chất liệu nhanh khô. Những gia đình khá giả hơn lại chọn các chất liệu như vải gấm, lụa… để tăng sự sang trọng, quý phái.

02-5

Chiếc áo bà ba thời xưa gắn liền với cuộc sống lao động của người miền Tây. Ảnh: trithucvn

Thân áo bà ba có ba tà áo chính gồm tà lớn ở thân sau và hai tà nhỏ ở trước. Áo có hai đường xẻ có độ cao vừa phải, vừa thoải mái lại rất duyên dáng. Phía trước áo được may thêm hai túi to đối với nam giới và hai túi nhỏ đối với nữ. Bên cạnh đó, còn có một hàng cúc nhựa bọc vải được đính chạy dọc ở giữa thân trước áo.

ao-ba-ba-mien-nam-xua-

Hình ảnh hiếm hoi về chiếc áo bà ba ngày xua. Ảnh: trithucvn

Tay áo được may theo nhiều kiểu như: tay ngang với ống tay áo nhỏ ôm nhẹ vào cánh tay hay ống tay áo suông và hẹp dần về phía cổ tay hoặc tay áo kiểu ống loe. Bên cạnh đó, nếu mặc ở nhà, người ta còn có thêm sự lựa chọn đó là áo bà ba tay ngắn.

hinh2-aobaba

Áo bà ba của nam và nữ. Ảnh: vietfuntravel

Áo bà có phần cổ tròn được khoét ở giữa áo một cách tinh tế. Độ rộng của cổ áo sẽ khác nhau tùy theo vóc dáng cũng như độ tuổi người mặc. Ví dụ, những người có dáng người tròn, mũm mĩm sẽ mặc áo bà ba khoét cổ hơi rộng để có thể tôn được sự đầy đặn một cách tao nhã. Ngược lại, những người hơi gầy lại chọn kiểu cổ áo khoét nhỏ để che đi khuyết điểm mà vẫn giữ được nét thanh lịch. Ngày xưa, áo bà ba truyền thống chỉ có màu đen, nâu, xám để hợp với việc làm ruộng chân lấm tay bùn.

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-4

Màu nâu là màu cơ bản của chiếc áo bà ba. Ảnh: @restillvietnam

Chiếc áo bà ba sẽ mặc cùng quần ống suông đáy cao có độ dài từ eo chấm đến cổ chân. Chiếc quần này giúp người mặc trông thanh mảnh hơn và cũng rất thoải mái khi hoạt động. Chiếc quần thường được may bằng vải trơn với hai màu cơ bản nhất là trắng và đen.

Ngoài ra, khi mặc bộ trang phục này, người ta thường đi kèm với những phụ kiện như nón lá, khăn rằn tạo nên hình ảnh đặc trưng của người dân miền Tây chân chất. Khăn rằn là chiếc khăn có họa tiết là những sọc caro đen trắng xuất phát từ tín ngưỡng của người Khmer theo đạo Hindu thờ vị thần bảo tồn Vishnu - vị thần luôn cưỡi trên mình rắn thần Naga. Vì lòng tôn kính với vị thần này, người Khmer dệt khăn Krama (gần giống khăn rằn) với những ô caro tự như vô vàn chiếc vảy trên bộ da của rắn thần Naga. Người ta tin rằng khăn rằn chính là vật có thể chở che, đồng thời mang lại bình an, may mắn.

ao-ba-ba-mien-tay

Người ta tin rằng khăn rằn chính là vật có thể chở che, đồng thời mang lại bình an, may mắn. Ảnh: thoitrangtre.thanhnien

Áo bà ba hiện đại

Từ những năm 1960, áo bà ba bắt đầu có sự cải tiến để vừa mang tính truyền thống lại vừa hiện đại và thời trang hơn. Chúng được may với nhiều chất liệu sang trọng hơn như: gấm, lụa, voan, phi bóng, vải nhung...

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-7

Áo bà ba ngày nay sử dụng các chất liệu sang trọng hơn. Ảnh: 24h

Những chiếc áo bà ba ngày nay còn được may thêm tà kép, có thể có bốn tà ở thân trước. Chiếc áo cách tân không thẳng và rộng như xưa mà nhấn thêm eo, bụng, ngực ôm sát để tôn dáng người mặc. Ngoài ra, người ta còn sáng tạo thêm nhiều kiểu cổ áo cách điệu hơn như cổ lá sen, cánh én, đan tôn…

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-12

Những đường nét được may cầu kỳ hơn để tôn vóc dáng người phụ nữ. Ảnh: @hhennie.official

Bên cạnh đó, phần tay áo cũng được cải tiến nhiều. Nếu như những bộ áo bà ba truyền thống may tay liền với thân thì những bộ trang phục cách tân, người ta may theo kiểu ráp tay rời vào bờ vai áo. Đây được gọi là kiểu ráp Raglan có nguồn gốc từ châu Âu với kỹ thuật may hai thân áo trước và sau rời khỏi vai và tay áo - phần được nối liền từ cổ tới nách. Cách may này sẽ giúp bộ áo bà ba mang nét đẹp hiện đại hơn, không quá thắt lại ở phần nách như bộ áo truyền thống.

Ngày nay, chiếc áo bà ba có màu sắc đa dạng hơn với những gam màu nổi bật như đỏ, hồng, xanh, vàng… Nếu xưa kia, chiếc áo bà ba chỉ là dạng trơn thì ngày nay, người ta đã điểm xuyết những kiểu họa tiết in, họa tiết thêu rất đa dạng và nổi bật.

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-2

Áo bà ba cách tân có thêm họa tiết nơi thân áo. Ảnh: @im_daisy_beautiful

Áo bà ba - nét đẹp văn hóa của người miền Tây

Sự giản dị trong chiếc ao bà ba cũng giống như tính cách của người dân nơi đây vậy. Họ mộc mạc, chân chất và phóng khoáng. Hình ảnh người con gái miền Tây Nam Bộ trong trang phục áo bà ba dịu dàng, e ấp dưới chiếc nón lá đã đi vào thơ ca.

"Dịu dàng chiếc áo bà ba

Đâu thua em mặc lụa là gấm nhung

Nhìn xem má đỏ thẹn thùng

Áo bà ba mặc hình dung trang đài"

(Trích bài thơ "Áo bà ba" - Thanh Hùng)

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-1

Hình ảnh người con gái miền Tây Nam Bộ trong trang phục áo bà ba dịu dàng, e ấp dưới chiếc nón lá đã đi vào thơ ca. Ảnh: vanchuongphuongnam

o-bà-ba-nét-đẹp-duyên-dáng-của-người-miền-tây-15

Chiếc áo bà ba là nét đẹp văn hóa được giữ gìn và phát huy. Ảnh: kenhdulich

Thời gian trôi đi, khi Việt Nam vào giai đoạn mở cửa và đón nhận nhiều nền văn hóa hiện đại thì chiếc áo bà ba vẫn tồn tại và giữ nguyên nét dịu dàng, đằm thắm. Ngày nay, người miền Tây không mặc áo bà ba nhiều trong đời sống hằng ngày. Chiếc áo này xuất hiện trong những buổi biểu diễn nghệ thuật hay các hoạt động văn hóa ở Tây Nam Bộ. Du khách có thể tới các khu du lịch sinh thái để trải nghiệm mặc áo bà ba, đội khăn rằn truyền thống của người miền Tây.

ao-ba-ba-mien-tay-1

Trải nghiệm mặc áo bà ba ở các khu du lịch sinh thái ở miền Tây. Ảnh: thamhiemmekong.com

Dù cuộc sống ngày càng hiện đại hơn với những bộ trang phục mới mẻ thì chiếc áo bà ba vẫn là nét đẹp truyền thống được trân trọng và lưu truyền. Đây là một nét văn hóa đặc trưng của người miền Tây, giúp du khách trải nghiệm được những điều mới mẻ và thú vị khi đến thăm dải đất hình chữ S.