Vì đâu mà cầu Trường Tiền trở thành biểu tượng của cố đô Huế?

Vì đâu mà cầu Trường Tiền trở thành biểu tượng của cố đô Huế?

Thừa Thiên Huế 23.07.2020

Cầu Trường Tiền đã chứng kiến bao thăng trầm lịch sử của nước Việt và trở thành một biểu tượng đặc trưng của xứ Huế mộng mơ từ bao đời.

Được viết bởi giangntm

Xứ Huế được biết đến là một vùng đất yên bình với nhịp sống nhẹ nhàng. Tại vùng đất cố đô có rất nhiều công trình kiến trúc độc đáo, gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử một thời. Một trong những công trình giao thông, lịch sử làm nên tên tuổi của xứ Huế không thể không kể đến đó chính là cầu Trường Tiền, cây cầu chứng minh bao sự thay đổi của Huế nói riêng cũng như Việt Nam nói chung. Cho đến nay, cầu Trường Tiền vẫn là một điểm tham quan, du lịch hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế khi có cơ hội đến Huế.

Vị trí cầu Trường Tiền

Cầu Trường Tiền hay còn gọi là cầu Tràng Tiền được xây dựng bắc qua dòng sông Hương, đầu cầu phía Bắc thuộc phường Phú Hòa, đầu cầu phía Nam thuộc phường Phú Hội. Năm 1896, Vua Thành Thái ra sắc dụ xây dựng cầu sắt bắc qua sông Hương. Năm 1899 là thời điểm cây cầu được xây dựng hoàn thành, cho đến bây giờ cầu đã đi vào nhiều bài hát, những vần thơ gắn liền với xứ Huế thơ mộng:

“Cầu Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp

Em theo không kịp

Tội lắm anh ơi!

Bấy lâu mang tiếng chịu lời

Anh có xa em đi nữa

Cũng tại ông Trời nên xa”.

cau-truong-tien-1

Cầu Trường Tiền được xây dựng bắc qua dòng sông Hương - Ảnh: Wikipedia

Lịch sử cầu Trường Tiền

Cầu Trường Tiền cũng mang nhiều điểm tương đồng, đặc biệt là về phần lịch sử lâu đời giống như cầu Long Biên ở Hà Nội. Cả hai cây cầu đều bắc qua những dòng sông lớn, sát với kinh thành, có ý nghĩa huyết mạch với thành phố. Trước khi có cầu Trường Tiền, dưới thời vua Lê Thánh Tông (hoàng đế thứ 5 của Hoàng triều Lê nước Đại Việt) đã có cây cầu bắc qua sông Hương. Cây cầu ban đầu được làm bằng song mây bó chặt lại, nối liền nhau nên đặt tên là cầu Mây. Cầu Mây còn được gọi với cái tên khác là cầu Mống, sở dĩ như vậy vì cầu có hình cái mống úp lên sông (hình dáng vòng cung của chiếc cầu như chiếc cầu vồng mống). Cầu Mây theo sự biến đổi của thời gian trở thành chiếc cầu làm từ gỗ, mặt cầu lát ván gỗ lim.

cau-truong-tien-3 (1)

Hình dáng ban đầu về tiền thân của cầu Trường Tiền là cầu Mây sàn lót gỗ lim - Ảnh: Wikipedia

Vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, cầu Mây được giao lại cho Pháp thiết kế, khởi công xây dựng lại bằng sắt và hoàn thành năm 1899, lúc này cây cầu lấy tên là Thành Thái (tên của nhà cầm quyền Pháp lúc bấy giờ). Từ thiết kế cho đến vật liệu đều đến từ phương Tây, cây cầu sở hữu chiều dài là 401,10m, rộng 6,20m với 6 nhịp thép hình vành, mỗi nhịp dài 67m.

cau-truong-tien-4

Cầu Thành Thái theo thiết kế phương Tây - Ảnh: ABAY.vn

Lúc đầu, cầu Trường Tiền không có lối dành cho người đi bộ. Vào năm 1904, một cơn bão lớn đã làm cây cầu bị hư hỏng nặng, lúc này cầu bắt đầu được tu sửa và mặt cầu được đúc bằng bê tông cốt thép. Đến năm 1907, khi vua Thành Thái bị đày ra đảo thì thực dân Pháp đổi tên thành cầu Clémenceau (tên của Thủ tướng Pháp trong Thế chiến thứ nhất).

cau-truong-tien-5

Cầu Trường Tiền ban đầu không có lối dành cho người đi bộ - Ảnh: Flick

Năm 1937, dưới triều vua Bảo Đại, cầu Trường Tiền bước vào cuộc trùng tu lớn. Cầu được mở rộng thêm hành lang hai bên cho xe đạp và người đi bộ tiện qua lại trên cầu. Ở các vị trí trụ giữa cầu còn có các ban công phình rộng ra để làm nơi nghỉ chân, dừng lại ngắm cảnh.

cau-truong-tien-6

Cầu Trường Tiền được mở rộng thêm hành lang hai bên năm 1973 - Ảnh: ZaiTri

Năm 1945, cầu được đổi tên thành cầu Nguyễn Hoàng, nhưng không lâu sau ở cuộc chiến tranh Việt - Pháp, cầu bị đặt mìn làm sập hai nhịp ở tả ngạn. Đến năm 1953 cầu mới được khôi phục để trở lại như cũ. Thời điểm năm 1986 (sự kiện Tết Mậu Thân) đã phá hủy trụ 3 và nhịp thứ 4 của cầu, sau đó một chiếc cầu phao được dựng tạm bên cạnh để nối giao thông.

cau-truong-tien-2

Sự kiện Tết Mậu Thân 1986 phá vỡ cầu Trường Tiền - Ảnh: Cựu Chủng Sinh Huế

Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, cầu được tu sửa và đổi tên thành Tràng Tiền, đến năm 1991 thì lấy tên Trường Tiền. Từ năm 1991 đến năm 1995, cầu được trùng tu lại, dỡ đi các ban công hành lang ở hai bên tại các trụ cầu, lòng cầu. Đặc biệt màu sơn thay đổi từ màu nhũ bạc ban đầu thành màu ghi xám. Trong sự kiện Festival Huế năm 2002 cho đến nay, cầu được lắp thêm một hệ thống chiếu sáng đổi màu liên tục vào ban đêm.

cau-truong-tien-7

Ban đêm cây cầu Trường Tiền lấp lánh như một dải lụa nhiều màu sắc - Ảnh: Đà Nẵng

cau-truong-tien-8

Một góc nhìn khác về cầu Trường Tiền ban đêm - Ảnh: Du lịch Festival

Thiết kế của cầu Trường Tiền

Cầu Trường Tiền được Gustave Eiffel thiết kế theo kiến trúc Gothic phương Tây. Gothic là kiến trúc thường được người châu Âu sử dụng để xây nhà thờ và cung điện. Trong dân gian hay gọi cầu Trường Tiền “6 vài 12 nhịp”, trong đó vài cầu có nghĩa là kết cấu nối hai nhịp giữa hai mố cầu và tựa lên các mố đó, còn nhịp cầu là khoảng cách giữa hai trụ cầu và mố cầu liền với nhau. Thế nhưng thực chất cầu Trường Tiền có “12 vài 6 nhịp” nhưng trong dân gian lại sử dụng “6 vài 12 nhịp” để những câu ca, câu thơ có vần, có nhịp hơn.

cau-truong-tien-9

Cầu Trường Tiền thiết kế theo kiến trúc Gothic phương Tây - Ảnh: Nhạc xưa thời báo

cau-truong-tien-11

Đứng trên cầu nhìn thấy được rõ nét vẻ đẹp kiên cố - Ảnh: Du lịch Picnic Phượt bụi Arbsaudi

Nhìn trên cao xuống, cầu Trường Tiền như một chiếc lược. Sau vỏ bọc thép bê tông là một câu cầu với những đường nét uốn lượn nhịp nhàng, chính vì thế cây cầu được ví như tâm hồn con người xứ Huế.

cau-truong-tien-10

Cầu Trường Tiền có những đường nét uốn lượn mềm mại như con người Huế - Ảnh: Golden Tour

Thời điểm đẹp để ngắm cầu Trường Tiền

Nằm ở miền Trung của Việt Nam nên thời tiết của xứ Huế có sự hòa hợp của hai miền Nam - Bắc. Dù đến Huế vào lúc nào thì bạn cũng có thể ngắm cây cầu sừng sững bên dòng Hương Giang hiền hòa, thế nhưng nếu muốn chụp ảnh và ngắm cây cầu đẹp nhất thì bạn nên cân nhắc về thời điểm đến.

cau-truong-tien-15

Ngắm cây cầu Trường Tiền từ phía dưới - Ảnh: juzkyte

Vào tháng 5 đến tháng 11 dương lịch thường có bão lũ nên bạn hãy xem thời tiết trước khi đi, khung cảnh sẽ không được tĩnh lặng và đẹp vào những ngày mưa. Thời điểm giao mùa từ mùa xuân sang hạ hay từ thu sang đông là lúc cầu Trường Tiền đẹp nhất. Tháng 3, tháng 4 ở cầu Trường Tiền có mùa phượng đỏ rực hai bên bờ sông, tạo nên một bức tranh đỏ rực đầy ấn tượng.

cau-truong-tien-12

Mùa phượng đỏ rực hai bên bờ sông Trường Tiền - Ảnh: VnExpress

cau-truong-tien-13

Tà áo dài bên cạnh cầu Trường Tiền - Ảnh: @chenzzylyli

Đến cầu Trường Tiền bạn có thể lang thang du ngoạn, tản bộ, ngắm cảnh ở phía bên lề cho người đi bộ. Đứng trên cầu bạn được ngắm sự chuyển mình, cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người dân xứ Huế. Ẩn hiện đâu đó là hình ảnh của những chiếc áo dài, nón lá e ấp tạo dáng bên cầu Trường Tiền. Với người dân cố đô Huế, cầu Trường Tiền không chỉ là một tuyến đường đi lại quan trọng mà còn ẩn chứa bao tâm tình, bao câu chuyện lịch sử thăng trầm cùng năm tháng.

cau-truong-tien-14

Ngắm nhìn nhịp sống cố đô Huế trên cầu Trường Tiền - Ảnh: @trungduc_photographer

Không thiếu những cây cầu bắc ngang qua sông Hương nhưng cầu Trường Tiền vẫn nhận được sự yêu mến đặc biệt, không chỉ với người dân cố đô mà còn với du khách. 121 năm trôi qua nhưng cầu Trường Tiền vẫn mãi là một biểu tượng vĩnh cửu với xứ Huế, với con người cố đô thanh bình.