Cơm cháy Ninh Bình - đặc sản nức tiếng hàng trăm năm

Cơm cháy Ninh Bình - đặc sản nức tiếng hàng trăm năm

Ninh Bình 30.07.2020

Ninh Bình không chỉ có cố đô Hoa Lư hay Quần thể danh thắng Tràng An thu hút du khách mà nơi đây còn có món cơm cháy độc đáo. Món này đã được công nhận là một trong 50 đặc sản ngon nhất Việt Nam.

Được viết bởi xuyennt

Cơm cháy Ninh Bình thuộc top 50 đặc sản ngon nhất Việt Nam

Cơm cháy là đặc sản nổi tiếng của tỉnh Ninh Bình - nơi cách Hà Nội khoảng 100km. Món ăn này rất thơm ngon, giòn rụm thu hút nhiều du khách thưởng thức. Cơm cháy Ninh Bình có thể kết hợp cùng nhiều món khác nhau trong đó ngon là nước súp nấu từ thịt dê. Năm 2012, Trung tâm Kỷ lục Việt Nam đã ghi nhận cơm cháy Ninh Bình là một trong top 50 món ăn đặc sản của Việt Nam. Dân gian đã lưu truyền những câu ca dao về đặc sản này của Ninh Bình:

"Rượu ngon, cơm cháy thịt dê

Ninh Bình chào đón khách về thăm quan"

dac-san-com-chay-ninh-binh

Cơm cháy là đặc sản nức tiếng của Ninh Bình. Ảnh: banhchungngon

 

Cơm cháy đã có ở mảnh đất này từ hơn 100 năm nay. Tương truyền, thời Pháp thuộc cuối thế kỷ 19, ở Ninh Bình có một chàng thanh niên trẻ tuổi tên Đinh Hoàng Thăng đến Hà Nội làm thuê cho một tiệm ăn lớn do người Hoa làm chủ. Chàng trai đem lòng yêu cô con gái của ông chủ nhưng bị phản đối, không đến được với nhau nên anh đã quyết định bỏ việc, trở về quê nhà.

dac-san-com-chay-ninh-binh-20

Cơm cháy có mặt ở đất Ninh Bình hơn 100 năm. @chopsticks_journey

Thời gian làm việc ở tiệm ăn, chàng trai cũng đã học được khá nhiều bí quyết chế biến các món nên sau khi về quê đã dành dụm vốn liếng mở một nhà hàng chuyên về cơm cháy. Về sau, Đinh Hoàng Thăng đã được chính ông chủ cũ mới về hợp tác để mở thêm nhiều nhà hàng mới và chính thức gả cô con gái của mình cho chàng trai. Được thực khách đánh giá cao về chất lượng, Đinh Hoàng Thăng đã xây dựng thêm nhiều cửa hàng khác với món đặc sản cơm cháy Ninh Bình.

dac-san-com-chay-ninh-binh-1

Cơm cháy Ninh Bình thu hút thực khách bởi hương vị thơm ngon hấp dẫn. Ảnh: chotourviet

Vì sao cơm cháy ở Ninh Bình độc đáo hơn cả?

Ở Việt Nam có nhiều nơi cũng sản xuất cơm cháy nhưng ngon nhất vẫn là ở Ninh Bình. Điều đặc biệt giúp cho cơm cháy ở đây độc đáo hơn là nhờ nước súp ăn kèm.

dac-san-com-chay-ninh-binh-2

Cơm cháy Nình Bình giòn tan, đậm vị. Ảnh: baomoi

Những miếng cơm cháy giòn tan, đậm đà được ăn kèm nước sốt sền sệt làm từ rau củ và chút thịt dê thơm ngon khiến hương vị hài hòa đến bất ngờ. Sở dĩ phần nước sốt được làm từ nguyên liệu thịt dê bởi con vật này cũng là đặc sản của Ninh Bình. Chúng chủ yếu sống trên những ngọn núi đá vôi, thức ăn phổ biến là rau cỏ và thảo dược nên thịt có mùi thơm và ngọt.

Bên cạnh đó, theo người dân địa phương, sự kết hợp của cơm cháy và nước sốt thịt dê là sự hòa hợp về triết lý Âm - Dương. Nếu cơm cháy làm từ gạo có tính dương và nóng khi ăn kèm với nước sốt thịt dê có tính hàn và hơi lạnh sẽ tạo sự hài hòa.

dac-san-com-chay-ninh-binh-3

Cơm cháy thịt dê được phục vụ rất nhiều trong các nhà hàng ở Ninh Bình. Ảnh: pasgo

Cơm cháy Ninh Bình - món ăn của sự cầu kỳ

Tuy là món ăn dân dã nhưng cách chế biến món đặc sản Ninh Bình này lại tương đối cầu kỳ, đòi hỏi thời gian, sự kỳ công từ khâu chọn gạo, nấu chín, làm nước sốt cho đến thưởng thức món ăn.

Nguyên liệu làm cơm cháy thường là gạo nếp và gạo tẻ dẻo hạt khô trắng đều. Sở dĩ dùng 2 loại gạo là để thành phẩm cơm cháy sau này giòn, xốp và ngon hơn. Gạo được vo sạch rồi cho vào nồi nước đã được đun sôi nhằm giúp cơm sau khi nấu được dóc và dễ lấy ra khỏi đáy nồi. Nồi để nấu cơm phải là nồi gang dày nấu trên bếp củi hoặc than với lửa thật nhỏ để cơm chín vừa tới, không bị nhão hay bị khô giúp tạo cháy đều ở đáy nồi. Nồi gang, chảo gang này thường được người dân địa phương đặt làm riêng với kích thước to.

dac-san-com-chay-ninh-binh-4

Cơm cháy được nấu từ loại gạo dẻo, thơm. Ảnh: meopho

Khi cơm chín vừa, tỏa mùi thơm sẽ được đem ép, dát mỏng trên chảo gang thành tấm. Sau khi xong công đoạn tạo cháy, những miếng cơm được đem đi sấy hoặc phơi khô trong 2 - 3 nắng rồi chiên giòn với lượng dầu ăn đủ ngập, đảo đều tay để tránh bị cháy hoặc sống.

Đợi đến khi miếng cơm cháy nổi trên mặt chảo dầu, hạt cơm chuyển sang màu vàng nhạt, miếng cơm không bị nứt vỡ, giữ được nguyên vẹn hình dạng ban đầu, có độ giòn, xốp là hoàn thành. Vớt cơm cháy khỏi chảo và để ráo dầu.

dac-san-com-chay-ninh-binh-5

Miếng cơm cháy vàng đều chuẩn vị. Ảnh: @quangthanh28

Bí quyết để có một món cơm cháy nức tiếng chính là nước sốt ăn kèm. Phần nước sốt này có thể được chế biến từ nhiều nguyên liệu khác nhau như xương dê, thịt dê, tim cật xào với các loại rau gồm cần tây, hành tây, cà chua, cà rốt, nấm, đậu Hà Lan, cà chua để tạo vị cay, thơm của nước sốt. Sau đó cho thêm chút bột năng và nêm nếm gia vị khéo léo để tạo nên độ sánh vừa đủ cho nước sốt.

Khi thưởng thức, thực khách có thể đổ nước sốt lên trên miếng cơm cháy hoặc chấm kèm để cảm nhận trọn vẹn vị giòn tan của cơm cháy kết hợp vị thơm ngọt của nước sốt thịt dê. Tất cả hòa quyện tạo nên món có hương vị độc đáo không nơi đâu có được.

dac-san-com-chay-ninh-binh-6

Khi thưởng thức, thực khách có thể đổ nước sốt lên trên miếng cơm cháy hoặc chấm kèm để cảm nhận trọn vẹn vị giòn tan của cơm cháy kết hợp vị thơm ngọt của nước sốt thịt dê. Ảnh: tintucninhbinh

Ngoài cơm cháy chấm nước sốt thịt dê, ở Ninh Bình còn có cơm cháy chà bông thường được du khách mua về làm quà. Những miếng cơm cháy vàng ruộm phủ một lớp chà bông được đóng gói trong túi bắt mắt. Chà bông được làm từ phần thịt nạc của lợn đem giã cho tơi rồi nêm nếm gia vị cho vừa và cho vào chảo đun trên lửa nhỏ đến khi khô là có thể bảo quản được khá lâu.

dac-san-com-chay-ninh-binh-7

Cơm cháy Ninh Bình được đóng gói đẹp mắt. Ảnh: alongwalker.

Cơm cháy Ninh Bình được bán ở rất nhiều cửa hàng, nhà hàng, cơ sở nổi tiếng chuyên về sản xuất cơm cháy với giá dao động từ 40.000 - 150.000 VNĐ/túi tùy theo trọng lượng. Nếu có dịp ghé thăm Ninh Bình, du khác có thể mua cơm cháy về làm quà cho người thân và bạn bè.

Món ăn giản dị nhưng không không kém phần hấp dẫn này không chỉ góp phần tôn vinh hạt gạo mà còn chứa đựng tinh hoa văn hoá ẩm thực của Ninh Bình nói riêng và Việt Nam nói chung. Vị thơm ngon của cơm cháy hòa quyện với nước sốt thịt dê tạo nên một dư vị đáng nhớ cho thực khách.