Xuôi dòng sông Hương khám phá vẻ đẹp xứ Huế

Xuôi dòng sông Hương khám phá vẻ đẹp xứ Huế

Thừa Thiên Huế 31.07.2020

Nằm giữa vùng đất cố đô, sông Hương góp phần tô điểm thêm cho xứ Huế nét lãng mạn và thơ mộng. Dòng sông Hương từ bao đời nay đã trở thành một biểu tượng, niềm tự hào đối với người dân xứ Huế.

Được viết bởi giangntm

Sông Hương - dòng sông đi vào thơ ca xứ Huế

Sông Hương hay còn gọi là dòng Hương Giang, là một con sông chảy qua thành phố Huế và nối liền các huyện Hương Trà, Hương Thủy, Phú Vang.

Sông Hương được hợp thành từ hai con sông Tả Trạch và Hữu Trạch bắt nguồn từ dãy Trường Sơn. Dòng chính là dòng Tả Trạch với chiều dài khoảng 67km phía dãy Trường Sơn Đông, chảy qua vườn quốc gia Bạch Mã và thị trấn Nam Đông và hợp với dòng Hữu Trạch dài khoảng 60km tại ngã ba Bằng Lãng. Đây cũng chính là nơi hai con sông gặp nhau và tạo nên dòng sông Hương.

song-huong-2

Ngã ba Bằng Lãng hợp thành dòng sông Hương. Ảnh: Vietsun Travel

Đoạn sông từ Bằng Lãng đến cửa Thuận An dài 30km. Do độ dốc của sông so với mực nước biển không cao nên nước chảy rất chậm. Đoạn sông Hương chảy vào thành phố Huế uốn lượn mềm mại tạo thêm cảm giác yêu kiều, nên thơ cho cả vùng đất cố đô. Sông Hương chảy qua các chân núi, qua nhiều cánh rừng, qua cả làng mạc và những công trình kiến trúc, đền chùa đặc trưng của vùng đất cố đô. Chính vì thế, vẻ đẹp của dịu dàng của con người và khung cảnh thanh bình của xứ Huế từ xưa luôn được ví với dòng sông Hương.

Vẻ đẹp của sông Hương đã làm say lòng biết bao lữ khách, cũng vì thế mà có những câu hát viết về sông Hương:

“Ai ra xứ Huế thì ra

Ai về là về núi Ngự

Ai về là về sông Hương.."

(trích bài hát "Ai ra xứ Huế" - Duy Khánh)

song-huong-1

Vẻ đẹp của sông Hương đã làm say lòng biết bao lữ khách. Ảnh: Spiderum

Ai đã đặt tên cho dòng sông Hương?

Trước khi có tên gọi như bây giờ, tên sông Hương cũng trải qua nhiều sự biến đổi gắn liền với những thăng trầm lịch sử. Sông Hương đã có mặt từ thời Hùng Vương, khi mà Việt Nam còn có tên là Lạc Việt. Trong sách “Dư địa chí" của Nguyễn Trãi viết năm 1435, con sông Hương thời bấy giờ có tên là sông Linh, dòng sông gắn liền với cuộc chiến bảo vệ phần biên giới phía Nam của nước Đại Viện. Sách "Ô châu cận lục" do Dương Văn An viết vào năm 1555 dưới triều Mạc lại gọi sông Hương là sông cái Kim Trà. 

song-huong-4

Sông Hương cũng trải qua nhiều sự biến đổi gắn liền với những thăng trầm lịch sử - Ảnh: doanhnhanplus.vn

Sách "Phủ biên tạp lục" của Lê Quý Đôn viết về sông Hương vẫn dùng đến những cái tên trước đó như Linh Giang, sông Kim Trà. Nhưng ở thời kì này, hai huyện cũ của cố đô Huế là Đan Điền và Kim Trà được đổi tên thành Quảng Điền và Hương Trà, dần về sau rút gọn lại thành sông Hương. 

song-huong-5

Dòng sông Hương bình yên chảy qua nhiều huyện của xứ Huế. Ảnh: VnExpress

Bên cạnh đó, còn có nhiều cách lý giải khác về nguồn gốc tên gọi sông Hương. Truyền thuyết dân gian có câu chuyện nén hương (nhang) được người đàn bà từ nhà trời (Thiên Mụ) trao cho chúa Nguyễn Hoàng (hay còn gọi là Nguyễn Thái Tổ, là người đặt nền móng cho vương triều Nguyễn (1802 - 1945) để tìm đất định đô. Khi chúa Nguyễn Hoàng từ Dinh Cát (Quảng Trị) vào Nam, trên đường đi có nghỉ ngơi tại dòng sông Hương. Lúc này có một người đàn bà nhà trời hiện lên đưa cho Chúa một nén hương, dặn rằng hãy thắp lên và đi xuôi theo dòng sông xinh đẹp này, khi nào hương tàn thì dừng lại, đó chính là đất thiên thu vạn đại đế vương. Chúa Nguyễn Hoàng tin làm theo và sau này chọn được thủ phủ Phú Xuân ở Huế. Biết ơn nén hương đã dẫn đường nên Chúa đã đặt dòng sông tên là Hương và năm 1601 Chúa còn cho xây quốc tự tạ ơn người đàn bà nhà trời, đặt tên là Thiên Mụ. Theo cách kể này, người đặt tên cho dòng sông Hương chính là chúa Nguyễn Hoàng.

song-huong-6

Chùa Thiên Mụ bên bờ sông Hương. Ảnh: TravelSrvices -Lesvos

Lại có những tài liệu khác ghi lại rằng, hầu hết ở thời trước, sông Hương được đặt tên theo tên huyện, những nơi mà dòng sông đi qua, vì thế nó có nhiều tên. Năm 1792, khi vua Quang Trung du ngoạn ở Phú Xuân đã hỏi dòng sông này tên gì. Quần thần đáp rằng đoạn vừa đi qua là Đan Điền, đoạn này là Hương Trà vốn trước đây có tên là Kim Trà. Vua Quang Trung không hài lòng vì lấy tên của địa danh thường thay đổi để đặt tên cho dòng sông là nhiên muôn thuở, từ đó thống nhất gọi sông là Hương Giang hay còn gọi là  sông Hương. Nếu theo cách kể này, vua Quang Trung chính là người đặt đặt tên cho dòng sông Hương.

Có người lý giải rằng Hương Giang là dòng sông có hương thơm. Nguồn gốc của mùi thơm đó chính là giống thạch xương bồ - một vị thuốc mọc hai bên bờ sông có hương thơm.

song-huong-7

Thạch xương bồ - loại cỏ có mùi thơm bên bờ sông Hương. Ảnh: Starfoods Exim JSC

Cho đến bây giờ câu chuyện ai đã đặt tên cho sông Hương vẫn chưa có lời giải đáp, chỉ biết rằng sông Hương có mặt từ rất lâu đời ở nước Việt Nam. Sau những thăng trầm của lịch sử, sông Hương vẫn mang vẻ thanh bình như một người thiếu nữ dịu dàng.

song-huong-8

Sông Hương dịu dàng như thiếu nữ. Ảnh: Kenh14

Những trải nghiệm không nên bỏ lỡ ở sông Hương

Chiêm ngưỡng vẻ đẹp của sông Hương

Sông Hương cũng mang những vẻ đẹp khác nhau trong một ngày. Ban ngày, nước sông màu ngọc bích trong xanh rất đẹp. Khi hoàng hôn buông xuống, dòng sông Hương lại được dát ánh nắng lấp lánh sắc vàng cam lung linh. Đây cũng chính là lúc dòng sông đẹp nhất. Nhiều người đến xứ Huế, ngắm dòng sông Hương buổi chiều hoàng hôn trầm mặc đã ví cả một vùng cố đô là “thành phố buồn".

Đêm xuống, cầu Tràng Tiền lên đèn, chiếu sáng cả một vùng sông tĩnh mịch. Những con thuyền vẫn xuôi ngược trên dòng sông vang lên vài điệu hò trầm tư mà sâu lắng, đưa du khách dạo quanh thưởng ngoạn cảnh đẹp sông Hương.

67829284_114740013187458_7577286466281161862_n

Thả đèn hoa đăng trên sông Hương vào buổi tối. Ảnh: @vietnamairlinesVerified

Đi dạo trên cầu Tràng Tiền bắc qua sông Hương

Cầu Tràng Tiền hay còn gọi là cầu Trường Tiền đã gắn với hình ảnh sông Hương từ bao đời. Tính đến nay, cây cầu này đã 121 năm tuổi. Cầu dài 402,6m với thiết kế theo lối kiến trúc Gothic hình vành lược. Cây cầu bằng sắt dù bị đánh sập nhiều lần trong những cuộc chiến nhưng sau khi được trùng tu vẫn nằm sừng sững giữa mảnh đất cố đô. Đến đây, bạn hãy dành chút thời gian đi dạo trên cầu hóng gió, ngắm nhìn dòng sông Hương hiền hòa từ phía trên cầu.

song-huong-11

Bên bờ ngắm cầu Tràng Tiền và sông Hương. Ảnh: Huế Smile Travel

Nghe ca Huế trên thuyền rồng ở sông Hương

Không cần đợi đến Festival mà hiện nay du khách có thể nghe ca Huế vào bất cứ thời điểm nào. Xứ Huế nổi tiếng với dòng ca nhạc cung đình trang trọng như giao nhạc, miếu nhạc, đại triều nhạc, thường triều nhạc, yến nhạc. Ca Huế là một thể loại âm nhạc cổ truyền của xứ Huế có giá trị nghệ thuật cao trong việc giáo dục và hình thành tư cách con người. Trong quá khứ, thưởng thức ca Huế là một trong những thú vui tao nhã của hoàng thân và quan chức trong cung đình Huế và hiện nay nó đã trở thành một loại hình ca múa nhạc phổ biến đối với mọi người, mọi lứa tuổi.

song-huong-12

Du thuyền chở du khách nghe ca Huế trên sông Hương. Ảnh: @datvecahue

Khi màn đêm buông xuống, những con thuyền vàng neo đậu ở bên bờ lần lượt rời bến, đây cũng chính là lúc ca Huế bắt đầu. Thuyền rồng trôi trên sông Hương để du khách có thể ngắm thành phố Huế thơ mộng đồng thời nghe người biểu diễn ca Huế. Mỗi đêm có hai ca diễn ca Huế, ca thứ nhất lúc 19h - 20h, ca thứ 2 lúc 20h - 21h.

Giá vé đi thuyền rồng: 100.000VNĐ/người với du khách Việt Nam, 150.000VNĐ/người với khách nước ngoài (giá vé tham khảo năm 2020).

Tham quan chùa Thiên Mụ, ngắm sông Hương

Chùa Thiên Mụ là một trong những ngôi chùa có truyền thuyết gắn với tên gọi sông Hương, được xây dựng trên đồi Hà Khê phía tả ngạn sông Hương. Từ trên cao nhìn xuống, ngôi chùa như một con rùa thần soi bóng xuống dòng sông Hương. Nổi bật ở chùa là tháp Phước Duyên cao 21m với 7 tầng, bên trong mỗi tầng đều thờ tượng Phật.

Cứ mỗi khi chiều tà, tiếng chuông chùa ngân, mặt trời xuống rọi bóng dòng sông Hương. Ngắm vẻ đẹp sông hương từ chùa Thiên Mụ lúc hoàng hôn thật đẹp yên bình và trữ tình.

song-huong-13

Sông Hương uốn lượn qua chùa Thiên Mụ. Ảnh: VnExpress

Tham quan núi Ngự - biểu tượng gắn liền với Sông Hương

Gắn liền với sông Hương chính là núi Ngự, rất nhiều những vần thơ, câu hát được sáng tác từ hình ảnh này:

"Dòng nước sông Hương chảy lặng lờ

Ngàn thông núi Ngự đứng như mơ

Gió chiều vương áo nàng tôn nữ

Quai lỏng nghiêng vành chiếc nón thơ"

(Trích bài thơ "Trong đôi mắt Huế" của tác giả Đông Hồ)

Núi Ngự hay còn gọi là núi Ngự Bình là ngọn núi có hình thang với chiều cao 105m, trên đỉnh núi là rừng thông xanh. Núi nằm ở phía Đông Nam thành phố Huế, từng là nơi mà mua Gia Long chọn làm nơi che chắn cho kinh thành Huế. Núi Ngự Bình và sông Hương là hai biểu tượng thiên nhiên xứ Huế, tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình. Và khi tham quan, ngắm dòng sông Hương hiền hòa từ trên núi Ngự, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp dịu dàng của con sông này mà còn thấy xa xa những lăng tẩm, chùa chiền cổ kính hay rừng thông bát ngát, những khu đồi rộng lớn của cố đô.

song-huong-14

Núi Ngự Bình ẩn hiện ở phía xa. Ảnh: Mytour

Thời điểm lý tưởng để khám phá sông Hương

Sông Hương được ví như một nét vẽ mềm mại làm cho xứ Huế càng trở nên thơ mộng và trữ tình. Nếu muốn tham quan, khám phá sông Hương đẹp nhất, du khách nên đến vào mùa thu hoặc mùa xuân, lúc này thời tiết dễ chịu, nước sông xanh biếc.

song-huong-9

Hình ảnh người dân đánh bắt cá bình dị trên sông Hương. Ảnh: Du lịch Bà Nà giá rẻ

Có lẽ phải đến tận nơi, tự mình cảm nhận, trải nghiệm mới có thể hiểu được trọn vẹn sự yên bình, lãng mạn của dòng sông Hương chảy qua Huế dịu dàng như thế nào. Con sông này cũng như chính tính cách của người dân cố đô, luôn hiền hậu và mộng mơ.