Ghé thăm làng chài Cửa Vạn, một trong những làng chài cổ đẹp nhất thế giới

Ghé thăm làng chài Cửa Vạn, một trong những làng chài cổ đẹp nhất thế giới

Quảng Ninh - Hải Phòng 10.08.2020

Làng chài Cửa Vạn là một trong những điểm tham quan hấp dẫn khi du khách đến với Hạ Long. Đây là một trong những làng chài cổ đẹp nhất thế giới với những ngọn núi đá vôi cao sừng sững cùng khung cảnh yên bình lạ thường. 

Được viết bởi thyltp

Làng chài Cửa Vạn nằm ở đâu?

Làng chài Cửa Vạn nằm giữa vịnh Hạ Longvịnh Lan Hạ, cách xa bờ khoảng 25 km. Làng nằm trong khu vực biển lặng sóng với núi đá bao quanh nên rất thích hợp cho tàu bè neo đậu tránh bão. Đến đây, bạn sẽ bắt gặp những nhà bè nằm liên tiếp nhau trong một khung cảnh hoang sơ và trữ tình.

lang-chai-cua-van-1 garydavies007

Làng chài Cửa Vạn được bao bọc bởi các núi đá (Ảnh: @garydavies007)

Để đến tham quan làng chài Cửa Vạn, du khách sẽ đến Cảng Tuần Châu và đón tuyến tàu số 3 theo lộ trình: Trung tâm văn hóa nổi Cửa Vạn (thuộc làng chài Cửa Vạn) - Áng Dù - hang Tiên Ông - đền bà Men - hồ Ba Hầm với giá 240.000đ/người (cập nhật 01/2020) với tổng thời gian tham quan các địa điểm khoảng 3-4 tiếng. 

lang-chai-cua-van-3

Làng chài Cửa Vạn mang nét đẹp thanh bình (Ảnh: @elfcodobelf)

Nguồn gốc làng chài Cửa Vạn

Làng Cửa Vạn có nguồn gốc xuất phát từ 2 làng chài cổ là Giang Võng và Trúc Võng được thành lập vào khoảng năm 1926. Lúc bấy giờ, dân số của hai làng có khoảng 2.000 người. Họ sống bằng nghề đánh bắt rồi mang lên bờ đổi lấy gạo và các đồ dùng sinh hoạt cần thiết. Cái tên Giang Võng và Trúc Võng biến mất vào khoảng nửa đầu thế kỷ XX nhưng hậu duệ của họ thì vẫn còn khi ngư dân trong hai làng này dần chuyển lên bờ sinh sống tại các phường của thành phố Hạ Long như Cao Xanh, Hồng Hà, Hùng Thắng. Một số định cư tại các khu vực làng chài Ba Hang, làng chài Cửa Vạn, đảo Cặp Da...trên Vịnh Hạ Long.

Cho đến nay, làng chài Cửa Vạn chỉ còn hơn 300 hộ gia đình với khoảng hơn 700 người có gốc gác Quảng Yên (Quảng Ninh) sinh sống bằng nghề đánh bắt. Họ ở trên các nhà bè nhiều màu sắc san sát nhau. Trong làng còn có các nhà bè được sử dụng làm lớp học, Trung tâm văn hóa…

lang-chai-cua-van-9

Các nhà bè của ngư dân trong làng chài Cửa Vạn (Ảnh: @pennypetch)

lang-chai-cua-van-6

Một góc bên trong nhà bè (Ảnh: @ leroy_nguyen)

Nhờ vẻ đẹp cổ kính và những nét văn hóa truyền thống đặc trưng được lưu giữ mà năm 2013, trang tư vấn du lịch Journeyetc đã bình chọn làng chài Cửa Vạn vào top những ngôi làng cổ đẹp nhất thế giới đáng để du khách thưởng ngoạn một lần trong đời. Năm 2014, làng chài Cửa Vạn là đại diện duy nhất của Châu Á nằm trong danh sách 16 điểm đến ven biển đẹp nhất thế giới do trang du lịch Travel+Leisure công bố. Trong một bài báo viết vào tháng 7/2020 tại website du lịch Roadaffair thì ngôi làng này cũng vinh dự đứng vị trí số 9 trong top 25 làng chài đẹp nhất thế giới. 

lang-chai-cua-van-4

Làng chài Cửa Vạn đã lọt top bình chọn của nhiều trang du lịch quốc tế nhờ vẻ của mình (Ảnh: @ sidesslides)

lang-chai-cua-van-11

Một cuộc sống giản dị không ồn ào ở làng chài Cửa Vạn (Ảnh: @ weareyoungfolk)

Làng chài Cửa Vạn ngày nay đã trở thành một điểm đến mà du khách không thể bỏ qua mỗi khi đến thăm vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới. Mỗi năm, làng chài này đón hơn 1 triệu lượt khách tham quan. 

lang-chai-cua-van-10

Một buổi chiều tại làng chài Cửa Vạn (Ảnh: @ travelbabbo)

Chìm đắm trong sự bình yên của làng chài Cửa Vạn 

Khi đến khu vực làng chài Cửa Vạn, du khách sẽ chuyển từ tàu lớn sang các thuyền nhỏ của ngư dân (một thuyền khoảng 4 người) để dạo một vòng quanh làng chài Cửa Vạn với trải nghiệm chân thực nhất. Ấn tượng đầu tiên đối với mỗi người đó là một khung cảnh thoáng đãng với nhiều nhà bè nhiều sắc màu lênh đênh trên mặt nước. Làng chài trông như một ốc đảo nhỏ lọt thỏm giữa những rặng núi đá sừng sững giữa khung cảnh hùng vĩ của vịnh Hạ Long. Du khách sẽ dễ dàng bị thu hút trước vẻ đẹp của những chiếc thúng tre, của các ghe thuyền bằng gỗ đơn sơ đậu sát nhau. Tất cả tạo thành một bức tranh làng chài đẹp yên bình như trong những thước phim.

lang-chai-cua-van-2

Du khách dạo quanh làng Cửa Vạn bằng thuyền nhỏ của ngư dân (Ảnh: @robbiewatson)

lang-chai-cua-van-17

Trẻ em làng chài từ nhỏ đã được tiếp xúc với sông nước (Ảnh: traveloka.com)

Du khách sẽ hoàn toàn rời xa tiếng xe cộ, khói bụi ngột ngạt nơi đô thị ngoài kia. Khung cảnh nơi đây hết sức bình yên, chỉ có tiếng gió, tiếng nước, tiếng kéo lưới, tiếng gõ mạn thuyền của ngư dân. Có thể nói rằng, tham quan làng chài Cửa Vạn là cơ hội để du khách nhìn thấy một cách chân thực đời sống của cư dân vùng biển. Cuộc sống của họ thật đơn giản, bình dị, có đôi chút vất vả nhưng nụ cười luôn nở trên môi. Người dân nơi đây giản dị, chân chất và vô cùng hiếu khách. 

lang-chai-cua-van-13

Những ngôi nhà nổi đơn sơ và mộc mạc (Ảnh: nickswanderings)

lang-chai-cua-van-7

Người dân nơi đây chân chất, thân thiện và có phần vất vả (Ảnh: @ timmyseals)

Ngoài việc tìm hiểu về cuộc sống ngư dân thì du khách nếu đến Cửa Vạn vào mùa lễ hội như lễ Kỳ Phúc diễn ra vào ngày 20-2 âm lịch hằng năm (khoảng tháng 3 dương lịch) và lễ Cầu Ngư vào ngày 10-1 âm lịch (khoảng tháng 2 dương lịch). Lễ Kỳ Phúc là lễ hội đầu năm nhằm cầu chúc cho dân làng một năm no ấm, hạnh phúc và lễ Cầu Ngư là để cảm tạ trời đất đã bảo vệ cho người dân mỗi khi ra khơi đồng thời thể hiện mong muốn của người dân về một cuộc sống no đủ, thuyền trở về đầy ắp các loại hải sản. 

lang-chai-cua-van-12

Mọi hoạt động của người dân đều diễn ra ở nhà nổi (Ảnh: @sandy_flipflop)

Không chỉ là nơi trú ngụ của người dân Cửu Vạn, làng chài này còn là nơi sinh hoạt văn hóa chung của tất cả các ngư dân sống trên vịnh Hạ Long. Hằng năm, cứ đến dịp Tết Trung Thu vào ngày 15-8 âm lịch (khoảng tháng 9 dương lịch) thì cư dân trên vịnh lại tập trung về đây để vui chơi, ca hát với các màn hát giao duyên, hát ghẹo, hát chèo đường, hò đối (một hình thức diễn xướng với nhiều làn điệu dân ca đặc trưng vùng vịnh Hạ Long). 

lang-chai-cua-van-19

Nhiều hộ dân còn trồng cả cây xanh trên nhà nổi (ảnh: @ungracefulguide)

Làng chài Cửa Vạn đặc biệt nhộn nhịp vào dịp đám cưới khi cả làng cùng góp sức và đến chung vui. Đến làng vào dịp này, du khách sẽ thấy hàng chục chiếc thuyền rước dâu được kết hoa và chèo thành từng hàng trùng điệp bởi các đôi trai gái. Khi lễ cưới chính thức bắt đầu là lúc mọi người cùng nhau chúc mừng cô dâu - chú rể bằng những màn hát giao duyên, điệu hò đặc trưng của vùng đất này. Trẻ em thì ăn uống, cười đùa, chạy nhảy trên các bè nối vào nhau. Tất cả tạo nên một không khí vui nhộn, náo động cả một vùng.

lang-chai-cua-van-18

Ngôi làng yên bình sẽ trở nên sôi động mỗi dịp có lễ hội (Ảnh: m.aseantraveller.net)

Tham quan Trung tâm văn hóa nổi Cửa Vạn 

Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn được khánh thành vào tháng 5/2006 với diện tích 330m2. Giá vé tham quan trung tâm là 30.000đ/người (cập nhật 01/2020). Đây là một nội dung đặc biệt nằm trong dự án Bảo tàng sinh thái Hạ Long - bảo tàng sinh thái đầu tiên ở Việt Nam và Đông Nam Á. Đây đồng thời cũng là mô hình trung tâm văn hóa nổi đầu tiên dành cho cộng đồng ngư dân làng chài được xây dựng tại Việt Nam với mục đích bảo tồn, gìn giữ và phát triển những giá trị văn hóa làng chài thông qua các sinh hoạt truyền thống, hoạt động giao lưu giữa dân chài và du khách.

lang-chai-cua-van-14

Trung tâm văn hóa nổi Cửu Vạn là bức tranh chân thực tái hiện cuộc sống ngư dân nơi đây (Ảnh: dulich.go.blogspot.com)

Khi tham quan Trung tâm văn hóa nổi Cửa Vạn, du khách sẽ có dịp tìm hiểu một cách đầy đủ về đời sống vật chất và tinh thần của những người ngư dân sống ở làng Cửa Vạn nói riêng và vịnh Hạ Long nói chung xưa và nay. Trung tâm có hơn 1.200 hình ảnh, tư liệu, ấn phẩm về các hoạt động văn hóa của ngư dân. 

Ngoài ra, trung tâm còn là nơi trưng bày hiện vật khảo cổ bảo gồm các dụng cụ, phương tiện đánh bắt của người xưa. Các hiện vật này được trưng bày theo 5 chủ đề chính: “Phương thức kiếm sống của ngư dân”, “Đời sống vật chất của dân chài”, “Thủy cư với cuộc sống đời người”, “Tâm linh và cuộc sống tinh thần”. Cách trưng bày này giúp du khách có cái nhìn bao quát về cuộc sống của người dân làng chài Cửa Vạn. 

lang-chai-cua-van-15

Du khách tìm hiểu về các hiện vật tại trung tâm (Ảnh: phapluatplus.vn)

Điểm đặc biệt đó là ngoài việc tham quan tư liệu, hiện vật thì du khách còn được thưởng thức những làn điệu dân ca, hát giao duyên được thể hiện bởi các nhân viên của trung tâm cũng chính là ngư dân trong làng chài. Những màn biểu diễn này chứa đựng nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo của người dân chài vùng biển Quảng Ninh. Từng câu hát chứa đựng một kho tàng về ca dao, phong tục tập quán, lễ hội của nơi đây. Mỗi lời ca đều mang nhiều ý nghĩa, phản ánh tâm tư, tình cảm của ngư dân. Hằng ngày, chương trình sẽ được biểu diễn theo lịch: 9h30-11h30 và 13h30-15h.

Đến với làng chài Cửa Vạn, du khách sẽ khám phá thêm được rất nhiều điều thú vị về cuộc sống ngư dân vùng biển. Khung cảnh bình dị, đơn sơ của nơi đây chắc chắn sẽ níu kéo bước chân mỗi người.