Vì sao cao lầu lại có tên gọi thú vị như vậy?

Vì sao cao lầu lại có tên gọi thú vị như vậy?

Đà Nẵng - Quảng Nam 04.09.2020

Đến Hội An mà chưa một lần thưởng thức cao lầu thì quả là một điều thiếu sót. Cao lầu là món mỳ đặc sản, niềm tự hào của phố cổ Hội An, mang trong mình những tinh hoa văn hóa ẩm thực dân tộc, hấp dẫn từ màu sắc có đến hương vị bên trong. 

Được viết bởi giangntm

89273634_138046521069439_3714578149827816406_n

Tinh hoa ẩm thực mang tên cao lầu. Ảnh:@malihomehoianvietnam

Nguồn gốc của cao lầu

Ngày xưa cao lầu được xem như là một món trộn, chúng chỉ xuất hiện ở Hội An, Đà Nẵng và sau đó là Huế. Chính vì thế mà người xứ Quảng có câu ca dao:

"Ai qua phố cổ Hội An

Ghé thăm Phúc Kiến mà ăn cao lầu”

Theo lời kể của một người gốc Hoa sinh sống lâu năm tại Hội An, cao lầu đã xuất hiện ở phố cổ Hội An từ thế kỷ 17, khi chúa Nguyễn Hoàng ban bố các chính sách cho phép khai thông cảng Hội An cùng các thuyền buôn nước ngoài được phép cập cảng trao đổi hàng hóa. Đây là thời điểm người Hoa và người Nhật xuất hiện, sinh sống ở Hội An để làm ăn và cũng chính là lúc mà cao lầu - đặc sản của Hội An xuất hiện. Món ăn này chính là kết quả của sự giao thoa giữa nhiều nền văn hóa ẩm thực của các dân tộc khác nhau.

88281190_151502245920981_7110320529983862139_n

Cao lầu là món ăn tuy dân dã với lối bài trí đơn giản và đẹp mắt. Ảnh: @nhu.nguyen__

Cái tên cao lầu luôn gợi sự tò mò cho những ai một lần đến với mảnh đất cổ kính Hội An. Tương truyền rằng, đây là món ăn phục vụ cho những người "ngồi trên lầu cao” tức là người có tiền, có địa vị cao nên lâu dần nó được gọi với tên gọi "cao lầu”. Bên cạnh đó còn là tên gọi này còn để chỉ những món cao lương mĩ vị trong tiếng Hoa.

hoi-an-itinerary-6

Vừa thưởng thức cao lầu lại vừa ngắm phong cảnh Hội An từ trên cao. Ảnh: bellemaisonhadana.com

Món cao lầu có những gì?

Thoạt nhìn, cao lầu như một món mì, tuy nhiên nó lại không phải là mì, sợi bánh của cao lầu có màu vàng nhạt, dày có hình chữ nhật và cũng ngắn hơn so với sợi mì thông thường. Cao lầu Hội An được xem như một món trộn ăn kèm với một ít nước dùng đậm đà được đổ xâm xấp mì chứ không đầy tô. Món này càng thêm ngon miệng khi ăn kèm cùng thịt heo xá xíu, tóp mỡ, các loại rau sống và giá trụng, thêm một chút lạc rang để gia tăng hương vị.

Untitled

Những nguyên liệu quan trọng tạo nên món cao lầu chuẩn vị. Ảnh: @malihomehoianvietnam

79390035_611677416253361_8430255407514567947_n

Cao lầu là món khô nên chỉ sử dụng 2-3 thìa nước dùng, không ngập bánh. Ảnh : @tentoten_danang

Những yếu tố làm nên món Cao lầu Hội An tuyệt hảo

Linh hồn của món Cao lầu chính là sợi bánh được làm từ gạo chế biến công phu và cầu kỳ. Muốn làm cao lầu ngon thì phải chọn loại gạo nguyên chất được trồng ở Quảng Nam, không dùng gạo đã để quá lâu cũng không chọn gạo mới thu hoạch để tránh sợi bánh quá khô hoặc quá dẻo. Nước dùng để ngâm gạo thơm làm sợi bánh không phải là nước lạnh thông thường, gạo được ngâm với nước tro của củi tràm, tức là củi lấy từ đảo Cù Lao Chàm giúp sợi bánh dẻo dai và sần sật hơn. Sau khi lọc kỹ gạo, người ta tiếp tục xay cùng nước giếng Bá Lễ, nước ở giếng này được cho là không bị phèn, mát lạnh để tăng thêm vị ngọt và giúp sợi bánh khô chuẩn theo ý muốn. 

107903579_587698088805970_617219544303534722_n

Sợi bánh cao lầu Hội An phải được đem phơi để có độ dẻo dai phù hợp. Ảnh: @eileenwenmooney

Một trong những công đoạn quan trọng nhất được xem như bí quyết tạo nên sợi bánh ngon chính là cách nhồi bột. Sau khi bột được nhồi rồi cán mỏng, người dân Hội An sẽ mang đi hấp cách thủy để sợi bột vừa mềm lại vừa dai, xắt thành từng sợi bánh to vừa ăn rồi mang phơi khô sẽ thành sợi bánh hoàn chỉnh. Khi khách gọi món thì đầu bếp mới đem sợi bánh trần qua nước sôi và cho vào trong bát, thêm thịt heo cùng các nguyên liệu ăn kèm.

2

Sợi bánh cao lầu chuẩn sẽ có độ ẩm nhất định, không quá khô. Ảnh: @samueldavidart

83544500_882364652218794_4358392595250685020_n

Sợi bánh có màu vàng óng hấp dẫn ăn cùng các loại nhân. Ảnh :@ secretchefnyc

Thịt xá xíu dùng cho cao lầu là loại thịt đùi nạc của heo cỏ, thịt săn, da mỏng nấu lên cho nước có vị ngọt, được ướp đầy đủ gia vị cùng một ít ngũ vị hương để thịt đậm đà. Thịt heo để nguyên miếng to sau khi được ướp thấm thì đem rim nhỏ lửa, cắt từng miếng mỏng vừa có nạc lại vừa có mỡ. Một loại nguyên liệu ăn kèm đặc trưng khác của cao lầu chính là tóp mỡ có thể làm bằng da heo chiên giòn hoặc sử dụng bột làm sợi bánh cao lầu cũng được.  

71181403_163618784724378_6935904223639465305_n

Thịt xá xíu của món cao lầu. Ảnh:@minhmat

Cao lầu thường được ăn kèm cùng giá trụng vừa chín tới, không quá mềm. Đặc biệt rau sống ăn kèm với cao lầu phải được trồng từ làng rau truyền thống Trà Quế nổi tiếng của Hội An như: rau thơm, rau quế, cải cúc, rau đắng, xà lách, diếp cá, cải non, bắp chuối. 

lang-rau-tra-que-7-1596590493-10264

Rau xanh được trồng ở làng Trà Quế tươi ngon và đảm bảo chất lượng. Ảnh:@yarrownguyen

23498372_1491514757596332_1359230670987067392_n

Những miếng thịt đậm đà hương vị. Ảnh: @brandymai

Cách thưởng thức cao lầu

Một bát cao lầu ngon gồm sợi bánh giòn dai vàng óng, tiếp đến là những miếng thịt xá xíu mềm mỏng, có màu đỏ gạch bắt mắt và đậm đà hương vị được xếp thành một vòng tròn, thêm một ít giá trụng cùng tóp mỡ và cuối cùng là lạc rang giã nhỏ. Bên cạnh đó một số quán còn cho thêm nguyên liệu khác như tôm giúp tăng thêm hương vị món ăn. 

107814488_560309561314482_3078202126103785958_n

Một bát cao lầu Hội An chuẩn phải hội tụ đủ nhiều yếu tố. Ảnh: @ansapbmt

Sau khi đã bài trí đầy đủ và đẹp mắt, đầu bếp rưới thêm vài thìa nước sốt, thêm một ít chanh và một đĩa rau sống xanh mướt đặt bên cạnh. Nước sốt  được làm từ nước luộc thịt có vị ngọt thêm cà chua và hành tây xay nhỏ đun sôi. Vì là món dùng khô nên chỉ cho từ 2-3 thìa nước sốt tạo độ ẩm cho món ăn, vẫn giữ được vị béo ngậy của cao lầu.

Du khách khi dùng cao lầu có thể cho thêm nước tương, tương ớt, tỏi, ớt trái cùng chút chanh tùy theo khẩu vị sao cho vừa miệng. Sau đó trộn đều tất cả các nguyên liệu cùng gia vị để mọi thứ hòa quyện vào nhau tạo nên món cao lầu hoàn hảo, đặc sản của Hội An khiến du khách nhớ mãi.

Nét hấp dẫn trong cao lầu Hội An chính là sự cân bằng trong hương vị. Bát cao lầu không chỉ bắt mắt, thơm lừng hấp dẫn mà còn khiến thực khách mê mẩn bởi vị đậm đà và hòa quyện trong từng sợi mì, từng miếng thịt. Gắp một miếng để cảm nhận được vị béo, mềm dẻo của sợi bánh, vị ngọt và đậm đà của thịt heo kết hợp cùng da heo giòn rụm, lạc rang có vị bùi và thơm kèm chút rau sống thanh đạm để cân bằng lại hương vị. Một phong vị quyến rũ khiến thực khách khó cưỡng lại được, có chút cay, chút đắng, chút chát lại chút ngọt.

89933080_850684092003692_5199637065152475797_n

Để tăng hương vị, thực khách có thể cho thêm nước tương, chanh cùng tương ớt. Ảnh: @ iamlalax.1711

77420518_3635355083156368_1483184672602456753_n

Một bát cao lầu đầy đủ được trộn đều tạo nên hương vị hoàn hảo. Ảnh:@ gjvaartjes

Chính vì hương vị thơm ngon đặc biệt mà cao lầu đã được trang CNN Travel vinh danh thuộc top các món mì ngon nhất châu Á trong bài viết “From chow mein to udon: A beginner's guide to Asia's best noodles” (Tạm dịch: Danh sách những món mì châu Á mà du khách nên thử một lần).

Những quán cao lầu nổi tiếng không thể bỏ qua khi đến Hội An

Cao lầu mỗi tỉnh thành lại được biến tấu với hương vị khác nhau, tuy nhiên nếu muốn thưởng thức cao lầu chuẩn vị thì chỉ có ở Hội An. Từ nguyên liệu cho đến cách chế biến kết hợp cùng phong cảnh hữu tình, cổ kính của nơi đây đã làm nên món cao lầu với hương vị độc nhất.

20181273_1530853010268225_6777472381796483072_n

Không quá khó để có thể tìm thấy cao lầu tại các quán ăn ở Hội An. Ảnh:@le.nhphung

Một số quán cao lầu nổi tiếng nên thưởng thức ở Hội An như: 

- Cao lầu Liên. Địa chỉ 21B Thái Phiên, Phường Minh An, Hội An, Quảng Nam. Đây là quán ăn phục vụ thực khách gần xa đã 30 năm nay. Giá từ 20.000-30.000 VNĐ/bát.

- Cao lầu Hội An Bà Bé. Địa chỉ: 19 Trần Phú, Cẩm Châu, Hội An, Quảng Nam. Quán nằm trong khu chợ ẩm thực của Hội An. Giá: 20.000-40.000 VNĐ/bát. 

- Cao lầu Thanh. Địa chỉ: 26 Thái Phiên, phường Minh An, Hội An, Quảng Nam. Giá: 15.000-35.000 VNĐ/bát.

- Cao lầu Hội An Trung Bắc. Địa chỉ: 87 Trần Phú, Hội An, Quảng Nam. Giá: 30.000-50.000 VNĐ/bát.

- Cao lầu Không gian xanh. Địa chỉ: 687 Hai Bà Trưng, Hội An, Quảng Nam. Giá: 20.000- 40.000 VNĐ/bát.

Đến với Hội An, thưởng thức một bát cao lầu đậm đà hương vị, ngắm nhìn phong cảnh bình yên, lãng mạn chắc hẳn sẽ là trải nghiệm khiến bạn nhớ mãi.