Làng nghề hương Thủy Xuân hơn 700 năm tuổi nổi tiếng đất Huế

Làng nghề hương Thủy Xuân hơn 700 năm tuổi nổi tiếng đất Huế

Thừa Thiên Huế 15.09.2020

Ngoài những công trình cổ kính như hệ thống lăng tẩm, chùa chiền thì ở Huế còn có những giá trị truyền thống rất riêng. Với hơn 700 năm tuổi tồn tại giữa lòng cố đô, làng hương Thủy Xuân trở thành một điểm đến yêu thích của nhiều du khách trong nước và quốc tế.

Được viết bởi giangntm

Tầm quan trọng của nén hương trong đời sống người Việt

Nén hương hay còn gọi là nhang được làm nên từ các chất có mùi thơm, khi đốt lên tỏa ra khói. Thông thường người Việt dùng hương để dâng lên bàn thờ tổ tiên. Hương được sử dụng trong những ngày rằm, ngày lễ Tết, gắn với truyền thống uống nước nhớ nguồn của người Việt.

Khi thắp nén hương lên sẽ tạo được cảm giác ấm lòng, cầu chúc cho vạn sự bình an. Chính vì thế nén hương không chỉ còn là hàng hóa thông thường mà còn là văn hóa tinh thần mà người Việt tiếp nối, bảo tồn và lưu giữ bao đời. 

lang-huong-thuy-xuan-30

Khi thắp nén hương lên sẽ tạo được cảm giác ấm lòng, cầu chúc cho vạn sự bình an. Ảnh: vuonhoaphatgiao

Làng hương Thủy Xuân nổi tiếng nhất Huế

Làng hương Thủy Xuân nằm ở đường Huyền Trân Công Chúa, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 7km. Nằm ngay dưới chân đồi Vọng Cảnh, xuôi theo dòng sông Hương hiền hòa, đây làng hương lớn và nổi tiếng nhất xứ Huế. Làng Thủy Xuân hấp dẫn du khách không chỉ ở quy trình làm hương công phu mà còn bởi không gian đầy màu sắc rực rỡ.

lang-huong-thuy-xuan-3

Làng Thủy Xuân hấp dẫn du khách không chỉ ở quy trình làm hương công phu mà còn bởi không gian đầy màu sắc rực rỡ. Ảnh: Laguna Lăng Cô

Người dân làng Thủy Xuân có sự am hiểu đặc biệt về đời sống tâm linh ở cố đô. Người Huế chủ yếu thờ Phật, nếu không thờ Phật, trong gia đình cũng thờ tổ tiên để thể hiện đạo hiếu với cội nguồn. Vào những dịp lễ Tết hay ngày rằm, khắp nơi đều ngập tràn mùi hương thơm phức. Hơn nữa, người dân Huế còn có thói quen mỗi ngày khi trời gần tối đều thắp hương để tưởng nhớ tổ tiên. Do đó nén hương là thứ không thể thiếu trong đời sống nơi đây.

lang-huong-thuy-xuan-31

Hương là thứ không thể thiếu trong đời sống người dân cố đô. Ảnh: @nguyen.hong.hung

Theo người dân địa phương, làng hương Thủy Xuân có từ thời nhà Nguyễn (1802 - 1884) nhưng lúc bấy giờ chỉ chủ yếu cung cấp cho triều đình, quan lại.

lang-huong-thuy-xuan-32

Những bó tăm hương được xếp gọn gàng với đầy đủ màu sắc, xòe thành chùm nhưng những đóa hoa. Ảnh: @tt.thaongoc

Trải nghiệm ấn tượng tại làng hương Thủy Xuân

Tìm hiểu quá trình làm hương thủ công

Nghề làm hương đòi hỏi người thợ phải có sự tỉ mỉ trong từng công đoạn mới tạo ra được sản phẩm hoàn chỉnh. Không chỉ là kĩ thuật thành thạo, người ta quan niệm rằng làm hương cần có cái tâm trong sạch, chỉ như vậy khi hoàn thiện cây hương mới cháy đều, không tàn nhanh và không bị gãy.

lang-huong-thuy-xuan-1

Nghề làm hương đòi hỏi người thợ phải có sự tỉ mỉ và cái tâm trong sạch. Ảnh: TravelMag

Ngay từ bước chọn nguyên liệu làm hương, làng Thủy Xuân đã có những yêu cầu khắt khe. Để làm bột hương, người ta cần đảm bảo có đủ các thành phần thảo quả, nụ tùng, ngũ vị thuốc bắc với quế chi, hoa hồi, bạch đàn, đinh hương, quế… Tất cả được hòa với nước, trộn đều tạo thành hỗn hợp bột hương. Cũng chính công đoạn này tạo nên điểm đặc biệt của hương Thủy Xuân là mùi thơm đặc trưng từ hương quế, hương dầu sả, và hương trầm khó lẫn với những loại hương thông thường.

lang-huong-thuy-xuan-13

Nguyên liệu làm hương tạo nên mùi thơm đặc trưng của hương làng Thủy Xuân. Ảnh: Báo Quảng Ngãi

Một công đoạn quan trọng trong quá trình sản xuất hương đó là làm tăm hương. Tăm hương được làm từ ruột tre khô chẻ nhỏ, phơi nắng nhiều ngày sao cho thật khô, thật giòn để que hương bắt lửa và cháy hết khi thắp lên bởi người dân cố đô rất kiêng kị việc thắp hương cháy nửa vời. Tre làm lõi hương cũng là loại lấy từ rừng Nam Đông, Bình Điền hay rừng Phong Sơn ở Huế. Chẻ tre sao cho đúng kích cỡ cũng đòi hỏi nghệ thuật cao từ người nghệ nhân làm hương.

lang-huong-thuy-xuan-14

Tăm hương được chẻ chính xác, đúng kích cỡ. Ảnh: Blog Traveloka

Để se hương, nghệ nhân lấy lượng bột hương vừa đủ cho một nén, sau đó dùng miếng gạt bằng gỗ lăn tăm hương vào bột hương cho chặt và đều. Que hương hình thành từ giai đoạn này. Sau khi se hương, người ta đem hương đi phơi nắng cho khô.

lang-huong-thuy-xuan-7

Se hương bằng miếng gạt gỗ. Ảnh: Báo Thanh Niên

Làm hương không khó, hầu như ai cũng có thể làm được và nghề làm hương có tính gia truyền theo gia đình. Người lớn thường nhồi bột, nhúng hương còn trẻ em, người già làm những công việc nhẹ hơn như se hương hay đóng gói. Hương của làng Thủy Xuân đều được làm thủ công từ giai đoạn pha chế, nhuộm màu cho đến se hương; hương vẫn đảm bảo tròn trịa, dẻo và không dễ bể. Tuy cách làm hương truyền thống có sự vất vả, tốn thời gian nhưng người dân Thủy Xuân cho rằng cách đó mới lưu giữ được nhiều giá trị truyền thống hơn.

lang-huong-thuy-xuan-34

Những thế hệ tiếp nối nghề truyền thống ở làng hương Thủy Xuân. Ảnh: @le_vuonghoang

Nghề hương ở làng Thủy Xuân chủ yếu bận rộn vào những tháng cuối năm vì vào dịp Tết nhu cầu sử dụng hương tăng cao. Hương Thủy Xuân không chỉ phục vụ cho trong nước mà còn được xuất khẩu ra nước ngoài

lang-huong-thuy-xuan-15

Cuộc sống thường nhật của con người ở làng hương Thủy Xuân. Ảnh: iViVu.com

virelic_official_211550825_170723695086740_8413267598038727628_n

Ảnh: @virelic_official

Tham quan làng hương Thủy Xuân, du khách nên thử tự tay se hương để trải nghiệm công việc thường nhật ở một làng nghề truyền thống nổi tiếng ở Huế.

Không gian rực rỡ sắc màu ở làng hương Thủy Xuân

lang-huong-thuy-xuan-35

Không gian rực rỡ ở làng hương Thủy Xuân. Ảnh: @nguyen.hong.hung

Bên cạnh việc làm hương, người làng Thủy Xuân cũng chú trọng việc phát triển du lịch. Tăm hương truyền thống chỉ có màu nâu tự nhiên của tre nứa, hiện nay làng hương đã tạo sự rực rỡ cho không gian với những bó tăm hương nhiều màu sắc. Đây là một trong những yếu tố thu hút nhiều du khách đến tham quan.

lang-huong-thuy-xuan-36

Làng hương Thủy Xuân đang mở rộng với mong muốn phát triển du lịch. Ảnh: @quyn_hloe

Dưới ánh nắng, những bó hương được xếp đều tăm tắp trên các sạp hàng, khoe sắc như những bó hoa rực rỡ. Ngoài việc chiêm ngưỡng khung cảnh, tìm hiểu đời sống người dân nơi đây, du khách có thể mua được nhiều đồ lưu niệm về xứ Huế ở làng Thủy Xuân như túi vải, tranh vẽ, móc khóa...

lang-huong-thuy-xuan-37

Du khách chụp những bức hình đẹp bên cạnh bó hoa hương. Ảnh: @thuy_dung10

lang-huong-thuy-xuan-38

Ảnh: @hai_yeu

lang-huong-thuy-xuan-39

Du khách có thể mua nhiều vật lưu niệm tại làng hương Thủy Xuân như nón bài thơ, tranh vẽ đậm chất Huế... Ảnh: @trantantai63

Hướng dẫn đường đi đến làng hương Thủy Xuân

Từ trung tâm thành phố Huế, du khách di chuyển theo hướng Tây Nam về đường Lê Lợi (dọc sông Hương) sau đó chếch sang bên phải về hướng Lê Ngô Cát. Từ đây, bạn chỉ cần đi thẳng khoảng 3km, rẽ trái vào đường Huyền Trân Công Chúa là đến làng hương Thủy Xuân. Bạn có thể dừng chân ở làng hương này khi đi thăm lăng Tự Đức, lăng Minh Mạng, đồi Vọng Cảnh vì các địa điểm đều nằm trên cùng một tuyến đường.

Screenshot_2

Hướng dẫn đường đi từ thành phố Huế đến làng hương Thủy Xuân

Nên ghé thăm làng hương Thủy Xuân vào thời điểm nào?

Thời điểm lý tưởng để bạn ghé thăm làng hương Thủy Xuân là vào mùa hè, khoảng tháng 4 đến tháng 9. Lúc này, người dân thường phơi hương ở khắp tuyến phố, vì thế làng hương Thủy Xuân lại càng bắt mắt hơn, rực rỡ.

lang-huong-thuy-xuan-40

Thời điểm lý tưởng để bạn ghé thăm làng hương Thủy Xuân là vào mùa hè, khoảng tháng 4 đến tháng 9. Ảnh: @fellow4u

Làng hương Thủy Xuân là nơi lưu giữ nghề truyền thống của dân tộc Việt nói chung và Huế nói riêng. Và đây cũng là địa điểm mang đậm màu sắc của con người cố đô. Dừng chân tại làng hương Thủy Xuân, du khách không chỉ ngạc nhiên bởi vẻ đẹp hút hồn của những "bó hoa tăm hương” mà còn say đắm sự mến khách của người dân nơi đây.