Bánh nậm giản dị mà thơm ngon, chứa định tinh hoa ẩm thực Huế

Bánh nậm giản dị mà thơm ngon, chứa định tinh hoa ẩm thực Huế

Thừa Thiên Huế 30.09.2020

Đến cố đô Huế mà chưa thưởng thức bánh nậm thật là thiếu sót. Đây là món bánh đã có mặt lâu đời tại Huế và mang trong mình sự hấp dẫn từ màu sắc đến hương vị.

Được viết bởi thyltp

Bánh nậm - đặc sản lâu đời của Huế

Ngoài những đặc sản như bánh bèo, bánh khoái, bún bò... Huế còn có món bánh nậm rất nổi tiếng. Bánh nậm thuộc top các món ăn vặt ngon nhất cố đô thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước thưởng thức.

Nguồn gốc tên bánh nậm đến bây giờ vẫn còn là dấu chấm hỏi chưa lời giải đáp. Thậm chí, những gia đình có truyền thống làm bánh nậm 50 năm tại Huế cũng không giải nghĩa được. Chỉ biết rằng, bánh nậm đã ăn sâu vào tiềm thức của họ qua câu hát ru cách đây hơn nửa thế kỷ: “Chiều chiều bánh nậm lên dinh” (cách nói của người Huế chỉ việc đem bánh nậm lên kinh thành buôn bán). 

banh-nam-hue-2

Bánh nậm là món ăn quen thuộc ở Huế. Ảnh: @cookingwithmamamui

Bánh nậm có nguồn gốc tại làng Nam Phổ, xã Phú Thượng, cách trung tâm Huế khoảng 3km. Những người phụ nữ lúc bấy giờ đã dùng bột gạo, tôm, tép giã nhuyễn để làm nên bánh nậm. Sau đó, món bánh này ngày càng phổ biến ở làng Nam Phổ. Người ta làm bánh và mang đi giao thương từ khắp các đường phố cho đến kinh thành Huế. Bánh nậm từ đó đã trở thành món ăn yêu thích của mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi ở cố đô. Người dân nơi đây còn dùng bánh nậm trong những dịp cúng, giỗ.

banh-nam-hue-nemvn-20

Bánh nậm có nguồn gốc tại làng Nam Phổ. Ảnh: @rasianbran

Chiếc bánh nậm thơm ngon được làm như thế nào?

Chiếc bánh nậm nhìn bề ngoài khá giống với bánh bột lọc vì đều được gói trong lá chuối nhưng chúng cũng có điểm khác biệt. Nếu bánh bột lọc có màu trong suốt nhìn thấu nhân thì bánh nậm lại có màu trắng đặc trưng của gạo với lớp nhân trải đều lên trên bánh rất hấp dẫn.

banh-nam-hue-4

Chiếc bánh nậm nhìn bề ngoài khá giống với bánh bột lọc vì đều được gói trong lá chuối. Ảnh: @tiemcuaquyen

Chiếc bánh nậm Huế chỉ dày khoảng 1cm và được làm từ bột gạo, tôm, thịt và không thể thiếu lá chuối bọc ngoài. "Linh hồn" của món bánh này là phần bột gạo ngon và nguyên chất. Sau khi hòa tan bột gạo với nước, người ta cho thêm bột ngọt, muối, dầu ăn rồi đun trên lửa nhỏ.

banh-nam-hue-nemvn-22

Chiếc bánh nậm Huế chỉ dày khoảng 1cm và được làm từ bột gạo, tôm, thịt. Ảnh: @subtleasian.cooking

Một trong những khâu quan trọng nhất được xem như bí quyết để tạo nên lớp bột bánh ngon đó là kỹ thuật khuấy bột. Khi đun, phải khuấy luôn tay để bột không bị dính nồi, nổi cục hoặc khét. Bột đặc lại, tắt bếp rồi tiếp tục khuấy đến khi nguội. Bột đạt yêu cầu phải có độ đặc vừa phải, không chảy cũng không cứng. 

Phần nhân bánh gồm tôm và thịt lợn. Tôm làm sạch, lột vỏ; thịt lợn chọn loại ba chỉ ngon rồi thái nhỏ rồi đem xay nhuyễn. Sau đó xào thịt lợn và cùng tôm, cho thêm chút nước mắm, hành lá xắt nhỏ, hạt tiêu để thêm đậm đà và dậy mùi thơm.

2

Phần tôm thịt được xay nhuyễn rồi rim đậm đà. Ảnh: banbanhhue

Tiếp đến là công đoạn gói bánh. Lá chuối được lau sạch, cắt miếng vừa rồi xếp theo kiểu một lá nằm dọc phía dưới thêm một lá ngang ở phía trên. Kế tiếp, người ta quét dầu ăn lên mặt lá rồi rải một lớp bột mỏng theo hình chữ nhật dày khoảng 1cm vào giữa. Phần nhân tôm thịt cùng ít hành lá sẽ được rải lên mặt bánh theo chiều dọc. Cuối cùng, gấp hai mép lá lại, bẻ hai đầu rồi dùng tay vuốt đều sao cho tạo thành hình chữ nhật thật vuông vức.

Cách làm bánh nậm Huế. Video: Youtube

Bánh sau khi gói xong sẽ mang hấp cách thủy trong một chiếc xửng khoảng 20 phút. Thời gian này là vừa đủ để bánh mềm, nếu hấp quá lâu sẽ không giữ được màu xanh của lá và bánh sẽ bị bở. 

banh-nam-hue-7

Bánh được hấp cách thủy trong xửng. Ảnh: @ms_catherine

banh-nam-hue-nemvn-23

Thành phẩm bánh nậm sau khi hấp xong. Ảnh: @tvu1980

Bánh nậm có ngon hay không phụ thuộc nhiều vào nước chấm. Người ta một ít đường vào nước mắm rồi bắc lên bếp đun đến khi đường tan sẽ cho thêm ít nước lọc. Chờ cho hỗn hợp này nguội sẽ pha thêm ít nước cốt chanh, tỏi băm cùng chút ớt để có vị ngọt dịu vừa phải.

banh-nam-hue-10

Chiếc bánh nậm ngon cần có phần nước mắm đậm đà. Ảnh: @rasianbran

Văn hóa thưởng thức bánh nậm của người Huế

banh-nam-hue-nemvn-24

Màu xanh của lá, màu trắng của bột bánh, màu gạch của nhân tôm thịt tạo nên sự hài hòa về màu sắc thật mãn nhãn. Ảnh: @mmbonappetit

Thưởng thức bánh nậm cũng đòi hỏi sự nghệ thuật. Người Huế thưởng thức bánh theo hai cách khác nhau. Một số người bóc bánh rồi sắp ra đĩa, có người lại để nguyên bánh trên lá chuối để hương thơm của lá lan tỏa trong không gian. Bóc lớp lá đến đâu, hương thơm lại dậy lên đến đấy. Từng lớp lá xanh mướt được tách ra để lộ bên trong là chiếc bánh nậm trắng ngần, ở giữa là lớp nhân mịn màng lấp loáng. Màu xanh của lá, màu trắng của bột bánh, màu gạch của nhân tôm thịt tạo nên sự hài hòa về màu sắc thật mãn nhãn.

banh-nam-hue-nemvn-25

Miếng bánh nậm hấp dẫn. Ảnh: @pink.linh.tinh

Khi thưởng thức, thực khách rưới một ít nước mắm lên mặt bánh rồi dùng thìa lóc bánh ra. Bạn hãy chầm chậm cảm nhận bánh mềm mịn hòa quyện với vị béo của thịt tôm, vị thơm của hành lá, mùi cay nồng của tiêu cùng hương thơm phảng phát của lá chuối khiến thực khách nhớ mãi không quên. 

banh-nam-hue-9

Chiếc bánh nậm mang hương vị béo bùi khó quên. Ảnh: @trinhtrn

Du khách thể tìm thấy bánh nậm ở các nhà hàng, các quán ăn nhỏ đến các gánh hàng rong nơi vỉa hè. Một đĩa bánh nậm có giá khoảng 25.000đ/10 cái.

Biến tấu bánh nậm chay ở Huế

Ngoài bánh nhân tôm thịt, người Huế còn làm bánh nậm chay làm từ bột đậu xanh, đường, đậu xanh, lá dứa cho ngày rằm, mùng 1 âm lịch. Bột đậu xanh được hòa với nước lá dứa và đường rồi đun trên lửa nhỏ, khuấy đều đến khi bột trong vắt. Nhân là đậu xanh đã nấu chín, trộn đường rồi khuấy đều lên bếp. Bánh nậm chay khi ăn có vị ngọt, bùi của đậu xanh và thơm dịu mùi lá dứa.

banh-nam-hue-12

Bánh nậm đậu xanh dùng ăn chay. Ảnh: @tasteshare.vn

Một số địa chỉ thưởng thức bánh nậm ngon ở Huế

Món bánh này có mặt nhiều nhất ở những quán ăn nhỏ quanh các tuyến đường chính ở Huế như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu. Ngoài ra, du khách cũng có tìm thấy bánh nậm ở chợ Đông Ba, chợ An Cựu. Một số địa điểm được nhiều du khách lựa chọn để thưởng thức bánh nậm có thể kể đến: 

Bánh nậm Bà Đỏ: 08 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Phù Cát, thành phố Huế

Quán 109: 109 Lê Huân, phường Thuận Hòa, thành phố Huế

Quán Mệ Lé: 104/17/9 Kim Long, phường Kim Long, thành Phố Huế

Quán Trung Bộ: 16 Tô Hiến Thành,  phường Phù Cát, thành phố Huế

Quán Bà Cư:  23/117 Phan Đình Phùng,  phường Phú Nhuận, thành Phố Huế

banh-nam-hue-nemvn-26

Bánh nậm được bánh nhiều ở các quán ăn nhỏ. Ảnh: @sodaoisoda

Ở cố đô, mỗi món ăn đều giản dị nhưng tinh tế và chứa trọn tâm huyết của người làm. Thưởng thức bánh nậm là cách để cảm nhận những tinh túy của ẩm thực Huế. Một lần thưởng thức bánh nậm, du khách sẽ nhớ mãi hương vị mềm mịn, béo bùi của nó.

Nguồn tham khảo: 

Tạp chí Du Lịch

Báo Thanh Niên