Thưởng thức hương vị làng quê dân dã qua những chiếc bánh nậm Huế

Thưởng thức hương vị làng quê dân dã qua những chiếc bánh nậm Huế

Thừa Thiên Huế 30.09.2020

Đến cố đô Huế mà chưa thưởng thức bánh nậm thì thật là thiếu sót. Đây là món bánh đã có mặt lâu đời tại Huế và mang trong mình sự hấp dẫn từ màu sắc đến hương vị.

Được viết bởi thyltp

Bánh nậm - đặc sản lâu đời của Huế

Cố đô Huế ngoài những đặc sản như bánh bèo, bánh khoái, bún bò...thì bánh nậm cũng là món ăn mà du khách không thể bỏ qua. Nguồn gốc tên bánh nậm đến bây giờ vẫn còn là dấu chấm hỏi chưa lời giải đáp. Thậm chí, những người bán bánh nậm lâu đời hơn 50 năm tại Huế cũng không thể giải nghĩa được. Chỉ biết rằng, bánh nậm đã ăn sâu vào tiềm thức của họ qua câu hát ru cách đây hơn nửa thế kỷ: “Chiều chiều bánh nậm lên dinh” (cách nói của người Huế chỉ việc đem bánh nậm lên kinh thành buôn bán). 

banh-nam-hue-2

Bánh nậm là món ăn quen thuộc ở Huế (Ảnh: @cookingwithmamamui)

Bánh nậm có nguồn gốc tại làng Nam Phổ (nay thuộc xã Phú Thượng, cách trung tâm Huế khoảng 3km). Những người phụ nữ lúc bấy giờ đã dùng bột gạo, tôm, tép giã nhuyễn để làm nên bánh nậm. Sau đó, món bánh này ngày càng phổ biến ở làng Nam Phổ. Người dân làm bánh và mang đi giao thương từ khắp các đường phố cho đến kinh thành Huế. Bánh nậm từ đó đã trở thành món ăn yêu thích của mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi ở cố đô.

banh-nam-hue-4

Bánh nậm được gói trong lá chuối xanh mướt (Ảnh: @tiemcuaquyen)

Những yếu tố làm nên món bánh nậm Huế thơm ngon 

Chiếc bánh nậm Huế chỉ dày khoảng 1cm và được làm từ bột gạo, tôm, thịt và không thể thiếu lá chuối bọc ngoài. Linh hồn của món bánh nậm đó là phần bột gạo được chế biến công phu và cầu kỳ. Bột gạo phải chọn loại 1 xay từ gạo nguyên chất. Sau khi hòa tan bột gạo với nước thì cho thêm bột ngọt, muối, dầu ăn rồi đun trên lửa nhỏ.

banh-nam-hue-5

Bánh nậm muốn ngon phải qua những công đoạn cầu kỳ (Ảnh: @my.kitchen.diary)

Một trong những khâu quan trọng nhất được xem như bí quyết để tạo nên lớp bột bánh ngon đó là kỹ thuật khuấy bột. Người làm phải khuấy luôn tay để bột không bị dính nồi, nổi cục hoặc khét. Khi bột đặc lại vừa phải thì nhấc nồi xuống rồi tiếp tục khuấy một lát nữa. Bột thành phẩm có độ đặc vừa phải, không chảy cũng không cứng. 

Phần nhân bánh gồm tôm và thịt lợn. Tôm làm sạch, lột vỏ; thịt lợn dùng làm nhân là loại thịt ba chỉ đã được thái nhỏ rồi đem xay nhuyễn và xào cùng tôm. Hỗn hợp tôm, thịt này sẽ được cho thêm chút nước mắm, hành lá xắt nhỏ, hạt tiêu để thêm đậm đà và bắt mắt hơn.

banh-nam-hue2

Phần tôm thịt được xay nhuyễn rồi rim đậm đà (Ảnh: banbanhhue)

Một chiếc bánh nậm có ngon hay không phụ thuộc phần nhiều vào nước mắm ăn kèm. Người làm bánh sẽ cho một ít đường vào nước mắm rồi bắc lên bếp đun đến khi đường tan thì cho thêm ít nước lọc. Sau khi hỗn hợp này nguội thì sẽ pha thêm ít nước cốt chanh, tỏi băm cùng chút ớt để có vị ngọt dịu vừa phải.

banh-nam-hue-10

Chiếc bánh nậm ngon cần có phần nước mắm đậm đà (Ảnh: @rasianbran)

Tiếp đến là công đoạn gói bánh. Lá chuối sau khi lau sạch sẽ xếp theo kiểu một lá nằm dọc phía dưới, rồi thêm một lá ngang ở phía trên. Sau đó, người ta sẽ thoa dầu ăn để chống dính lên mặt lá rồi rải một lớp bột mỏng theo hình chữ nhật dày khoảng 1cm vào giữa. Phần nhân tôm thịt cùng ít hành lá sẽ được rải lên mặt bánh theo chiều dọc. Cuối cùng, hai mép lá sẽ được gấp lại, bẻ hai đầu rồi dùng tay vuốt đều sao cho tạo thành hình chữ nhật thật vuông vức. 

banh-nam-hue-11

Công đoạn gói bánh nậm (Ảnh: Du lịch Huế)

Bánh sau khi gói xong sẽ mang hấp cách thủy trong một chiếc xửng khoảng 20 phút. Thời gian này là vừa đủ để bánh mềm, nếu hấp quá lâu thì sẽ không giữ được màu xanh của lá và bánh sẽ bị bở. 

banh-nam-hue-7

Bánh được hấp cách thủy trong xửng (Ảnh: @ms_catherine)

Ngoài bánh nậm tôm thịt thì còn có bánh nậm chay làm từ tinh bột đậu xanh, đường, đậu xanh, lá dứa để dùng vào ngày rằm, mùng 1 âm lịch. Người ta sẽ trộn tinh bột đậu xanh với nước lá dứa và đường rồi đun trên lửa nhỏ, khuấy đều đến khi bột trong vắt. Nhân là đậu xanh đã nấu chín, trộn đường rồi khuấy đều lên bếp. Bánh nậm chay khi ăn có vị ngọt, bùi của đậu xanh và thơm dịu mùi lá dứa.

banh-nam-hue-12

Bánh nậm đậu xanh dùng ăn chay (Ảnh: @tasteshare.vn)

Văn hóa thưởng thức bánh nậm của người Huế

Bánh nậm là món ăn vặt quen thuộc ở Huế. Người dân nơi đây còn dùng bánh nậm trong những dịp cúng, giỗ. Từ một làng nhỏ, bánh nậm nay đã phổ biến khắp vùng đất cố đô. Du khách thể tìm thấy bánh nậm ở các nhà hàng, các quán ăn nhỏ đến các gánh hàng rong nơi vỉa hè. Một đĩa bánh nậm khoảng 25.000đ/10 cái.

banh-nam-hue-8

Chiếc bánh nậm với hình thức bắt mắt (Ảnh: @ms_catherine1)

Thưởng thức bánh nậm cũng đòi hỏi sự nghệ thuật. Người Huế thưởng thức bánh theo hai cách khác nhau. Một số người bóc bánh rồi sắp ra đĩa, có người lại để nguyên bánh trên lá chuối để hương thơm của lá lan tỏa giúp ăn ngon miệng hơn. Bóc lớp lá đến đâu, hương thơm lại dậy lên đến đấy. Từng lớp lá xanh mướt được tách ra để lộ bên trong là chiếc bánh nậm trắng ngần, ở giữa là lớp nhân mịn màng lấp loáng lớp dầu. Màu xanh của lá, màu trắng của bột bánh, màu gạch của nhân tôm thịt tạo nên sự hài hòa về màu sắc thật mãn nhãn.

banh-nam-hue-3

Miếng bánh nậm hấp dẫn (Ảnh: @holagato)

Khi thưởng thức, thực khách sẽ rưới một ít nước mắm lên mặt bánh rồi dùng thìa lóc bánh ra. Bạn hãy chầm chậm cảm nhận bánh mềm nhưng không hề bở, hòa quyện với vị béo của thịt tôm, vị thơm của hành lá, mùi cay nồng của tiêu cùng hương thơm phảng phát của lá khiến thực khách nhớ mãi không quên. 

banh-nam-hue-9

Chiếc bánh nậm mang hương vị béo bùi khó quên (Ảnh: @trinhtrn)

Một số địa chỉ thưởng thức bánh nậm ngon ở Huế

Bánh nậm đã trở thành món ăn không những gắn liền với đời sống của người Huế mà còn trở thành đặc sản mà nhiều du khách muốn thưởng thức. Món bánh này có mặt nhiều nhất ở những quán ăn nhỏ quanh các tuyến đường chính ở Huế như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu. Ngoài ra, du khách cũng có tìm thấy bánh nậm ở chợ Đông Ba, chợ An Cựu. Một số địa điểm được nhiều du khách lựa chọn để thưởng thức bánh nậm có thể kể đến: 

- Bánh nậm Bà Đỏ: 08 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Phù Cát, thành phố Huế

- Quán 109: 109 Lê Huân, phường Thuận Hòa, thành phố Huế

- Quán Mệ Lé: 104/17/9 Kim Long, phường Kim Long, thành Phố Huế

- Quán Trung Bộ: 16 Tô Hiến Thành,  phường Phù Cát, thành phố Huế

- Quán Bà Cư:  23/117 Phan Đình Phùng,  phường Phú Nhuận, thành Phố Huế

Thưởng thức bánh nậm Huế là cách để cảm nhận những gì tinh túy của ẩm thực vùng đất này. Nơi đó, mỗi món ăn đều giản dị nhưng tinh tế và chứa trọn tâm huyết của người làm. Du khách nếu đã một lần thưởng thức bánh nậm Huế sẽ không thể nào quên được hương vị mềm mịn, béo bùi của nó.

Nguồn tham khảo: 

Tạp chí Du Lịch

Báo Thanh Niên