Ấn tượng Chùa Sà Lôn của người Khmer được xây dựng từ chén đĩa

Ấn tượng Chùa Sà Lôn của người Khmer được xây dựng từ chén đĩa

Sóc Trăng 24.09.2020

Chùa Sà Lôn là một trong những ngôi chùa của người Khmer tại Sóc Trăng với bề dày lịch sử lâu đời. Ngôi chùa này được xây dựng từ vô vàn mảnh sành, sứ tạo nên một phong cách kiến trúc độc đáo thu hút du khách.

Được viết bởi thyltp

Chùa Sà Lôn - cổ tự hơn 200 năm

Chùa Sà Lôn (hay còn gọi là chùa Chén Kiểu) tọa lạc trên trục Quốc lộ 1A, đoạn thuộc xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Chùa nằm cách trung tâm thành phố Sóc Trăng khoảng 10km về hướng Tây Nam. Đây là ngôi chùa cổ thu hút rất nhiều du khách ghé thăm bởi kiến trúc độc đáo.

chùa-sà-lôn-2

Ngôi chùa Sà Lôn nổi bật đầy màu sắc (Ảnh: @hg.oaanh)

Chùa Sà Lôn là một trong những ngôi chùa thuộc hệ Nam tông của người Khmer. Tương truyền chùa được xây dựng bằng lá, gỗ và đất vào năm 1815 với tên gọi theo tiếng Khmer là Wath Sro Loun (đặt theo từ “Chro Luong” - tên một con rạch ở gần chùa trước đây). Người dân trong vùng sau đó đã đọc lái từ “Sro Loun” thành “Sà Lôn” để dễ phát âm. Năm 1969, sư cả Tăng Đuch - trụ trì đời thứ 9 đã cho xây lại chùa một cách kiên cố và mở rộng hơn. Năm 1980, chùa thiếu hụt kinh phí để hoàn thành nên các tăng sư nảy ra sáng kiến dùng những mảnh sành, sứ từ các chén, đĩa bể để trang trí và hoàn thiện chùa. 

chùa-sà-lôn-3

Ngôi chùa dát vô vàn những chén, đĩa kiểu (Ảnh: @_quynh_anh_le)

Người dân địa phương đã hưởng ứng lời kêu gọi của nhà chùa và quyên góp rất nhiều chén, đĩa từ những mảnh vỡ đến cả các món đồ còn nguyên vẹn. Hàng loạt nghệ nhân người Khmer đã khéo léo tận dụng số nguyên liệu này để ốp lên các bức tường, trang trí lên các cột tháp, hành lang, tay vịn cầu thang tạo nên một công trình kiến trúc nhiều màu sắc rất ấn tượng. Từ đó, chùa Sà Lôn có thêm một tên gọi mới là chùa Chén Kiểu. Vào năm 2012, chùa Sà Lôn đã được xếp hạng là di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh.

chùa-sà-lôn-18

Một số công trình trong chùa Sà Lôn. Ảnh: Thanh Niên

Tham quan kiến trúc độc đáo của chùa Sà Lôn

Tổng thể chùa mang nét kiến trúc đặc trưng của người Khmer với những mái vòm cao vút dạng tháp nhiều màu sắc. Chùa được bao bọc với tường rào nhiều màu sắc trang trí tượng tiên nữ Apsara là biểu tượng của sự thịnh vượng và khao khát hòa bình với. Bên cạnh đó, cổng tam quan tạo ấn tượng thiết kế dưới dạng 3 ngôi tháp chạm khắc hoa văn tinh xảo theo kiến trúc truyền thống của đồng bào Khmer ở Nam Bộ. Ngôi tháp giữa đặt pho Phật nhỏ. Phía trên thành cổng có tên chùa bằng chữ tiếng Việt và chữ Khmer là "Chùa Sà Lôn".

chùa-sà-lôn-9

Cổng chùa có tên bằng chữ tiếng Việt và chữ Khmer là "Chùa Sà Lôn". Ảnh: @oxxy.0811

Khuôn viên chùa thoáng đãng, nhiều cây xanh mát tạo cảm giác yên bình, gần gũi với thiên nhiên. Trong sân chùa, du khách sẽ bắt gặp 2 hàng tượng thần Kayno có mặt là hình tiên nữ Apsara - biểu tượng của sắc đẹp vĩnh hằng - và thân là hình chim thần Garuda - tượng trưng cho sức mạnh. Khu vực trung tâm sân chùa khiến du khách ấn tượng bởi một cột cờ cao vút xây trên hồ sen nhỏ có hình tượng rắn thần Nagar xòe 5 đầu - linh vật trong tín ngưỡng của người Khmer đã che mưa nắng cho Phật khi người tọa thiền. Một số công trình trong khuôn viên chùa có mộ tháp, nhà hội của Phật tử, nhà tiếp khách, tháp kim quan. 

chùa-sà-lôn-18

Khuôn viên chùa vô cùng thoáng đãng với cây xanh và có hồ sen nhỏ ngay giữa sân chùa. Ảnh: @now.vn_cantho

chùa-sà-lôn-4

Cột cờ hình rắn Nagar ở giữa đài sen khiến du khách ấn tượng. Ảnh: @ xuanhuynh_1102

Hai công trình thu hút khách tham quan nhất đó là chánh điện và khu giảng đường tu học. Dù không quá nổi bật về sắc màu như những công trình khác trong chùa nhưng chánh điện vẫn mang một nét đẹp rất trang nhã, hài hòa. Chánh điện chùa theo kiến trúc mái tam cấp đặc trưng của đồng bào người Khmer vùng Tây Nam Bộ với nếp dưới cùng lớn nhất và nhỏ dần lên trên. Nếp trên cùng có hình tam giác, trung tâm có đỉnh nhọn cao vút lên. Bốn góc là tượng bốn con sư tử màu cam làm nhiệm vụ canh giữ. Ngay trước cửa dẫn vào bên trong là tượng những tiên nữ chắp tay. Nổi bật nhất là kiến trúc ở mặt đứng ngôi chính điện với các đầu cột trang trí tượng nữ thần Kayno ở tư thế vươn lên đỡ lấy diềm mái, tạo sự chuyển tiếp giữa phương đứng của các cột và phương ngang của mái. Đây cũng là một đặc trưng trong thiết kế kiến trúc mái chùa của người Khmer.

chùa-sà-lôn-12

Khu vực chính điện được thiết kế rất hút mắt với những bức tượng tiên nữ Apsara ở phía ngoài và tượng su tử canh gác bên trong. Ảnh: @kd.ien98

chùa-sà-lôn-6

Tượng nữ thần Kayno ở tư thế vươn tay đỡ lấy mái diềm. Ảnh: @vyprincess8

chùa-sà-lôn-143

Từng đường nét thiết kế đều rất cầu kỳ. Ảnh: @james_latha

Phía bên trong chánh điện rộng rãi, thoáng mát, tường được ốp gạch men đủ màu sắc. Toàn bộ khu vực này được chống đỡ bởi 16 hàng cột to. Trên các cây cột được chạm khắc các câu chuyện về văn hóa Khmer. Trong không khí trang nghiêm với làn khói hương nghi ngút, du khách sẽ được chiêm ngưỡng khoảng 20 tượng Phật lớn nhỏ với nhiều tư thế tọa thiền khác nhau. Xung quanh tường là những bức tranh đắp từ những mảnh chén, đĩa kể về cuộc đời của Phật Thích Ca từ khi sinh ra đến khi đắc đạo. 

chùa-sà-lôn-19

Bên trong chính điện. Ảnh: mientaycogi.com

Khu giảng đường tu học là nơi thể hiện rõ nét nhất kiến trúc làm từ những mảnh chén, đĩa của chùa. Cầu thang dẫn lên giảng đường được xây dựng vô cùng công phu và bắt mắt. Từ những cây cột đến tay vịn hành lang đều được ốp lát hoặc trang trí tỉ mỉ với rất nhiều mảnh sành sứ. Không những vậy, toàn bộ tường của khu nhà thay vì sử dụng xi măng, sơn phủ màu như bình thường lại được làm hoàn toàn bằng chén, đĩa kiểu còn nguyên. Dù chỉ với nguyên liệu đơn giản là sành sứ, các nghệ nhân Khmer đã ứng dụng và sáng tạo nên kiến trúc vô cùng độc đáo và ấn tượng cho chùa Sà Lôn.

chùa-sà-lôn-11

Khu giảng đường tu học. Ảnh: @goinvietnam

chùa-sà-lôn-10

Bát, đĩa, chén... còn nguyên dạng được ứng dụng vào kiến trúc của chùa Sà Lôn vô cùng đẹp và độc đáo. Ảnh: @goinvietnam

chùa-sà-lôn-13

Cầu thang được ốp toàn bộ bằng sành sứ. Ảnh: @james_latha

chùa-sà-lôn-8

Hành lang khu giảng đường. Ảnh: @vyprincess89

chùa-sà-lôn-5

Những chiếc bát được sắp xếp tạo thành trụ hành lang đầy nghệ thuật. Ảnh: @vyprincess89

chùa-sà-lôn-7

Tường được ốp bằng chén đĩa kiểu nhiều màu sắc. Ảnh: @vyprincess89

chùa-sà-lôn-15

Ngoài ra thì trên tường của chùa Sà Lôn còn ốp các bức tranh hay hình tượng sư tử như để bảo hộ cho chùa. Ảnh: @james_latha

Chùa Sà Lôn không chỉ là nơi để người dân Sóc Trăng đến cầu nguyện, bái Phật mà còn là địa điểm để lại nhiều ấn tượng trong mỗi du khách. Đến với ngôi chùa này, bạn không những mãn nhãn trước phong cách kiến trúc xây dựng mang đậm nét đặc trưng của người Khmer mà còn có dịp tìm hiểu về đời sống tín ngưỡng của người dân địa phương.

chùa-sà-lôn-16

Chùa Sà Lôn có giá trị tâm linh to lớn với người Sóc Trăng. Ảnh: @james_latha

Chiêm ngưỡng các cổ vật quý giá 

Ngoài ngắm nhìn kiến trúc độc đáo của chùa Sà Lôn, du khách đến đây sẽ có dịp chiêm ngưỡng những cổ vật tại chùa như: chiếc giường kỷ vật của tăng tử, những bức phù điêu bằng gỗ hình chim, thú. Đặc biệt nhất đó chính là các vật dụng của công tử Bạc Liêu tên Trần Trinh Huy (vị công tử nổi tiếng về sự giàu có và xa hoa của miền Nam những năm 1930 - 1940). Đáng chú ý nhất trong số này là chiếc giường mùa hè được làm từ gỗ phủ đá cẩm thạch nên khi nằm rất mát mẻ. Ngoài ra, còn có chiếc giường mùa đông làm từ gỗ quý tạo cảm giác ấm áp. Hai chiếc giường này đều được thiết kế rất cầu kỳ và tinh xảo, là minh chứng cho lối sống xa hoa của công tử Nam Bộ xưa kia.

chùa-sà-lôn-21

Chiếc giường mùa hè có lót đá của công tử Bạc Liêu được chùa Sà Lôn trưng bày. Ảnh: vietdaily.net

chùa-sà-lôn-20

Chiếc giường mùa đông làm từ gỗ quý. Ảnh: vietdaily.net

Cách di chuyển đến chùa Sà Lôn

Từ trung tâm thành phố Sóc Trăng, bạn xuất phát theo hướng Nam về đường Trần Hưng Đạo và chạy thẳng đến khi gặp một vòng xuyến. Du khách băng qua vòng xuyến này để vào Quốc lộ 1A. Bạn đi thêm khoảng 7km sẽ đến chùa Sà Lôn với tông màu vàng - xanh rất bắt mắt.

chua-sa-lon

Đường đi đến chùa Sà Lôn (Ảnh: Google Map)

Chùa Sà Lôn có thể nói tác phẩm nghệ thuật đầy tính sáng tạo. Đến tham quan chùa, bạn không những được tham quan nét độc đáo về kiến trúc mà còn có dịp tìm hiểu về văn hóa người Khmer tại vùng Tây Nam Bộ.

Nguồn tham khảo:

Youtube Channel: Yến Trần TV

Du lịch Việt Nam