Thị trấn Phó Bảng đẹp tựa cổ tích giữa núi rừng Tây Bắc

Thị trấn Phó Bảng đẹp tựa cổ tích giữa núi rừng Tây Bắc

Hà Giang 30.09.2020

Có một thị trấn nhỏ mang tên Phó Bảng nằm nép mình ở cao nguyên đá Hà Giang, nơi mà tưởng như người ta đã bỏ quên từ lâu. Chính vì ít người biết đến, nằm sâu trong núi đá mà Phó Bảng quanh năm luôn mang vẻ đẹp của sự hoài cổ, chậm rãi.

Được viết bởi giangntm

Phó Bảng - thị trấn cổ ở miền Tây Bắc

Phó Bảng là một thị trấn cổ nằm cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 117km. Trong thị trấn có khoảng hơn 500 nhân khẩu, chủ yếu là người Hoa, H'Mông và Pu Péo. Vốn dĩ tên gọi của thị trấn là Phố Bảng nhưng từ khi người dân tộc Hoa đến định cư lại đọc lái thành Phó Bảng và nó thành tên gọi chính thức của vùng đất này. Nơi đây được mệnh danh là "nàng thiếu phụ ngủ trên cao nguyên đá Đồng Văn" với khung cảnh thiên nhiên xinh đẹp cùng nhịp sống chậm rãi và yên bình của người dân khu phố cổ.

hung.biu_218873454_563537785054988_5380411658547899432_n

Phó Bảng là một thị trấn cổ nằm cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 117km. Ảnh: @hung.biu

Phó Bảng trước đây vốn là một vùng đất nhộn nhịp, sát biên giới nên người dân tộc Hoa thường xuyên qua lại, giao thương buôn bán. Thuở đó Phó Bảng là trung tâm hành chính của huyện Đồng Văn. Sau năm 1979, khi trung tâm hành chính của huyện Đồng Văn chuyển về thị trấn Đồng Văn, thị trấn này dần mất đi sự nhộn nhịp. Từ đó đến nay Phó Bảng là một thị trấn yên bình, giữ nguyên được vẻ đẹp đơn sơ, mộc mạc với những ngôi nhà trình tường và nếp sống chậm rãi.

pho-bang-ha-giang-3

Phó Bảng vẫn là một thị trấn yên bình, giữ nguyên được vẻ đẹp đơn sơ, mộc mạc với những ngôi nhà trình tường và nếp sống chậm rãi. Ảnh: Blog Traveloka

Thị trấn Phó Bảng có gì đặc biệt?

Khung cảnh đơn sơ như làng cổ tích

pho-bang-ha-giang-4

Đường đi đến Phó Bảng là những con dốc quanh co. Ảnh: @vaanmeowww

 

Trên hành trình ghé thăm cao nguyên đá Hà Giang, rất ít người chọn dừng chân ở một thị trấn nhỏ như Phó Bảng bởi nơi đây nằm sâu trong thung lũng xung quanh bốn bề là núi đá. Đường đi đến đây nhiều con dốc quanh co và rừng thông bạt ngàn. Khi rẽ vào Phó Bảng, những ngôi nhà cổ kính nhỏ bé dần hiện ra. Mọi thứ ở đây đều nhuốm màu thời gian, đó là những bức tường phủ rêu xanh, những vách nhà nứt hay những cánh cửa gỗ cũ kĩ. 

dreamer.meooo_227712282_838333670144751_4318374649869590669_n

Con đường dẫn vào Phó Bảng ẩn hiện trong sương mờ ảo. Ảnh: @dreamer.meooo

Phó Bảng khiến người ta say đắm bởi chính vẻ đẹp mộc mạc trong từng ngõ ngách. Con đường ở đây không quá dài nhưng đủ cho bạn có một cuộc dạo chơi mỗi sáng thức dậy, hít thở bầu không khí trong lành và tận hưởng vẻ nguyên sơ của núi rừng. Phó Bảng lúc nào cũng bình yên trong sương gió, bình lặng như một thước phim quay chậm đưa bạn trở về khung cảnh của thời xưa.

pho-bang-ha-giang-5

Những con đường nhỏ ngập tràn sắc hoa ở Phó Bảng vào mùa xuân. Ảnh: @_im.rot_

44217406_262524661131721_9222914768950239198_n

Vẻ mộc mạc, bình yên ở Phó Bảng. Ảnh: @_nguyenly_

Những ngôi nhà trình tường truyền thống của người H'Mông

Hầu hết các tỉnh miền núi phía Bắc đều rất chuộng nhà trình tường và Phó Bảng cũng vậy. Đó là ngôi nhà đông ấm hạ mát, là nơi sinh sống của người đồng bào dân tộc.

moclago_191348621_495994461547534_3085863969031180685_n

Những ngôi nhà trình tường ngả màu theo năm tháng. Ảnh: @moclago

Nếu như nhà trình tường của người Hà Nhì thường xây dựng ở những thửa ruộng bậc thang, người Tày nhà bắt buộc phải quay về hướng Nam thì nhà trình tường của người H'Mông ở Phó Bảng lại đặc biệt ở chỗ có hàng rào đá bao phủ quanh nhà (hoàn toàn là đá núi). Từ những viên đá nhọn với muôn hình vạn trạng, người H'Mông nhặt về rồi xếp chồng lên nhau, không cần sử dụng bất cứ chất kết dính nào mà cũng tạo nên được những bức tường kiên cố. 

pho-bang-ha-giang-11

Nhà trình tường của người H'Mông có hàng rào đá bao phủ quanh nhà. Ảnh: Baomoi.com

Về kết cấu, nhà trình tường không sử dụng gạch vữa hay xi măng, chỉ dựng sát nền đất và không cần xây nền móng cao. Người H'Mông chọn loại đất có độ kết dính cao, loại bỏ hết rễ cây và đá để bắt đầu trình tường. Trước khi trình tường, người ta làm các khuôn gỗ có chiều dài 1,5m, rộng 0,5m sau đó cho đất vào và nện chặt. Đặc biệt trong quá trình này, dân tộc H'Mông quan niệm rằng người lạ và phụ nữ không được đụng đến. Mái nhà trình tường thường là mái tranh giúp cho ngôi nhà điều hòa được nhiệt độ tự nhiên trong suốt năm.

moclago_191230544_1228532370883473_4543419919104331405_n

Nhà trình tường không sử dụng gạch vữa hay xi măng, chỉ dựng sát nền đất và không cần xây nền móng cao. Ảnh: @moclago

76786462_174584010603316_7011461255634430632_n

Người H'Mông chọn loại đất có độ kết dính cao, loại bỏ hết rễ cây và đá để trình tường. Ảnh: @mochila_planet

Bên cạnh nhà trình tường độc đáo của dân tộc H'Mông, Phó Bảng còn tạo sức hút nhờ những ngôi nhà của người Hoa và đây là dân tộc sinh sống đông nhất ở mảnh đất này. Người Hoa sống trong những ngôi nhà đất, lợp mái ngói âm dương hay là ngói máng (một viên úp một viên ngửa) và ở cửa treo câu đối đỏ chữ Hán. Nhà có đặc trưng cửa nhỏ và thấp, bên trong nhiều thế hệ cùng sinh sống. 

18380262_408307716223020_2707340722457018368_n

Một trong những ngôi nhà của người Hoa có lợp mái âm dương. Ảnh: @khanhhoang119

Bên cạnh những nét cổ kính, Phó Bảng cũng đang chuyển mình cho một cuộc sống hiện đại hơn. Xen lẫn những ngôi nhà trình tường cũng có một vài căn nhà cao tầng với đầy đủ tiện nghi, hình thành dịch vụ cho du khách đến đây. 

31497792_431974243931883_7151099919112077312_n

Phó Bảng cũng đang chuyển mình cho một cuộc sống hiện đại hơn. Ảnh: @minhbo58

Cuộc sống bình yên như những thước phim

alichcutan_145997373_1608410962700618_2574101829829835273_n

Cả ngôi làng chỉ có khoảng vài chục ngôi nhà cổ kính nằm rải rác. Ảnh: @alichcutan

Đường vào Phó Bảng khá quanh co nên nhịp sống ở đây gần như tách biệt. Cả ngôi làng chỉ có khoảng vài chục ngôi nhà cổ kính nằm rải rác. Cuộc sống vùng núi có phần khắc nghiệt và thiếu thốn nhưng những con người nơi đây vẫn thư thái. Bình yên ở Phó Bảng là cảnh phụ nữ ngồi trước nhà dệt vải, cụ già nhóm bếp hay những đứa trẻ chơi đùa quanh các con đường nhỏ. 

pho-bang-ha-giang-8

Cuộc sống nhẹ nhàng như một thước phim ở Phó Bảng. Ảnh: Asia Travel

Ở Phó Bảng, cư dân không đông đúc, nhịp sống không nhộn nhịp mà chỉ bình dị, nhẹ nhàng trôi. Người dân địa phương tự nuôi trồng và sản xuất, cuộc sống chỉ xoay quanh thị trấn. Họ có thói quen thu hoạch bắp ngô và treo lên cột nhà, phủ kín gian bếp để bảo quản sử dụng quanh năm. Điều này càng làm cho Phó Bảng trở nên thơ mộng hơn. 

44888740_1826856987425526_4392124442195276429_n

Người dân có thói quen thu hoạch bắp ngô và treo lên cột nhà. Ảnh: @bi_tabu

Khung cảnh chợ phiên lùi 

Nếu bạn muốn hòa mình vào cuộc sống sinh hoạt, tìm hiểu văn hóa của người dân ở Phó Bảng, hãy đếnchợ phiên Lùi. Chợ Lùi là một "đặc sản" của riêng Hà Giang, thường tổ chức ở Lũng Phìn, Sà Phìn, Phố Cáo và Phó Bảng. Sở dĩ gọi là chợ lùi là vì mỗi tuần họp sẽ lùi một ngày, ví dụ tuần này chợ họp thứ 6 thì tuần sau sẽ họp vào thứ 5 và cứ thế xoay vòng. Chợ mở ra từ sáng sớm cho đến trưa là tan tầm. Mỗi cuối tuần, người dân từ các bản lại kéo về chợ lùi, họ diện trang phục rực rỡ sắc màu, sau lưng là đủ loại hàng hóa để trao đổi, buôn bán.

pho-bang-ha-giang-13

Chợ lùi đầy sắc màu ở Phó Bảng. Ảnh: Cảnh đẹp Blog

Phần lớn các mặt hàng ở chợ lùi đều do người dân tự nuôi trồng rồi mang ra chợ bán như củ cải, su su, tai mèo,.. hay các loại gia vị, động vật. Phong phú nhất ở chợ là quần áo hay các sản phẩm phụ kiện do chính tay bà con người dân tộc làm nên. 

Nếu có cơ hội ghé chợ, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức món bánh tam giác mạch. Tam giác mạch là một loài hoa đặc trưng ở Hà Giang. Người dân thu hoạch hạt tam giác mạnh sau đó đem đi phơi khô và xay bằng tay cho đến khi hạt mịn. Bột được trộn cùng nước để nhào, sau đó cho vào khuôn, hấp chín trên bếp lửa. Bánh sau khi hấp sẽ được nướng tiếp trên bếp than để chín đều. Thưởng thức bánh tam giác mạch ngon nhất là sau khi nướng, bánh mềm mềm, càng nhai càng bùi, vị ngọt phảng phất hương thơm từ cây rừng. 

pho-bang-ha-giang-14

Bánh tam giác mạch đặc sản ở Phó Bảng nói riêng và Hà Giang nói chung. Ảnh: Du lịch cánh buồm xanh

Hướng dẫn đường đi đến Phó Bảng

Phó Bảng cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 125km. Từ trung tâm TP Hà Giang, du khách đi theo đường về thị trấn Yên Minh, dọc theo Quốc lộ 4C đến Phố Cáo. Sau khi vượt qua những con dốc quanh co, đến một ngã ba sẽ có biển chếch sang trái là lối lên Lũng Cú, đó là lối đi vào Phó Bảng.

pho-bang-ha-giang-15

Hướng dẫn đường đi từ trung tâm TP Hà Giang đến Phó Bảng. Ảnh: Google Map

Trong nhiều năm qua, Hà Giang ngày càng có nhiều sự thay đổi nhưng Phó Bảng vẫn giữ nguyên những nét đơn sơ, mộc mạc thuở đầu. Đây là thị trấn nhỏ thích hợp cho những ai muốn tìm cho mình một điểm đến bình dị đậm chất núi rừng Tây Bắc.

Nguồn tham khảo:

Báo Thanh Niên

Youtube: Thiên Sơn - The Traveler