Đến Hà Giang đừng quên ghé thăm Phó Bảng - ngôi làng đẹp tựa cổ tích

Đến Hà Giang đừng quên ghé thăm Phó Bảng - ngôi làng đẹp tựa cổ tích

Hà Giang 30.09.2020

Dù không có được vẻ đẹp hiện đại, tấp nập nhưng Phó Bảng vẫn luôn là một điểm đến thu hút của những tín đồ đam mê du lịch nhờ nét cổ kính và nhịp sống chậm rãi hiếm có.

Được viết bởi giangntm

Có một thị trấn nhỏ nằm nép mình ở cao nguyên đá Hà Giang, nơi mà tưởng như người ta đã bỏ quên từ lâu được gọi tên là Phó Bảng. Chính vì ít người biết đến, nằm sâu trong núi đá mà Phó Bảng quanh năm luôn mang vẻ đẹp của sự hoài cổ, chậm rãi. Nếu bạn muốn rời xa phố thị, gác lại nhịp sống ồn ã ngoài kia thì đừng quên ở nơi cực Bắc của Việt Nam vẫn có một Phó Bảng bình yên.

Phó Bảng ở đâu?

Phó Bảng là một thị trấn cổ nằm cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 117km. Trong thị trấn có khoảng hơn 500 nhân khẩu, chủ yếu là người Hoa, H'Mong và Pu Péo. Vốn dĩ tên gọi của thị trấn là Phố Bảng nhưng từ khi người dân tộc Hoa đến định cư thì đọc lái thành Phó Bảng và sau trở thành tên gọi chính thức của nơi đây.

90094210_243544906682682_2588137050129857725_n

Phó Bảng là một thị trấn cổ nằm cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 117km - Ảnh: @hichanhpham

Phó Bảng trước đây vốn là một vùng đất nhộn nhịp, sát biên giới nên người dân tộc Hoa thường xuyên qua lại, giao thương buôn bán, trở thành trung tâm hành chính của huyện Đồng Văn. Sau năm 1979, khi trung tâm hành chính của huyện Đồng Văn chuyển về thị trấn Đồng Văn, Phó Bảng dần chìm vào quên lãng. Từ đó đến nay Phó Bảng vẫn là một thị trấn yên bình, giữ nguyên được vẻ đẹp đơn sơ, mộc mạc với những ngôi nhà trình tường và nếp sống chậm rãi.

pho-bang-ha-giang-3

Phó Bảng vẫn là một thị trấn yên bình, giữ nguyên được vẻ đẹp đơn sơ, mộc mạc với những ngôi nhà trình tường và nếp sống chậm rãi - Ảnh: Blog Traveloka

Phó Bảng có gì đặc biệt?

Khung cảnh đơn sơ như làng cổ tích

Trên hành trình ghé thăm cao nguyên đá Hà Giang rất ít người chọn dừng chân ở một thị trấn nhỏ như Phó Bảng bởi nơi đây nằm sâu trong thung lũng ở Hà Giang, xung quanh bốn bề là núi đá. Đường đi đến Phó Bảng là những con dốc quanh co, rừng thông bạt ngàn. Từ con đường xa xăm rẽ vào Phó Bảng bạn sẽ nhìn thấy những ngôi nhà nhỏ bé hiện ra, đó là ngôi nhà trình tường đông ấm hạ mát, nơi sinh sống của số nhỏ người đồng bào dân tộc. Mọi thứ ở Phó Bảng đều nhuốm màu thời gian, đó là những bức tường phủ rêu xanh, những vách nhà nứt hay những cánh cửa gỗ cũ kĩ. 

pho-bang-ha-giang-4

Đường đi đến Phó Bảng là những con dốc quanh co - Ảnh: @vaanmeowww

Phó Bảng khiến người ta say đắm bởi chính vẻ đẹp mộc mạc trong từng ngõ ngách. Con đường ở đây không quá dài nhưng đủ cho bạn làm một cuộc dạo chơi mỗi sáng thức dậy, hít thở bầu không khí trong lành và tận hưởng vẻ đẹp từ núi rừng. Phó Bảng lúc nào cũng bình yên trong sương gió, bình lặng như một thước phim quay chậm đưa bạn trở về khung cảnh của thời xưa.

pho-bang-ha-giang-5

Những con đường nhỏ ngập tràn sắc hoa ở Phó Bảng vào mùa xuân - Ảnh: @_im.rot_

44217406_262524661131721_9222914768950239198_n

Vẻ mộc mạc, bình yên ở Phó Bảng. Ảnh: @_nguyenly_

Những ngôi nhà trình tường của người H'Mong

Bao bọc xung quanh là núi đá nên Phó Bảng lại càng nhỏ bé đến lạ thường. Hầu hết các tỉnh miền núi phía Bắc đều rất chuộng nhà trình tường và Phó Bảng cũng vậy. Mảnh đất này nổi bật với những ngôi nhà trình tường có màu nâu pha đỏ, màu vàng ngà phai dần theo năm tháng. 

pho-bang-ha-giang-7

Những ngôi nhà trình tường có màu nâu pha đỏ, màu vàng ngà phai dần theo năm tháng - Ảnh: Wiki Travel

Nếu như nhà trình tường của người Hà Nhì thường xây dựng ở những thửa ruộng bậc thang, người Tày nhà bắt buộc phải quay về hướng Nam thì nhà trình tường của người H'Mong ở Phó Bảng lại có điểm đặc biệt là hàng rào đá bao phủ quanh nhà (hoàn toàn là đá núi). Từ những viên đá nhọn với muôn hình vạn trạng, người H'Mong nhặt về rồi xếp chồng lên nhau, không cần sử dụng bất cứ chất kết dính nào mà cũng tạo nên được những bức tường kiên cố. 

pho-bang-ha-giang-11

Nhà trình tường của người H'Mong có hàng rào đá bao phủ quanh nhà - Ảnh: Baomoi.com

Về kết cấu, ngôi nhà được xây dựng không sử dụng gạch vữa hay xi măng, dựng sát nền đất mà không cần xây nền móng cao như những dân tộc khác. Người H'Mong chọn loại đất có độ kết dính cao, loại bỏ hết rễ cây và đá để bắt đầu trình tường. Trước khi trình tường, người ta làm các khuôn gỗ có chiều dài 1,5m, rộng 0,5m sau đó cho đất vào và nện chặt đất. Đặc biệt trong quá trình này, dân tộc H'Mong quan niệm rằng người lạ và phụ nữ không được đụng đến. Mái nhà trình tường thường là mái tranh giúp cho ngôi nhà điều hòa được nhiệt độ tự nhiên trong suốt năm.

76786462_174584010603316_7011461255634430632_n

Ngôi nhà trình tường được xây dựng không sử dụng gạch vữa hay xi măng - Ảnh: @mochila_planet

Bên cạnh nhà trình tường độc đáo của dân tộc H'Mong thì Phó Bảng còn tạo sức hút nhờ những ngôi nhà của người Hoa và đây là dân tộc sinh sống đông nhất ở mảnh đất này. Người Hoa sống trong những ngôi nhà đất, lợp mái ngói âm dương hay là ngói máng (một viên úp một viên ngửa) và ở cửa treo câu đối đỏ chữ Hán. Nhà có đặc trưng cửa nhỏ và thấp, bên trong nhiều thế hệ cùng sinh sống. 

18380262_408307716223020_2707340722457018368_n

Một trong những ngôi nhà của người Hoa có lợp mái âm dương - Ảnh: @khanhhoang119

Bên cạnh những nét cổ kính, Phó Bảng cũng đang chuyển mình cho một cuộc sống hiện đại hơn. Xen lẫn những ngôi nhà trình tường cũng có một vài căn nhà cao tầng với đầy đủ tiện nghi, hình thành dịch vụ cho du khách đến đây. 

31497792_431974243931883_7151099919112077312_n

Phó Bảng cũng đang chuyển mình cho một cuộc sống hiện đại hơn - Ảnh: @minhbo58

Cuộc sống bình yên như những thước phim.

Đường vào Phó Bảng khá quanh co nên nhịp sống ở đây gần như cách biệt. Cả ngôi làng chỉ có khoảng vài chục ngôi nhà cũ kĩ nằm rải rác, cuộc sống vùng núi có phần khắc nghiệt và thiếu thốn nhưng những con người nơi đây vẫn thư thái. Bình yên ở Phó Bảng là cảnh phụ nữ ngồi trước nhà dệt vải, cụ già nhóm bếp hay những đứa trẻ chơi đùa quanh những con đường nhỏ. 

pho-bang-ha-giang-8

Cuộc sống nhẹ nhàng như một thước phim - Ảnh: Asia Travel

Ở Phó Bảng, cư dân không đông đúc, nhịp sống không nhộn nhịp mà chỉ bình dị, nhẹ nhàng trôi. Người dân địa phương tự nuôi trồng và sản xuất, cuộc sống chỉ xoay quanh thị trấn. Họ có thói quen thu hoạch bắp ngô và treo lên cột nhà, phủ kín gian bếp để bảo quản sử dụng quanh năm, điều này càng làm cho Phó Bảng trở nên thơ mộng hơn. 

44888740_1826856987425526_4392124442195276429_n

Người dân có thói quen thu hoạch bắp ngô và treo lên cột nhà - Ảnh: @bi_tabu

Khung cảnh chợ phiên Lùi 

Nếu bạn muốn hòa mình vào cuộc sống sinh hoạt, tìm hiểu văn hóa của người dân ở Phó Bảng thì có thể đến chợ phiên Lùi. Chợ Lùi là một đặc sản của Hà Giang, thường tổ chức ở Lũng Phìn, Sà Phìn, Phố Cáo và Phó Bảng. Chợ họp 6 ngày 1 lần, mở ra từ sáng sớm cho đến trưa thì tan tầm. Mỗi khi cuối tuần người dân từ các bản lại kéo về chợ Lùi, mặc những bộ trang phục rực rỡ sắc màu, sau lưng là đủ loại hàng hóa để trao đổi, buôn bán.

pho-bang-ha-giang-13

Chợ Lùi đầy sắc màu ở Phó Bảng - Ảnh: Cảnh đẹp Blog

Phần lớn các mặt hàng ở chợ Lùi đều do người dân tự trồng mang ra chợ bán như củ cải, su su, tai mèo,.. hay cả các loại gia vị, động vật. Phong phú nhất ở chợ là quần áo hay các sản phẩm phụ kiện do chính tay bà con người dân tộc làm nên. 

Nếu có cơ hội ghé chợ thì bạn đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức món bánh tam giác mạch. Tam giác mạch là một loài hoa đặc trưng ở Hà Giang, người dân thu hoạch hạt tam giác mạnh sau đó đem đi phơi khô và xay bằng tay cho đến khi hạt mịn. Bột được trộn cùng nước để nhào, sau đó cho vào khuôn, hấp chín trên bếp lửa. Bánh sau khi hấp sẽ được nướng tiếp trên bếp than để chín đều. Thưởng thức bánh tam giác mạch ngon nhất là sau khi nướng, bánh mềm mềm, càng nhai càng bùi, vị ngọt phảng phất hương thơm từ cây rừng. 

pho-bang-ha-giang-14

Bánh tam giác mạch đặc sản ở Phó Bảng nói riêng và Hà Giang nói chung - Ảnh: Du lịch cánh buồm xanh

Hướng dẫn đường đi đến Phó Bảng

Phó Bảng cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 125km. Từ trung tâm TP Hà Giang, du khách đi theo đường về thị trấn Yên Minh, dọc theo Quốc lộ 4C đến Phố Cáo. Sau khi vượt qua những con dốc quanh co, đến một ngã ba sẽ có biển chếch sang trái là lối lên Lũng Cú, đó là lối đi vào Phó Bảng.

pho-bang-ha-giang-15

Hướng dẫn đường đi từ trung tâm TP Hà Giang đến Phó Bảng - Ảnh: Google Map

Trong nhiều năm qua Hà Giang ngày càng có nhiều sự thay đổi, đón tiếp du khách đông đúc hơn nhưng Phó Bảng vẫn không hề đổi thay, vẫn giữ nguyên những nét đơn sơ, mộc mạc thuở đầu. Phó Bảng là thị trấn nhỏ thích hợp cho những ai muốn tìm cho mình một điểm đến bình dị đậm chất núi rừng Tây Bắc.

Nguồn tham khảo:

Báo Thanh Niên

Youtube: Thiên Sơn - The Traveler